II OSK 1440/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 819/17 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 819/17, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. W., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie następujących przepisów: I. art. 103 § 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że stan faktyczny sprawy uzasadnia jego zastosowanie, bowiem bezsporne jest, że prace budowlane zostały wykonane przez skarżącego przed 1 stycznia 1995 r. a zatem dyspozycja tego przepisu wyklucza zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. II. art. 50, art. 51 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie. III. art. 37 w zw. z art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. poprzez ich niezastosowanie. Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 p.p.s.a. przez zaniechanie uwzględnienia naruszeń przez organ II instancji art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w kontekście prac adaptacyjnych wykonanych przez J. W. w latach 80 tych, tj. w reżimie prawnym określonym przez ustawę Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. oraz poprzez pominięcie możliwości oceny wykonanych prac adaptacyjnych jako remontu, w tym już istniejących robót wykonanych przez poprzednika, który korzystał z lokalu przed J.W. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.; dalej "uCOVID-19") przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przepis ten jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo godzi się zauważyć, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Celem rozwiązań procesowych, przyjętych w uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego przy jednoczesnym zapewnieniu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w stanie pandemii. W obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań uCOVID-19 w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, zachodzą przesłanki uzasadniające rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły. Tym samym należało rozpoznać sprawę w granicach zgłoszonych zarzutów kasacyjnych. Niezasadne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 290), a w konsekwencji, że sprawa powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nie zaś na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Stosownie do art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl zaś art. 48 Prawa budowlanego w pierwotnym brzmieniu, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wskazać należy, że regułą podstawową wynikającą z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie, ale także sprawy wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został zamieszczony w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy i dotyczy wyłączenia stosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w odniesieniu do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Przepis ten nakazuje zatem stosowanie przepisów dotychczasowych, tzn. ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., jedynie w tych przypadkach, kiedy miałby mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., a ponadto z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że odnosi się on do budowy obiektu budowlanego, a więc nie można stosować go do innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r., w tym do robót budowlanych, których dotyczy niniejsza sprawa. Nie mamy bowiem w niej do czynienia z samowolnym wybudowaniem obiektu budowlanego, lecz samowolną przebudową obiektu budowlanego, a sprawa była prowadzona nie w przedmiocie rozbiórki takiego obiektu, lecz w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Prawidłowo zatem uznano w sprawie, że do samowolnych robót budowlanych, nie będących budową obiektu budowlanego, wykonanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. W sprawie zastosowanie miały zatem przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze charakter wykonanych robót, nie można również podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie o możliwości zakwalifikowania spornych robót jako remontu. W sprawie prawidłowo uznano i uzasadniono, że wykonane roboty stanowią przebudowę. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.