I FSK 1897/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-08-07
Skład orzekający: Jan Rudowski, Izabela Najda - Ossowska, Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku doręczenia zastępczego decyzji podatkowej, gdzie awizo zostało rzekomo pozostawione w dwóch miejscach (skrzynka pocztowa i drzwi biura), a adresat nie posiada skrzynki pocztowej na drzwiach biura, można uznać doręczenie za skuteczne, jeśli adresat twierdzi, że awiza nie otrzymał?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji podatkowej jest skuteczne, jeśli awizo zostało prawidłowo pozostawione w jednym z miejsc wskazanych w przepisach (skrzynka pocztowa, drzwi biura, inne widoczne miejsce), a adresat nie podważył skutecznie wiarygodności dokumentu potwierdzającego doręczenie. Sam fakt, że adresat nie posiada skrzynki pocztowej na drzwiach biura, nie dyskwalifikuje doręczenia, jeśli awizo zostało pozostawione w innym dopuszczalnym miejscu, a adresat nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący S. O. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 29 marca 2016 r. w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. z ponad sześciomiesięcznym opóźnieniem, wnioskując o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Twierdził, że decyzja nie została mu prawidłowo doręczona, a awiza nie zostały pozostawione. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając decyzję za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Op 280/17 w sprawie ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Zaskarżonym wyrokiem z 23 sierpnia 2017 r., I SA/Op 280/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. O. (dalej: "strona", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 27 kwietnia 2017 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2011 r.
2. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ustalenie, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 29 marca 2016 r. – art. 162 ustawy z dna 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej: "o.p.").
Z okoliczności sprawy wynikało, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji z 29 marca 2016 r. została nadana w tym samym dniu listem poleconym na adres firmy skarżącego K. (ul. [...], [...]). Przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 30 marca 2016 r. oraz 7 kwietnia 2016r. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie, została ona zwrócona do nadawcy 14 kwietnia 2016 r.
Wobec powyższego, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. została uznana za skutecznie doręczoną skarżącemu w trybie art. 150 § 4 o.p. w dniu 13 kwietnia 2016 r. Zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 27 kwietnia 2016 r., natomiast odwołanie od ww. decyzji zostało nadane przez stronę w dniu 14 października 2016r. Wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W ocenie skarżącego, decyzja wymiarowa nie została stronie doręczona w sposób prawidłowy. W terminach rzekomej awizacji przesyłki, awizo nie zostało faktycznie doręczone stronie. Powyższe pełnomocnik wywiodła z faktu, iż w dniach awizacji przesyłki (tj. 30.03.2016 r. i 7.04.2016 r.) w lokalu, w którym znajduje się siedziba firmy strony (tj. w O. przy ul. [...]), przez cały dzień, w godzinach pracy znajdowali się pracownicy firmy A. [...], które jako "osoby czynne" w lokalu, mogłyby odebrać korespondencję, bądź awiza przesyłki.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu oraz sądu pierwszej instancji analiza akt sprawy w pełni potwierdza stwierdzenie organu o skutecznym doręczeniu w trybie art. 150 o.p. decyzji organu pierwszej instancji skierowanej na adres siedziby prowadzonej przez skarżącego działalności. Zgodnie z adnotacjami widniejącymi na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej korespondencji (k. 60 akt adm., niebieski segregator), przesyłka zawierająca m.in. decyzję z 29 marca 2016r. doręczana była pocztą listem poleconym i została awizowana przez doręczyciela w dniu 30 marca 2016r. oraz powtórnie w dniu 7 kwietnia 2016r., a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 14 kwietnia 2016r.
W szczególności, na dowodzie doręczenia znajduje się stosowna adnotacja (oraz podpis doręczyciela) o niedoręczeniu przesyłki w dniu 30 marca 2016r. z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym [...], zaś awiza pozostawiono (odpowiednio w dniach: 30 marca 2016r. i 7 kwietnia 2016r.) w skrzynce pocztowej adresata; na drzwiach jego biura, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (co wynika z zakreśleń doręczyciela w pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru). Z adnotacji poczynionej na kopercie w dniu 7 kwietnia 2016r. wynika, że zostało sporządzone powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji w terminie kolejnych siedmiu dni, które doręczono na ww. adres, bowiem odnotowano "awizowano powtórnie dnia 2016-04-07", potwierdzając dokonanie tej czynności podpisem. Odcisk datownika wskazujący datę "14.04.2016" oraz pieczątka "zwrot, nie podjęto w terminie" dowodzi, że przesyłkę te przechowywano przez kolejne siedem dni i po upływie tego terminu odesłano organowi wysyłającemu.
