II SA/Sz 573/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-08-24

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez funkcjonariusza Służby Więziennej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego w częściach ułamkowych, który nie zapewnia mu przysługującej normy powierzchni mieszkalnej, wyłącza prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania?
Ratio decidendi
Posiadanie przez funkcjonariusza Służby Więziennej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego w częściach ułamkowych, który nie zapewnia mu faktycznej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych ze względu na niedostateczną powierzchnię, nie wyłącza prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Prawo do równoważnika może być utracone tylko wtedy, gdy nabycie tytułu prawnego do mieszkania wiąże się z możliwością jego zasiedlenia.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, pobierał równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Po nabyciu spadku po dziadkach, organy uznały, że posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego i wstrzymały wypłatę oraz zażądały zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący kwestionował moment nabycia tytułu prawnego do lokalu oraz argumentował, że lokal nie spełnia norm powierzchni mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania uchyla zaskarżoną decyzję. M. T. pobierał równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania na podstawie decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w C. nr [...] z dnia [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, iż na podstawie złożonego przez funkcjonariusza w dniu 25 stycznia 2016 r. oświadczenia, nabył on w formie spadku tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, położonego w miejscowości pobliskiej R. [...]. Dodatkowo, w dniu 29 stycznia 2016 r. funkcjonariusz przedłożył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie z dnia 23 grudnia 2015 r. sygn. akt I Ns 1737/15 (orzeczenie uprawomocniło się w dniu 14 stycznia 2016 r.) stwierdzające nabycie spadku po zmarłych J. i J. D.. Jak wynikało z powyższego postanowienia spadek po J. D. zmarłym w dniu [...] oraz J. D. zmarłej w dniu [...] nabył w całości wnuk M. T.. W związku z powyższym stwierdzono, iż funkcjonariusz posiadał od dnia 17 sierpnia 2001 r. tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości R. [...]. Uwzględniając powyższe, Dyrektor Aresztu Śledczego w C. wydał decyzję administracyjną nr [...] z dnia [...] zobowiązującą skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak mieszkania. Uwzględniono przy tym 3-letni okres przedawnienia, wynikający z art. 226 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Na powyższą decyzję, M. T. złożył odwołanie z dnia 19 lipca 2016 r. do Dyrektora Okręgowego SW w S.. Z uwagi na to, iż Dyrektora Okręgowy SW w S. nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, M. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1160/16) uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji. Sąd wskazał, że organ drugiej instancji przyjął, że skarżący po śmierci J. D. w dniu [...] od dnia 17 sierpnia 2001 r. posiadał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, pomijając całkowicie ustalenia, czy był on jedynym właścicielem rzeczonego lokalu, czy też posiadał tytuł prawny w części ułamkowej, skoro żyła jeszcze współwłaścicielka J. D.. Zabrakło również ustalenia, czy w przedmiotowym lokalu zamieszkiwały ponadto inne osoby, w jakim on był stanie, z ilu pokoi się składał, a tym samym, czy skarżący miał zapewnione potrzeby mieszkaniowe oraz, czy spełnione były wymogi normy powierzchni mieszkalnej z art. 173 ust. 1 ustawy. Według Sądu, ustalenia te, mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy, mając na uwadze przedstawione przez Sąd rozważania i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w C. z dnia [...] nr [...]. Rozpatrując ponownie odwołanie M. T., Dyrektor Okręgowy SW, wskazał, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli: - on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu; - funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W związku z powyższym, rozpatrując wniosek, należy uwzględnić stan faktyczny sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza, tzn. czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu oraz czy on lub jego małżonka otrzymali pomoc finansową. Zgodnie ze złożonym przez funkcjonariusza oświadczeniem w przedmiotowym lokalu zamieszkiwali: babcia – J. D., żona – A. T. oraz dwaj synowie – B. T. i Ł. T.. Przysługująca funkcjonariuszowi norma powierzchni mieszkalnej, zgodnie z art. 173 wynosi 28 m². Powierzchnia mieszkalna zajmowanego