II GZ 342/18

Dnia 10 października 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1027/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1027/17 na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 złotych, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to doręczono skarżącemu w dniu 25 maja 2017 r. (wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi), a zatem termin do uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego upłynął w dniu 1 czerwca 2017 r. Do dnia 23 czerwca 2017 r. - po sprawdzeniu w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych - nie zidentyfikowano tej wpłaty i dlatego skarga podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu podniósł, że złożył do Sądu prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a wpisu od skargi nie uiścił ze względu na zły stan zdrowia – problemy z poruszaniem się. Z tego też powodu nie mógł uzyskać w tym zakresie porady prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 15 maja 2017 r. wzywajace do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, doręczone skarżącemu w dniu 25 maja 2017 r., skarżący pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. (które wpłynęło do Sądu w dniu 5 czerwca 2017 r.) zwrócił się z prośbą o "odroczenie rozpoznania" jego skargi w tej sprawie na okres 6 miesięcy z uwagi na zły stan zdrowia, przedstawiając przy tym skierowanie do szpitala. Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie pierwszym stwierdził, że brak formalny skargi w zakresie jej podpisania oraz nadesłania jej odpisów został uzupełniony w terminie, w punkcie drugim nakazał sprawdzić w rejestrze opłat sądowych, czy skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 2.000 zł, zaś w punkcie trzecim zarządził, by przy ewentualnym wyznaczeniu terminu w tej sprawie rozważyć kwestię uwzględnienia prośby ujętej w piśmie z dnia 5 czerwca 2017 r. Następnie Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 r. odrzucił skargę skarżącego, a powodem jej odrzucenia było nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego. Powyższe stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu nie zasługuje na akceptację w realiach rozpoznawanej sprawy. Rozstrzygnięcie to zostało bowiem podjęte z pominięciem prośby skarżącego zawartej w piśmie z dnia 1 czerwca 2017 r. (5 czerwca – data wpływu do Sądu). Skoro bowiem Sąd I instancji przychylił się do wniosku strony, co jednocześnie oznacza, że nie kwestionował okoliczności wskazanych w jej wniosku odnośnie do terminu rozpoznania sprawy, to za nieuzasadnione należałoby uznać pomijanie konsekwencji wynikających z zarządzenia z dnia 23 czerwca 2017 r. Również z tego powodu, że w świetle treści tego zarządzenia strona mogła pozostawać w usprawiedliwionym oczekiwaniu, że jej prośba została uwzględniona ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z jej wniosku. Na treść tego pisma zwrócił też uwagę w piśmie z dnia 10 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach przyznanego mu prawa pomocy. Wyżej opisany sposób procedowania świadczy o jednoznacznym braku konsekwencji Sądu I instancji w powyższym zakresie. Ten sposób procedowania należało więc uznać w realiach rozpoznawanej sprawy za niezasługujący na akceptację, bo pozbawiający skarżącego prawa do sądu, a tym samym naruszający fundamentalną zasadę zagwarantowaną w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.