Jak wyjaśnił sąd pierwszej instancji, niezasadny jest argument, że osoba, która w siedzibie osoby prawnej - adresata korespondencji, posługując się pieczęcią firmową tego podmiotu i pieczęcią "pracownik" może odbierać korespondencję skierowaną do tego podmiotu, gdyż sytuacja taka nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie podnosił, ażeby osoby zatrudnione w firmie A. były także jego pracownikami, czy że dysponowali oni pieczęcią "pracownik" w odniesieniu do firmy adresata korespondencji. Reasumując sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA").
3. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, ewentualnie rozpoznanie skargi, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej w skrócie "p.p.s.a.") w zw. z art. 162 § 1 o.p., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpatrując wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2011 r., prawidłowo ocenił przesłanki zawarte w tym przepisie i zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżący w stopniu wystarczającym uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3 i § 4 o.p. poprzez błędne przyjęcia - za organem podatkowym - iż w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r., podczas gdy domniemanie, wynikające z art. 150 § 4 o.p. zostało przez skarżącego obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej, tj. że przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję nie została w prawidłowy sposób awizowana;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 kwietnia 2017r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 29 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r., wydane zostało z naruszeniem licznych przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a polegających na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego dowolną, a nie swobodną ocenę oraz błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji uznaniu, że w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 191 o.p., poprzez swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i:
– postawienie tezy, iż niewykluczonym jest, że działanie skarżącego jest efektem przyjęcia przez niego taktyki procesowej poprzez nieodbieranie korespondencji (decyzji), a następnie dążenie do zakwestionowania prawidłowości jej doręczenie w trybie art. 150 o.p. (co miałoby też wpływ m.in. na wszczęte już postępowanie egzekucyjne) oraz przyjęcie, że nie są wiarygodne przy tym twierdzenia skarżącego, że doręczyciel doręczając sporną korespondencję dwukrotnie nie pozostawił awiza i podobna sytuacja miała mieć miejsce przy doręczeniu sześciu odrębnie przesłanych decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2012 r., podczas gdy decyzje w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2012 r. zostały przesłane skarżącemu w jednej przesyłce pocztowej, a ponadto decyzje w sprawie podatku od towarów i usług za pozostałe miesiące 2012r. zostały przez niego odebrane, bowiem przesyłki zawierające te decyzje zostały w prawidłowy sposób awizowane,
– stwierdzenie, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, wysyłanych w toku postępowania podatkowego pism do skarżącego wynika, że odbierał on osobiście korespondencję w urzędzie pocztowym, a zatem doręczanie korespondencji w warunkach art. 150 o.p. nie powodowało trudności, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, że gdyby przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. została w prawidłowy sposób awizowana, wówczas skarżący odebrałby ją w urzędzie pocztowym, tak jak pozostałe przesyłki, a także pominięciu wyjaśnień podatnika i oświadczeń pracowników firmy A. [...] wskazujących, że praktyką przyjętą przez doręczyciela było pozostawianie awizo skierowanego do S. O., pracownikom A. [...],
– poprzez przyznanie mocy dowodowej zwrotnemu potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r., podczas gdy zostało ono wypełnione przez doręczyciela w sposób nieprawidłowy, bowiem strona nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej na drzwiach biura, a nadto doręczyciel zaznaczył dwa miejsca pozostawienia awizo w sytuacji, gdy winien zaznaczyć tylko jedno, a jedynie prawidłowo wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru może stanowić dowód w sprawie,
– poprzez przyznanie mocy dowodowej zwrotnemu potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r., podczas gdy pozostaje ono w sprzeczności z wyjaśnieniami złożonymi przez Pocztę Polską w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 9 listopada 2016 r.;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 188 o.p. poprzez odmówienie przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci przesłuchania strony oraz w charakterze świadka J. W., E. B. i D. C. na okoliczność obecności świadków w lokalu przy ul. [..] w O. w terminach awizacji przesyłki adresowanej do podatnika oraz potwierdzenia, że awizo nie zostało faktycznie doręczone, podczas gdy przedmiotem tychże dowodów są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, bowiem ustalenie okoliczności związanych z awizacją przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 29 marca 2016 r. w zakresie podatku od towarów i usług za październik 2011 r.;
- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia w zakresie twierdzenia, że w niniejszej sprawie nie było konieczności przesłuchania strony oraz pracowników firmy A. w charakterze świadków.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
4.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40)
Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.
4.2. Oceniając treść zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej i przywołanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż skarżący w istocie kwestionuje prawidłowość doręczenia spornej decyzji w trybie art. 150 o.p., wskazując, że awiza nie zostały mu faktycznie doręczone, dodatkowo skarżący podnosi, że decyzja mogła być skutecznie doręczona pracownikom innej firmy, mającej siedzibę pod tym samym adresem, bez konieczności awizowania przesyłki. Tak samo oś sporu zarysował sąd pierwszej instancji.
4.3. Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oceniając zaskarżone postanowienie i uznając, że rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na następujące okoliczności:
- zgodnie z adnotacjami widniejącymi na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłka zawierająca decyzję z 29 marca 2016 r. doręczana była pocztą listem poleconym i została awizowana przez doręczyciela w dniu 30 marca 2016 r. oraz powtórnie w dniu 7 kwietnia 2016 r., a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 14 kwietnia 2016 r.;
- na dowodzie doręczenia znajduje się stosowna adnotacja (oraz podpis doręczyciela) o niedoręczeniu przesyłki w dniu 30 marca 2016 r. z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, zaś awiza pozostawiono (odpowiednio w dniach: 30 marca 2016 r. i 7 kwietnia 2016 r.) w skrzynce pocztowej adresata; na drzwiach jego biura, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (co wynika z zakreśleń doręczyciela w pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru);
- z adnotacji poczynionej na kopercie w dniu 7 kwietnia 2016 r. wynika, że zostało sporządzone powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji w terminie kolejnych siedmiu dni, które doręczono na ww. adres, bowiem odnotowano "awizowano powtórnie dnia 2016-04-07", potwierdzając dokonanie tej czynności podpisem;
- odcisk datownika wskazujący datę "14.04.2016" oraz pieczątka "zwrot, nie podjęto w terminie" dowodzi, że przesyłkę tę przechowywano przez kolejne siedem dni i po upływie tego terminu odesłano organowi wysyłającemu;
- jak wynika z akt administracyjnych sprawy w toku postępowania podatkowego organ kierował korespondencję na wskazany przez skarżącego adres, a ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że doręczyciel pozostawiał awiza, a skarżący następnie osobiście odbierał korespondencję w urzędzie pocztowym;
- na tych zwrotnych potwierdzeniach odbioru doręczyciel czynił adnotacje tożsame z tymi widniejącymi na przedmiotowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru (również w zakresie miejsca pozostawienia awiza);
- pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 o.p., co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone;
- możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 194 § 3 o.p.), ale skarżący nie podważył skutecznie wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru i nie wykazał, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością;
- dokument ten zawiera wszelkie niezbędne informacje zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy;
- organ odwoławczy zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego [...], o wyjaśnienie kwestii awizacji przedmiotowej przesyłki, tj. kiedy i gdzie zostały umieszczone zawiadomienia o pozostawieniu pism w UP oraz o udzielenie informacji, czy adresat złożył reklamację w tym zakresie, w odpowiedzi wskazano, że reklamowaną przesyłkę po nieudanej próbie doręczenia 30 marca 2016 r. zaawizowano do odbioru w placówce oddawczej adresata, awizo pozostawiono w siedzibie firmy adresata, w dniu 7 kwietnia 2016 r. dokonano powtórnej awizacji, a następnie w dniu 14 kwietnia 2016 r. z uwagi na niepodjęcie przez adresata reklamowana przesyłka została zwrócona do placówki nadawczej oraz doręczona zwrotnie do organu w dniu 19 kwietnia 2016 r.;
- adresat nie złożył reklamacji na ww. przesyłkę;
- okoliczności związane z rzekomym brakiem pozostawienia awiza przez doręczyciela zasadnie zostały ocenione przez organ jako niewiarygodne;
- organ prawidłowo ocenił dowody załączone do wniosku w postaci indywidualnych kart czasu pracy oraz oświadczeń pracowników firmy A.;