przez funkcjonariusza lokalu położonego w miejscowości R. [...] wynosi 22,19 m². Jednakże fakt, iż zajmowany przez funkcjonariusza lokal nie posiada przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej, nie może być, zdaniem organu II instancji, argumentem do uznania, iż przysługiwało mu świadczenie do równoważnika za brak lokalu. Brak bowiem przysługującej powierzchni mieszkalnej w zajmowanym lokalu warunkuje jedynie prawo do lokalu mieszkalnego, które realizuje się, zgodnie z art. 171 ustawy o Służbie Więziennej, przez przydział lokalu mieszkalnego lub przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Natomiast świadczenie pieniężne z tytułu braku mieszkania jest świadczeniem ekwiwalentnym wypłacanym w oparciu o art. 178 ustawy o Służbie Więziennej i nie stanowi formy realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Zgodnie ze złożonym przez funkcjonariusza oświadczeniem stan techniczny lokalu był zły i wymagane było przeprowadzenie w lokalu prac remontowych. Nie stwierdzono jednak, aby stan lokalu mieszkalnego uniemożliwiał zamieszkiwanie w nim i zagrażał bezpieczeństwu osób w nim przebywających. Przeprowadzone prace, w ocenie organu II instancji, należy uznać zatem jedynie za prace, które miały na celu poprawę warunków zamieszkiwania. W przedmiotowym przypadku bezsporne jest, iż funkcjonariusz jak również jego małżonka nie otrzymali pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Natomiast zgodnie z przedłożonymi dokumentami, funkcjonariusz posiadał od dnia 16 sierpnia 2001 r. prawo współwłasności lokalu położonego w miejscowości R. [...] w wyniku dziedziczenia (w częściach ułamkowych) po zmarłym J. D.. Tym samym organ II instancji uznał, iż współwłasność w częściach ułamkowych stanowi tytuł prawny do nieruchomości. Posiadanie więc przez funkcjonariusza tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 178 ust 1 ustawy o Służbie Więziennej, powoduje utratę prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji stwierdził, iż Dyrektor Aresztu Śledczego w C. posiadał podstawę do wstrzymania M. T. wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, co uczynił pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. Jednocześnie, w związku z wypłatą nienależnego świadczenia od dnia 16 sierpnia 2001 r., czyli za okres kiedy brak było podstaw do wypłaty świadczenia, należało wystąpić o zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 180 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, przedmiotowy równoważnik przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. W związku z tym, kwotę wypłaconą po dniu utraty uprawnienia do otrzymywania równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane, które w oparciu o art. 181 ust. 1 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszom Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania podlega zwrotowi. Biorąc jednak pod uwagę zapisy art. 226 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, okres zwrotu ustalono z uwzględnieniem powyżej wskazanego 3-letniego okresu przedawnienia. Pismem z dnia 5 maja 2017 r. M. T. złożył skargę na ww. decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. z dnia [...], zarzucając jej błędną interpretację art. 178 ustawy o Służbie Więziennej, skutkującą uznaniem, że skarżący posiadał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, a tym samym utracił prawo do otrzymywania świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W uzasadnieniu skargi M. T. wskazał, że dopiero od momentu uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu przez niego nabycia spadku po dziadkach J. i J. D., tj. od dnia 14 stycznia 2016 r. można mówić, że skarżący posiada tytuł prawny do ww. nieruchomości. Wprawdzie zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy, jednak szereg przepisów szczególnych, w tym ustawa regulująca kwestię zobowiązania podatkowego w zakresie należności z tytułu nabycia spadku w odmienny sposób reguluje kwestie nabycia spadku – uzyskania tytułu prawnego do składników wchodzących w skład masy spadkowej. W tym przypadku elementem koniecznym do powstania obowiązku podatkowego jest uzyskanie sądowego poświadczenia faktu dziedziczenia. W ustawie o Służbie Więziennej nie została uregulowana kwestia sposobu potwierdzenia przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, w związku z tym uznać należy, że w przypadku spadkobrania dokumentem potwierdzającym posiadanie tytułu prawnego do danego składnika masy spadkowej jest postanowienie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku czy też notarialne poświadczenie dziedziczenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Skarga M. T. zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja naruszała prawo. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1160/16, przystępując do rozpatrzenia niniejszej sprawy obecny skład orzekający Sądu związany jest treścią prawomocnego wyroku, a tym samym wyrażoną w nim oceną prawną. W pojęciu tym mieści się zarówno ocena poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, jak i ocena wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Konsekwencją takiej oceny są wskazania Sądu co do dalszego postępowania organów administracyjnych. Ponownie rozpatrując sprawę, Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, odmiennych, czy sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Powyższe oznacza, że Sąd, po raz drugi rozpoznając sprawę ze skargi M. T. na decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania zobligowany był przede wszystkim do kontroli, czy organ administracji, ponownie wydając rozstrzygnięcie, zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wskazanym wcześniej orzeczeniu Sądu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, Lex 44392). W niniejszej sprawie stan faktyczny, ani stan prawny nie uległy zmianom, a więc aktualna pozostaje ocena okoliczności faktycznych i wykładnia przepisów prawa wyrażona we wcześniejszym wyroku. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że niewątpliwie organ II instancji wykonał zalecenia zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2017 r. W ww. wyroku Sąd stwierdził, że organ drugiej instancji nie wykazał, czy skarżący jest jedynym właścicielem przedmiotowego lokalu, czy też posiadał tytuł prawny w części ułamkowej, skoro żyła jeszcze jego współwłaścicielka J. D.. Zabrakło również ustalenia, czy w przedmiotowym lokalu zamieszkiwały ponadto inne osób, w jakim on był stanie, z ilu pokoi się składał, a tym samym, czy skarżący miał zapewnione potrzeby mieszkaniowe oraz, czy spełnione były wymogi normy powierzchni mieszkalnej z art. 173 ust. 1 ustawy. Ponownie rozpatrując sprawę, organ II instancji ustalił – zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem – że w przedmiotowym lokalu zamieszkiwali: jego babcia – J. D., żona oraz dwaj jego synowie. Przysługująca funkcjonariuszowi norma powierzchni mieszkalnej, zgodnie z art. 173 ustawy o Służbie Więziennej, wynosi 28 m². Wprawdzie, powierzchnia mieszkalna ww. lokalu wynosi 22,19 m², jednakże, zdaniem organu, wskazana okoliczność, tj. fakt iż zajmowany przez stronę lokal nie posiada przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej, nie może być argumentem do uznania, iż przysługiwało mu świadczenie do równoważnika za brak lokalu. Brak bowiem przysługującej powierzchni mieszkalnej w zajmowanym lokalu warunkuje jedynie prawo do lokalu mieszkalnego, które realizuje się, zgodnie z art. 171 ustawy o Służbie Więziennej, przez przydział lokalu mieszkalnego lub przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Natomiast świadczenie pieniężne z tytułu braku mieszkania jest świadczeniem ekwiwalentnym wypłacanym w oparciu o art. 178 ustawy o Służbie Więziennej i nie stanowi formy realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Ponadto, jak ustalił organ II instancji, funkcjonariusz posiadał od dnia 16 sierpnia 2001 r. prawo współwłasności przedmiotowego lokalu w wyniku dziedziczenia (w częściach ułamkowych) po zmarłym J. D.. Tym samym organ II instancji uznał, iż współwłasność w częściach ułamkowych stanowi tytuł prawny do nieruchomości, co powoduje utratę prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organ II instancji zasadnie uznał, że przysługujące skarżącemu prawo współwłasności przedmiotowego lokalu mieszkalnego w częściach ułamkowych po zmarłym J. D., z chwilą jego śmierci, należy traktować jako posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, co powoduje zasadniczo utratę prawa do równoważnika z tytułu braku mieszkania. Zgodnie z art. 924 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Z kolei art. 925 k.c. stanowi, że spadkobierca nabywa spadek w chwili jego otwarcia. Z treści tych przepisów oraz art. 922 § 1 k.c. wynika, że spadkobierca z mocy prawa, od momentu otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci spadkodawcy, wstępuje w ogół cywilnoprawnych praw i obowiązków spadkodawcy. Od chwili nabycia spadku może zatem co do zasady objąć spadek we władanie, zarządzać nim i pobierać z tego tytułu pożytki (art. 1029 k.c.). Skutki takiego nabycia spadku mogą być w późniejszym czasie zniesione wolą uprawnionego, w razie odrzucenia spadku bądź orzeczeniem sądu, w razie uznania za niegodnego dziedziczenia. W rozpoznawanej sprawie żadna z takich sytuacji nie miała miejsca. W zaskarżonej decyzji prawidłowo bowiem przyjęto, że spadek nabywa się z momentem otwarcia spadku, to jest chwilą śmierci spadkodawcy, a nie dopiero – jak utrzymywał skarżący – z dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Dodać należy, że w polskim prawie domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą (art. 1025 § 2 k.c.). Jednakże nie istnieje prawny obowiązek uzyskania stwierdzenia nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia przez spadkobiercę. Sąd tylko na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Natomiast notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § k.c.). Postanowienie stwierdzające nabycie spadku - jak wyjaśnił Sąd Najwyższy - nie ma znaczenia konstytutywnego. Jest to wyłącznie orzeczenie deklaratywne o znaczeniu legitymacyjnym. Uzyskanie bowiem takiego dokumentu legitymizującego spadkobiercę wobec osób trzecich niebędących spadkobiercami służy ochronie osób trzecich działających w dobrej wierze, które z osobą wymienioną w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku dokonują czynności prawnych mających za przedmiot rozporządzenie prawem należącym do spadku (uchwała Sądu Najwyższy z dnia 20 listopada 1992 r., III CZP 140/92, publ. OSNCP 1993, Nr 4, poz. 64 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I CSK 262/12, lex 1294473). Z powyższych względów nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w skardze, że dopiero z chwilą wydania (uprawomocnienia się) postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadkach J. i J. D. M. T. stał się właścicielem ww. lokalu mieszkalnego. Tym niemniej, w ocenie Sądu, przepis art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu; funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie można odczytywać w ten sposób, że posiadany przez funkcjonariusza "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego" wyłącza jego prawo do równoważnika pieniężnego, pomimo że tytuł ten nie umożliwia mu faktycznej i realnej możliwości zaspokojenia przez niego potrzeb mieszkaniowych. Z "tytułem prawnym" określonym w ww. przepisie, interpretowanym przez pryzmat całego rozdziału 18 przedmiotowej ustawy, należy łączyć bowiem przede wszystkim posiadanie i możliwość użytkowania lokalu na podstawie tego właśnie tytułu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że – jak wynika z ustaleń organu II instancji – powierzchnia mieszkalna zajmowanego przez skarżącego lokalu położonego w miejscowości R. [...] wynosi 22,19 m². Natomiast przysługująca mu norma powierzchni mieszkalnej, zgodnie z art. 173 ustawy o Służbie Więziennej, wynosi 28 m². Zdaniem organu II instancji, brak przysługującej powierzchni mieszkalnej w zajmowanym lokalu warunkuje jedynie prawo skarżącego do lokalu mieszkalnego, które realizuje się, zgodnie z art. 171 ustawy o Służbie Więziennej, przez przydział lokalu mieszkalnego lub przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, natomiast świadczenie pieniężne z tytułu braku mieszkania jest świadczeniem ekwiwalentnym wypłacanym w oparciu o art. 178 ustawy o Służbie Więziennej i nie stanowi formy realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu, opowiedzenie się za taką wykładnią ww. przepisów powodowałoby zaakceptowanie nierównego traktowania funkcjonariuszy, o których mowa w art. 172 ww. ustawy oraz funkcjonariusza, w stosunku do którego spełniły się przesłanki wykluczające przydział lokalu mieszkalnego zawarte w art. 187 ustawy. Z tego też względu Sąd stoi na stanowisku, że utrata prawa do równoważnika pieniężnego może nastąpić, gdy nabywa się tytuł prawny do mieszkania równocześnie z możliwością jego zasiedlenia. O możliwości zasiedlenia lokalu mieszkalnego, do którego uzyskano tytuł prawny może z kolei decydować wiele okoliczności, jak np. posiadanie przysługującej powierzchni mieszkalnej przez zajmowany lokal. Jeżeli zatem – jak w niniejszym przypadku – lokal mieszkalny, do którego funkcjonariusz posiada tytuł prawny, i który znajduje się w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nie posiada powierzchni mieszkalnej odpowiadającej normom mu przysługującym, to uznać należy, w powyższych okolicznościach, że nie spełniła się przesłanka wyłączająca prawo tego funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego określona w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Biorąc pod uwagę przedstawione rozważania Sąd – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie uwzględnić wykładnię przedstawioną w niniejszym wyroku, a nadto zweryfikować i wziąć pod uwagę okoliczności dotyczące faktycznej możliwości (a w gruncie rzeczy jej braku) zamieszkiwania przez skarżącego w lokalu położonym w miejscowości Rzeplino 42/4 z punktu widzenia przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło