IV SAB/Gl 130/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 4) zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2017 r. wniesionym za pośrednictwem poczty elektronicznej K. K. zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa Złoty Potok o podanie ilości wniosków o dostęp do informacji publicznej skierowanych w poszczególnych latach w okresie 2014 - 2016 oraz przesłanie tej informacji na podany adres poczty elektronicznej. Pismem z dnia 20 marca 2017 r. K.K. - reprezentowany przez pełnomocnika - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa Węgierska Górka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w której domagał się: 1. nakazania organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, 2. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów, 4. rozpoznania sprawy w trybie uroszczonym, 5. zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz o nieobciążanie organu kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że do Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Węgierska Górka w dniu 2 stycznia 2017 r. w godzinach nocnych wpłynął za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Dzień ten był dniem wyjątkowo intensywnej korespondencji, do Nadleśnictwa wpłynęły 43 wiadomości e-mail od różnych odbiorców. Pracownik odpowiedzialny za monitorowanie poczty elektronicznej nie odczytał tego wniosku. Organ zapoznał się z treścią wniosku dopiero po wpłynięciu skargi w dniu 22 marca 2017 r. i następnego dnia 23 marca 2017 r. udzielił wnioskowanej informacji. W dalszej części pisma pełnomocnik organu w sposób obszerny odnosi się do bezprzedmiotowości postępowania po udzieleniu wnioskowanej informacji oraz podnosi, że uchybienie terminu było nieznaczne, wynikało z braku wiedzy o złożonym wniosku, nie miało charakteru celowego zatem zdaniem pełnomocnika nie ma podstaw by uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym uchybieniem prawa. W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zawarte w skardze wnioski o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, choć nie miała ona charakteru rażącego oraz co do zasądzenia kosztów postępowania, a w pozostałym zakresie skargę cofnął ze względu na udostępnienie wnioskowanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a.. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym trybie. Na zasadzie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z kolei stosownie do treści art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1), a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadku, o którym mowa w § 1, Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Wyjaśnić przy tym należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sporu należy wskazać, że wniosek o udzielenie wskazanych informacji skarżący złożył w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (t.j. Dz. U.z 2016, poz. 1764 ze zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej określa jej art. 4 ust. 1 zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, m.in. w szczególności: podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3), podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4). Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 788) Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z kolei w art. 32 ust. 2 wymieniono jednostki organizacyjne wchodzące w skład Lasów Państwowych, do których należy min. Nadleśnictwo (pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 35 tej ustawy nadleśniczy kieruje nadleśnictwem oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania. Nadleśniczy, w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest zatem podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Natomiast co do zasady wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i zakresem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi informację publiczną. Przedmiot wniosku skarżącego tj. informacja na temat ilości wniosków o udostępnienie informacji publicznej, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczy ona bowiem działalności wskazanego organu, a dokładnie jest informacją o wykonywaniu przez ten organ zadania publicznego, jakim jest zapewnienie obywatelom dostępu do informacji publicznej. Jednocześnie informację tą należy zaliczyć do wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e) u.d.i.p., kategorii informacji publicznej, to jest informacji o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania. Wobec powyższego załatwienie wniosku skarżącego mogło nastąpić poprzez udzielenie żądanej informacji w drodze czynności materialno - technicznej (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.), albo poprzez odmowę jej udzielenia w drodze decyzji administracyjnej lub umorzenie postępowania w tej samej formie z przyczyn uregulowanych w przywołanej ustawie (art. 16 ust. 1), bądź też poprzez poinformowanie wnioskodawcy, iż żądana informacja nie znajduje się w dyspozycji podmiotu, do którego wniosek został skierowany. W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że przed wniesieniem skargi organ pozostawał w bezczynności, bowiem nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego z dnia 2 stycznia 2016 r. w żaden przewidziany w ustawie sposób. Natomiast, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z tym, że zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W rozpoznawanej sprawie taki termin nie został jednak przez organ wyznaczony. W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę dotycząca przyczyn opóźnienia w realizacji wniosku. O ile bowiem organ nie mógł w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. żądanej informacji udostępnić, wówczas, aby uniknąć zarzutu bezczynności, zobowiązany był, zgodnie z art. 13 ust. 2 powiadomić wnioskodawcę o przyczynie opóźnienia oraz wskazać termin w jakim informacja będzie udostępniona. Skoro więc załatwienie wniosku skarżącego nie nastąpiło w terminie 14 dni od daty jego wpływu, to należało uznać, że po upływie tego terminu, wobec niewyznaczenia nowego terminu załatwienia wniosku, organ pozostawał w bezczynności. Powyższe kwalifikuje skargę jako zasadną wobec pozostawania organu w bezczynności w momencie jej wniesienia. Organ udostępnił informację dopiero w dniu 23 marca 2017 r., tj. po wpływie skargi, co miało miejsce 22 marca 2017 r. Wobec tego należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Informacja została udzielona bowiem niezwłocznie po wpływie skargi do organu, zaś przekroczenie terminu było nieznaczne. W związku z tym Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. Natomiast z uwagi na fakt, że bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, oraz że skarżący w piśmie procesowym z dnia 16 maja 2017 r. w związku z udzieleniem mu informacji publicznej cofnął skargę w części dotyczącej punktu 1 i 3 skargi Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, o czym orzeczono, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie 3 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., na które składa się kwota 100 zł uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł odpowiadającej stawce minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).