- przesyłka została zaadresowana na adres prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, zatem przesyłka mogła być doręczona jedynie adresatowi lub osobie przez niego zatrudnionej, upoważnionej do odbioru korespondencji;
- nie byłoby natomiast prawnie skuteczne doręczenie przesyłki pracownikom innej firmy, mającej siedzibę pod tym samym adresem, co firma strony, tym bardziej, że skarżący nie wskazał, iż upoważnił któregokolwiek z pracowników firmy A. do odbioru jego korespondencji, a jedynie, że zwyczajowo tego dokonywali;
- E. B. jak i D. C. (pracownice firmy A., które złożyły oświadczenia z dnia 14 października 2016 r. o braku pozostawienia w dniu 30 marca 2016 r. przez doręczyciela awiza oraz niepodjęciu próby doręczenia spornej korespondencji) nie potwierdziły swojej obecności w pracy w dniu 30 marca 2016 r. (nie złożyły własnoręcznych podpisów na indywidualnych kartach czasu pracy). Natomiast J. W. w dniu 30 marca 2016 r. była na urlopie;
- karty czasu pracy nie stanowią dowodu, iż listonosz nie pozostawił zawiadomienia awizo w skrzynce pocztowej adresata na drzwiach jego biura, jak wynika to z zapisków znajdujących się na zwróconej przesyłce;
- w dobrze rozumianym własnym interesie przedsiębiorca powinien systematycznie sprawdzać skrzynkę pocztową swojej firmy, szczególnie w sytuacji, gdy toczy się wobec niego postępowanie podatkowe;
- nie mają w sprawie znaczenia argumenty podatnika, że pracownicy firmy A. (upoważnieni do odbioru korespondencji kierowanej do tej firmy) byli uprawnieni do odbioru korespondencji adresowanej do podatnika, z uwagi na fakt, iż pozostaje on w stosunku pracy z M. K.;
- w rozpatrywanej sprawie przesyłka została zaadresowana na adres prowadzonej przez skarżącego, jako osobę fizyczną, działalności gospodarczej, wskazywany przez niego w CEIDG, jako adres wykonywania działalności i adres do doręczeń, a więc do konkretnego podmiotu gospodarczego, a nie pracownika, zatem przesyłka mogła być doręczona adresatowi lub osobie przez niego zatrudnionej, upoważnionej do odbioru korespondencji;
- przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości doręczania przesyłki - adresowanej do konkretnego podmiotu gospodarczego - pracownikom innej firmy, nawet znajdującej się pod tym samym adresem, jeżeli nie zostali oni do tego wyraźnie upoważnieni;
- sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do organu przesyłce była ona dwukrotnie prawidłowo awizowana.
Tym wszystkim okolicznościom skarżący przeciwstawia argument, iż art. 150 o.p. określa trzy odrębne miejsca, w jakich może zostać pozostawione awizo: 1) oddawcza skrzynka pocztowa, 2) drzwi biura, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, 3) inne widoczne miejsce. Nadto, miejsce pozostawienia awizo powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w którym doręczyciel winien wskazać jedno z wymienionych powyżej miejsc. Doręczyciel zaznaczył natomiast dwa z możliwych miejsc pozostawienia awizo, czym uchybił ustawowemu obowiązkowi wyraźnego wskazania jednego z możliwych miejsc pozostawienia awizo. Niezależnie od tego skarżący nie posiada skrzynki pocztowej na drzwiach swojego biura. Skarżący posiada skrzynkę pocztową, jednakże nigdy nie była ona zamieszczona na drzwiach jego biura, więc doręczyciel powinien zakreślić jedynie pole znajdujące się przy sformułowaniu "w skrzynce pocztowej adresata". Odnosząc się do powyższych twierdzeń Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż sąd pierwszej instancji właściwie odniósł się i ocenił, że na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczyciel dokonuje wyboru spośród możliwości tam wskazanych, oznaczając miejsce najbardziej zbliżone do rzeczywistego miejsca pozostawienia awiza. Zatem fakt, iż skarżący nie posiada skrzynki pocztowej na drzwiach swojego biura nie oznacza, iż dwukrotnie doręczyciel nie pozostawił awiza, skoro jednocześnie skarżący wskazuje, iż w istocie posiada skrzynkę pocztową. W niniejszej sprawie, poza oświadczeniem skarżącego nie ma żadnego innego dowodu, że przesyłka nie była awizowana. Sam skarżący nie uruchomił żadnego postępowania reklamacyjnego, w żaden sposób formalnie nie kwestionował nieprawidłowości związanych z doręczeniem przesyłki przez pracownika poczty. Natomiast uruchomione przez organ postępowanie reklamacyjne potwierdziło zgodność dat doręczania i awizowania