I OZ 942/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 638/18 odrzucającego skargę A. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1931/17 oddalającego zażalenie A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1850/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1850/17 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W podstawie prawnej tego postanowienia podano art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: P.p.s.a.) i wskazano, że objęta skargą uchwała została podjęta na podstawie przepisów działu VIII K.p.a., wobec czego nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego. Skarga została następnie prawomocnie odrzucona jako niedopuszczalna postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. IV SA/Wa 1850/17. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1931/17 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu I instancji z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1850/17 o odmowie przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. I OZ 1931/17. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 638/18 odrzucił skargę o wznowienie tego postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 638/18. Jako podstawę skargi podano art. 271 ust. 2 i 273 § 2 w zw. z art. 183 § 1 i 2 ust. 5 P.p.s.a. i wskazano na naruszenie art. 2, art. 45, art. 69 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 Konwencja o Ochronie Praw człowieka i Podstawowych Wolności. W uzasadnieniu skargi podano, że postanowienie o sygn. akt I OZ 638/18 wydano bez zbadania nieważności postępowania na podstawie art. 183 P.p.s.a. i z naruszeniem konstytucji oraz prawa wspólnotowego, w szczególności art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. W skardze o wznowienie zawarto wniosek o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Przedmiotem wznowienia mogą być zatem zarówno wyroki jak i postanowienia, ale wyłącznie kończące postępowanie sądowe, a więc orzeczenia, które rozstrzygają sprawę (art. 132 p.p.s.a.), a więc orzekają merytorycznie - co do istoty sprawy sądowoadministracyjnej, oraz które w inny sposób kończą postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 160-165, art. 173 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 270 p.p.s.a. nie obejmuje możliwości wznowienia postępowania incydentalnego - wpadkowego, to jest zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Nie jest możliwe w konsekwencji wznowienie postępowania w stosunku do orzeczenia rozstrzygającego kwestię wpadkową. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy nie jest wydawane w postępowaniu samodzielnym i odrębnym, ale w postępowaniu inicjowanym skargą do sądu administracyjnego. Nie rozstrzyga ono zatem i nie kończy żadnego postępowania sądowego, z tego względu nie może być przedmiotem skargi o wznowienie. Zasadę tę należy przenieść także na płaszczyznę postępowania ze skargi o wznowienie. Jeżeli nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania w odniesieniu do postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, to przedmiotem skargi o wznowienie postępowania nie może być także postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania w stosunku do postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w przepisach art. 270-285 P.p.s.a. brakuje podstaw do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. I GZ 2/06. Sprawa ze skargi skarżącej została prawomocnie zakończona postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. IV SA/Wa 1850/17 odrzucającym skargę. Z podanych względów skarga o wznowienie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 270 i art. 276 P.p.s.a. Zgodnie z art. 247 P.p.s.a, prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania uzasadnia oddalenie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy.