VII SA/Wa 2644/14
WyrokWSA w Warszawie2015-08-26
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie działalności gastronomicznej do podgrzewania potraw, nałożone decyzją organu sanitarnego z powodu braku odpowiedniej wentylacji, jest zgodne z prawem, nawet jeśli wadliwy element (przewód kominowy) nie stanowi własności podmiotu prowadzącego działalność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy sanitarne postąpiły słusznie, nakładając ograniczenie działalności gastronomicznej do podgrzewania potraw. Obowiązek przestrzegania wymagań higienicznych spoczywa na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą i nie jest związany z tytułem prawnym do lokalu ani jego elementów (np. przewodu kominowego). Właściciel lokalu lub najemca ma obowiązek zapewnić zgodność z przepisami, nawet jeśli wymaga to współpracy z właścicielem nieruchomości.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył na bar "S." ograniczenie działalności do podgrzewania potraw z powodu stwierdzenia braku wkładu uszczelniającego w przewodzie kominowym obsługującym okap mechaniczny, co naruszało przepisy dotyczące wentylacji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Skarżąca podnosiła, że wadliwy element nie jest jej własnością i ograniczenie działalności doprowadzi do zamknięcia baru. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie ograniczenia działalności gospodarczej w zakresie wymagań higienicznych skargę oddala
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 214 r. znak: [...] na podstawie art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 3a, art.12 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 59 ust. 1, art.73 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010r., nr 136, poz. 914 ze zm.), art. 54 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L. 165 z 30.04.2004r.), rozporządzenia (WE) nr 852/2004 z dnia 29.04.2004r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. U. UE L. 139 z dn. 30.04.2004 r.), oraz art. 104 § 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.), po stwierdzeniu naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w następstwie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 5.06.2014r. w barze "S." ul. O. [...] w W. nakazał do czasu zapewnienia odpowiedniej szczelności wentylacji obsługującej pomieszczenia produkcyjne ograniczyć działalność gastronomiczną do podgrzewania potraw.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 5.06.2014r. w barze "S." ul. O. [...] w W. została przeprowadzona kontrola sanitarna zgodnie z procedurą Nr [...] "Urzędowa kontrola żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością". Podczas kontroli stwierdzono brak wkładu uszczelniającego przewód kominowy obsługujący pomieszczenia produkcyjne.
Zgodnie z art. 59 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane przestrzegać w zakładach wymagań higienicznych określonych w rozporządzeniu nr 852/2004.
Organ wskazał, że stwierdzone podczas kontroli uchybienia naruszają pkt 5 rozdziału 1, załącznika 11 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 852/2004 z dnia 29.04.2004 r. (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r.) zgodnie z którym muszą istnieć odpowiednie i wystarczające systemy naturalnej lub mechanicznej wentylacji. Trzeba unikać mechanicznego przepływu powietrza z obszarów skażonych do obszarów czystych. Systemy wentylacyjne muszą być tak skonstruowane, aby umożliwić łatwy dostęp do filtrów i innych części wymagających czyszczenia lub wymiany.
Zgodnie z art. 54 Rozporządzenia 882/2004 w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Wykonanie nałożonych obowiązków jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności pozostającej w obrocie.