przesyłek z zapisami na zwrotnych potwierdzeniach odbioru i nie wskazywało na trudności doręczyciela w pozostawianiu awiz w skrzynce pocztowej adresata. Nie można przy tym uznać za dowód wystarczający i przekonywujący o nieprawidłowościach w doręczeniu tej przesyłki samych twierdzeń skarżącego, że do stałej praktyki doręczyciela należało doręczanie korespondencji na adres firmy skarżącego, ale do rąk pracowników firmy A. Nawet jeśli taka praktyka miała miejsce to były to czynności niedopuszczalne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń, na co słusznie wskazał sąd pierwszej instancji. Tylko formalne umocowanie do odbioru korespondencji dotyczącej innego podmiotu (podatnika) należałoby uznać za prawidłowe. Skarżący w toku postępowania nie wykazał, że takie umocowanie istniało i znane było właściwej placówce pocztowej, czy organowi podatkowemu. Gdyby miała miejsce ta praktyka określona przez skarżącego, czyli odbiór korespondencji przez podmiot nieuprawniony w myśl przepisów Ordynacji podatkowej, to skarżący z łatwością zakwestionowałby skuteczność takiego doręczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 § 1 o.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (art. 145 § 2 o.p.).
4.4. W kontekście powyższego należy stwierdzić także, iż zasadnie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postępowanie organu w zakresie odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność obecności pracowników firmy A. w lokalu przy ul. [...] w O. w terminach awizacji przesyłki adresowanej do skarżącego. Skarżący nie wykazał, że wskazane osoby są jego pracownikami upoważnionymi przez niego, jako pracodawcę do odbioru korespondencji, ani nie wykazał, że udzielił im umocowania do odbioru korespondencji. Przy tym nie jest zrozumiałe, jak te osoby wykazałyby, że awizo faktycznie nie zostało doręczone, skoro nie miały żadnego umocowania do działania w imieniu skarżącego, a – jak już wskazano wyżej – praktyka dotychczasowego odbioru korespondencji adresowanej do skarżącego przez te osoby nie znajdowała uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów. W tym kontekście nie zasługuje na uwzględnienie zarzut związany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia w zakresie twierdzenia, że w niniejszej sprawie nie było konieczności przesłuchania strony oraz pracowników firmy A. w charakterze świadków. Na stronach 15-16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu opisuje i ocenia te właśnie okoliczności.
4.5. Należy dodatkowo stwierdzić, iż przyczyna uchybienia terminu, wskazana przez stronę, każdorazowo winna być poddana ocenie organu podatkowego. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 września 2017r., II FSK 2182/15: "w ramach postępowania na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej ustawodawca nie nałożył na organ podatkowy obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do potwierdzenia okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę. Tym samym, nie można przyjąć, że na organie podatkowym rozpoznającym wniosek o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności wskazanych na poparcie formułowanych przez wnioskodawcę twierdzeń. W postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu organ podatkowy dokonuje oceny wiarygodności przedstawionych przez stronę okoliczności i ich wpływu na uchybienie terminu w kontekście braku winy, a ciężar uprawdopodobnienia braku zawinienia spoczywa wyłącznie na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu." Zaznaczyć przy tym należy, że w postępowaniu o przywrócenie terminu, jako kryterium przy ocenie winy lub też braku winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. UNIMEX, Wrocław 2012, s. 744). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby, mimo zaistnienia danej przeszkody, dokonać czynności w stosownym terminie (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r., II FSK 1807/17, publik. CBOSA).
4.6. Wszystkie przedstawione wyżej okoliczności uzasadniają stanowisko organu, zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
4.7. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że - wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej - nie doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło