I FZ 356/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp.j. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2421/17 w przedmiocie odrzucenia skargi E. sp.j. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z aktami wyłączonymi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 1. Postanowieniem z 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2421/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. sp. j. (dalej "skarżąca spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 21 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z aktami wyłączonymi. 2. Sąd I instancji, przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe postanowienie ustalił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 18 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenia oryginału dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Jak wynika z akt sądowych, wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki 31 lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 30 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej spółki przy piśmie z 31 lipca 2017 r. (data stempla pocztowego) nadesłał odpis pełnomocnictwa procesowego z 9 maja 2016 r. oraz wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki z 28 lipca 2017 r. 3. Sąd I instancji odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") przyjął, że pełnomocnik skarżącej spółki, pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 31 lipca 2017 r., nie wykonał w pełni nałożonego na niego obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi. Nadesłał bowiem odpis pełnomocnictwa procesowego z 9 maja 2016 r. oraz wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki z 28 lipca 2017 r. wskazujący, że ostatniej zmiany danych dokonano 11 kwietnia 2017 r. Okoliczność ta, w ocenie sądu I instancji, oznaczała, że nadesłany przez pełnomocnika skarżącej spółki wydruk komputerowy odpowiadający odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego przedstawiał stan na 28 lipca 2017 r., a zatem późniejszy, niż występujący w dacie udzielenia pełnomocnictwa. To z kolei, jak podkreślił sąd I instancji oznaczało, że na podstawie nadesłanych dokumentów nie było możliwości ustalenia, czy od dnia udzielenia pełnomocnictwa do dnia sporządzenia wydruku nie zmieniły się zasady reprezentacji skarżącej spółki lub osoby uprawnione do jej reprezentacji. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając sądowi I instancji naruszenie: - art. 178 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędne zastosowanie polegające, że naruszony został art. 37 § 1 tej ustawy - 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Dla oceny zasadności zarzutów podniesionych w zażaleniu istotne było ustalenie, czy pełnomocnik skarżącej spółki, mimo wezwania do usunięcia braku skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia, nie wykonał tego wezwania w ogóle lub w pełnym zakresie. Odnotować należy, że zgodnie z art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 tej ustawy. Z kolei na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jeżeli osobę prawną reprezentuje pełnomocnik, to stosownie do art. 37 § 1 zd. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnik spółki, który wnosi do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę zobowiązany jest dołączyć do niej zarówno dokument pełnomocnictwa, jak i dokument, z którego będzie wynikał podmiot umocowany w spółce do udzielania pełnomocnictw. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu skarżącej spółki, będącej osobą prawną, jest odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 700) wynika, że rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru (w przypadku spółki jawnej obowiązek wpisu do rejestru KRS wynika z art. 251 KSH). Zatem za prawidłową należy uznać praktykę, zgodnie z którą w przypadku spółek prawa handlowego odpowiednim dokumentem w rozumieniu wyżej wskazanych uregulowań jest dokument zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego 5.3. Odnotować również należy, że na tle odpowiednich do omawianych uregulowań ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 89 k.p.c., Sąd Najwyższy w uchwale z 8 listopada 2007 r. (sygn. akt III CZP 92/07, OSNC 2008/11/126 z glosą aprobującą R. Uliasza, lex/el. 2008) wyjaśnił, że do wykazania, że osoby działające jako organ osoby prawnej są uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, nie jest konieczne, aby aktualny bądź zupełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego był sporządzony według stanu na dzień wystawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji, w której okres pomiędzy datą sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, a datą dotyczącą stanu rejestru, według którego został wydany odpis, jest nadmiernie długi albo w okolicznościach sprawy powstaną wątpliwości, co do aktualności wynikających z odpisu danych w chwili sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, to w takim wypadku w grę wchodzi podjęcie czynności sprawdzających. Jednakże wskazane jest, aby zrobił to sąd w toku postępowania, a nie przewodniczący w ramach badania wymagań formalnych pisma procesowego, ponieważ pozwoli to uniknąć sytuacji, w której strona może ponieść dotkliwe konsekwencje procesowe. 5.4. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że brak było podstaw do przyjęcia, że nadesłany przez pełnomocnika skarżącej spółki wydruk komputerowy z Krajowego Rejestru Sądowego przedstawiający stan późniejszy niż występujący w dacie udzielenia pełnomocnictwa uzasadniał odrzucenie skargi. Zwrócić bowiem należy uwagę na to, że pełnomocnictwo zostało udzielone 9 maja 2016 r. natomiast wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki aktualny był na dzień 28 lipca 2017 r. Nie była to zatem nadmierna różnica czasowa pomiędzy poszczególnymi czynnościami uzasadniająca odrzucenie skargi. Jeżeli sąd I instancji powziął wątpliwości co do ważności upoważnienia osób wystawiających pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej spółki (tożsamych z osobami wymienionymi jako upoważnione do reprezentowania spółki w przedłożonym przez pełnomocnika aktualnym odpisie z KRS), to mógł tę okoliczność wyjaśnić w toku postępowania. 5.5. Biorąc pod uwagę powyższe oraz przedstawione powyżej stanowisko Sądu Najwyższego, które podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym zażalenie, przedwczesne było ustalenie, że zmieniły się zasady reprezentacji spółki lub osoby uprawnione do jej reprezentacji, tylko z tego powodu, że z przedłożonego wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że ostatnia zmiana danych nastąpiła 11 kwietnia 2017 r. 5.6. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.