I GZ 236/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1033/17 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1033/17, na podstawie art. 178 w zw. z 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie A. B. na postanowienie tego Sądu z 10 października 2017 r., utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 22 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych płatności. Sąd I instancji wskazał, że skarżący po otrzymaniu odpisu postanowienia z 10 października 2017 r. (zawierającego pouczenie, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu) wniósł do Sądu pismo zatytułowane "skarga", w którym to nie zgodził się z rozstrzygnięciem w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Odrzucając zażalenie Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Natomiast, jak stanowi art. 260 p.p.s.a. – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. i znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie – w sprawach o przyznanie prawa pomocy wniosek rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny – rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia - orzeka jako sąd drugiej instancji. Na gruncie p.p.s.a., postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu jest niezaskarżalne, albowiem ani nie zostało wymienione w katalogu postanowień objętych art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a., ani żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, że wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie tego Sądu z 10 października 2017 r. - jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowela z dnia 9 kwietnia 2015 r. do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mocą której został zmieniony, m.in. art. 260 p.p.s.a. W konsekwencji tych zmian, modyfikacji uległy też zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Na mocy art. 2 ustawy zmieniającej, w sprawach wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a więc wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, zgodnie z treścią art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z kolei, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie wymienione w art. 194 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie zostały ujęte w tym katalogu. Skoro zatem ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie skarżącej jako niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.