Od ww. decyzji I. B. prowadząca ww. bar wniosła odwołanie. Strona poinformowała, iż dania przygotowywane są ze świeżych produktów, a podgrzewanie potraw z półproduktów spowoduje pogorszenie jakości i marki, na którą pracowano 4 lata jako rodzinna polska firma. Wskazała, iż ograniczenie jej działalności do podgrzewania potraw doprowadzi do zamknięcia baru. Jednocześnie poinformowała, iż nakaz uszczelnienia komina nie jest związany bezpośrednio z firmą Usługi Gastronomiczne "S." B. I., gdyż komin nie stanowi jej własności lub współwłasności. Właścicielem lokalu użytkowego przy ul. O. [...] jest Z. W., który przejął naprawę komina.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie uciążliwości dotyczących wydobywania się zapachów z lokalu gastronomicznego prowadzonego przez I. B., pismem z dnia 4.08.2014 r. wezwał stronę do przedstawienia wyjaśnień dotyczących podjętych kroków w kwestii zapewnienia szczelności wentylacji w pomieszczeniach produkcyjnych oraz informacji czy został wyznaczony termin przedmiotowej naprawy wraz z dowodami. Powyższe należało przedstawić w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Strona nie odebrała przedmiotowego wezwania.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po dokonaniu analizy akt sprawy, stwierdził, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postąpił słusznie wydając decyzję w dniu [...].06.2014 r. nakazującą ograniczenie działalności gastronomicznej do podgrzewania potraw, do czasu zapewnienia odpowiedniej szczelności wentylacji obsługującej pomieszczenia produkcyjne. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane przestrzegać w zakładach wymagań higienicznych określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych. Natomiast w myśl pkt 5 rozdziału 1 załącznika II rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (DZ. Urz. L 139 z 30.04.2004r.) w obiekcie przemysłu spożywczego muszą istnieć odpowiednie i wystarczające systemy naturalnej lub mechanicznej wentylacji. Ponadto systemy wentylacyjne muszą być tak skonstruowane, aby umożliwić łatwy dostęp do filtrów i innych części wymagających czyszczenia lub wymiany.
W trakcie kontroli w dniu 5.06.2014 r. nie stwierdzono nieprzyjemnych, intensywnych zapachów, jednakże dostarczona dokumentacja dotyczące przewodów kominowych i wentylacyjnych wykazała nieprawidłowości w zakresie braku wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki i ubikacji oraz braku wkładu uszczelniającego przewód kominowy obsługujący okap mechaniczny. Organ zauważył, że skarżąca część nieprawidłowości już wyeliminowała, jednakże nie jest to wystarczające, gdyż w dalszym ciągu brak jest wkładu uszczelniającego przewód kominowy obsługujący okap mechaniczny. Organ I instancji uznał, że w istniejących warunkach możliwa jest jedynie ograniczona działalność w zakresie podgrzewania potraw, do czasu zapewnienia odpowiedniej szczelności wentylacji.
Jednocześnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nie uznał argumentu strony, iż nakaz uszczelnienia komina nie jest związany z bezpośrednio firmą Usługi Gastronomiczne "S." B. I., gdyż nie stanowi on jej własności lub współwłasności. Zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmiot działający na rynku spożywczym ma obowiązek zapewnić, aby produkcja i wprowadzanie do obrotu środków spożywczych odbywały się we właściwych warunkach sanitarnych i higienicznych. Obowiązek ten nie jest związany z tytułem prawnym do lokalu, w którym prowadzona jest działalność. W związku z czym wszelkie prace powinny zostać wykonane przed rozpoczęciem działalności gastronomicznej, przystosowując lokal do warunków jakie powinien spełniać obiekt, w którym będzie produkowana żywność. Strona miała możliwość, na etapie podpisywania umowy najmu lokalu, bądź już podczas jego eksploatacji, wystąpić do właściciela o wykonanie niezbędnych prac.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. B. prowadząca działalność pod firmą Usługi Gastronomiczne "S." B. I
w W.
Wydanej decyzji zarzuciła:
1) Brak obiektywizmu, tj. oparcie się jedynie na twierdzeniach pisemnej interwencji, pomijając fakty i dowody;
2) Wydanie decyzji na podstawie błędnej wykładni przepisów Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 wraz z załącznikami.
Wniosła o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Powiatowego w [...] jako bezpodstawnych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca prawa nie naruszają.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja II instancji utrzymująca w mocy decyzję I instancji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nakazująca do czasu zapewnienia odpowiedniej szczelności wentylacji obsługującej pomieszczenia produkcyjne ograniczyć w barze "S." w W. działalność gastronomiczną do podgrzewania potraw. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2014 r.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 59 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zgodnie z którym podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane przestrzegać w zakładach wymagań higienicznych określonych w rozporządzeniu nr 852/2004.
Ponadto zgodnie z pkt 5 rozdziału I załącznika II Rozporządzenia 852/2004 z dnia 29.04.2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych do którego odwołuje się ww. przepis - muszą istnieć odpowiednie i wystarczające systemy naturalnej lub mechanicznej wentylacji. Trzeba unikać mechanicznego przepływu powietrza z obszarów skażonych do obszarów czystych. Systemy wentylacyjne muszą być tak skonstruowane, aby umożliwić łatwy dostęp do filtrów i innych części wymagających czyszczenia lub wymiany.
W niniejszej sprawie z protokołu kontroli z dnia 5.06.2014 r. wynika, że, w pomieszczeniu łazienki i ubikacji są nieprawidłowości w zakresie braku wentylacji grawitacyjnej oraz brak jest wkładu uszczelniającego przewód kominowy obsługujący okap mechaniczny.
Wskazać należy, że skarżąca część nieprawidłowości wyeliminowała (brak wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki i ubikacji), jednakże nie wykazała, że zlikwidowała drugą nieprawidłowość tj. brak wkładu uszczelniającego przewód kominowy obsługujący okap mechaniczny. W tej sytuacji organy administracji uznały, że w istniejących warunkach możliwa jest jedynie ograniczona działalność w zakresie podgrzewania potraw, do czasu zapewnienia odpowiedniej szczelności wentylacji i nakazały do czasu zapewnienia szczelności wentylacji obsługującej pomieszczenia produkcyjne ograniczyć działalność gastronomiczną do podgrzewania potraw.
W odwołaniu zobowiązana firma wskazywała, że nie jest adresatem nakazu, gdyż komin nie jest jej własnością, ani współwłasnością. Skarżąca podnosi że, obowiązek powinien być nałożony na jego właściciela przewodu kominowego
Z przedstawionym stanowiskiem strony skarżącej nie można się zgodzić. Z powołanych przepisów wynika, że obowiązek przestrzegania w zakładach wymagań higienicznych spoczywa na podmiocie działającym na rynku spożywczym. W przepisie tym obowiązek ten nie jest powiązany w żadnym wypadku z prawem własności, stąd też niekoniecznie adresatem ww. obowiązków musi być właściciel nieruchomości. Podmiot prowadzący działalność gastronomiczną, jest zobowiązany do przestrzegania wymagań higienicznych określonych w przepisach prawa. Z przepisu art. 59 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie wynika bowiem by obowiązek ten był związany z tytułem prawnym do lokalu, w którym prowadzona jest działalność. Stosunki właścicielskie są w tej sytuacji wtórne i nie mają wpływu na ocenę stanu faktycznego. Zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmiot działający na rynku spożywczym ma obowiązek zapewnić, aby produkcja i wprowadzanie do obrotu środków spożywczych odbywały się we właściwych warunkach sanitarnych i higienicznych. W związku z czym słusznie zaznaczył organ, że wszelkie ew. prace dostosowujące lokal gastronomiczny do warunków jakie powinien spełniać obiekt, w którym będzie produkowana żywność i do przepisów prawa, powinny zostać wykonane przed rozpoczęciem tej działalności. Strona miała możliwość, na etapie podpisywania umowy najmu lokalu, bądź już podczas jego eksploatacji, wystąpić do właściciela o wykonanie niezbędnych prac.
W tym stanie rzeczy zupełnie osobną i niezwiązaną bezpośrednio z niniejszą sprawą kwestią jest okoliczność nie wskazania ww. obowiązku przez organy dopuszczające lokal do wykonywania działalności gastronomicznej w momencie rozpoczęcia tej działalności przez skarżącą, do czego odwołuje się skarżąca w skardze. Okoliczność ta nie ma wpływu na ustalony w decyzjach stan faktyczny.
Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., zgodnie z którym nie można uznać argumentu strony, iż nakaz uszczelnienia komina nie jest związany bezpośrednio z firmą Usługi Gastronomiczne "S. B. I.", gdyż nie stanowi on jej własności lub współwłasności. Przepisy są sformułowane w sposób jasny wskazując osobę odpowiedzialną do przestrzegania wymagań higienicznych.
Mając powyższe na względzie argumenty skoro zawarte w skardze nie okazały się zasadne, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło