V SA/Wa 2659/16

WyrokWSA w Warszawie2017-08-29

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Dorota Mydłowska, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy zlecaniu zamówień w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, w szczególności poprzez zastosowanie dyskryminujących kryteriów udziału w postępowaniu lub powiązań między wykonawcami a beneficjentem, stanowi podstawę do nałożenia korekty finansowej i zwrotu dofinansowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady konkurencyjności przy zlecaniu zamówień w ramach projektu współfinansowanego ze środków UE, poprzez zastosowanie wygórowanych i nieadekwatnych kryteriów udziału w postępowaniu lub poprzez zawieranie umów z podmiotami powiązanymi, stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Takie naruszenie uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zwrot dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.
Stan faktyczny
Spółka C. S.A. zawarła umowę o dofinansowanie projektu ze środków UE. W wyniku kontroli stwierdzono wydatki niekwalifikowalne związane z naruszeniem zasady konkurencyjności przy zlecaniu usługi zarządzania projektem oraz wynajmu sal szkoleniowych. Organy administracji nałożyły na spółkę obowiązek zwrotu części dofinansowania. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi C. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") jest decyzja Ministra Rozwoju (dalej jako: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Wojewódzkiego Urzędu Pracy [dalej jako: "Dyrektor Urzędu", "organ I instancji", Instytucja wdrażająca (Instytucja Pośredniczącą II stopnia IW(IP2)] z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej w wysokości 113.400,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, z których zostały poniesione wydatki niekwalifikowalne. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n: [...] S.A. z siedzibą w [...] zawarła z [...] Wojewódzkim Urzędem Pracy w dniu 28 lutego 2012 r. umowę o dofinansowanie nr [...] (dalej jako: "umowa o dofinansowanie") przedmiotem której było dofinasowanie projektu: "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki, działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, poddziałanie 8.1.1. Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw. Głównym celem projektu było podniesienie kwalifikacji zawodowych z zakresu finansów, księgowości i/lub kadr i płac w przedsiębiorstwach mających swoją siedzibę na terenie województwa [...]. Powyższa umowa zmieniana była aneksami z: [...] lipca 2012 r. oraz [...] kwietnia 2013 r. Spółka w dniu [...] kwietnia 2013 r. otrzymała dofinansowanie w wysokości 1.367.341,00 zł. W wyniku kontroli projektu przeprowadzonej w dniach [...] stycznia 2014 r. oraz [...] lutego 2014 r. stwierdzono wydatki niekwalifikowalne związane z naruszeniem zasady konkurencyjności w zakresie realizacji usługi zarządzania projektem oraz w przedmiocie wynajmu sal szkoleniowych. Ustalenia powyższe zawarte zostały w informacji pokontrolnej z [...] marca 2014r. oraz w zaleceniach pokontrolnych z [...] maja 2014r. Pismem z [...] lipca 2014 r. oraz z [...] września 2014 r., Skarżąca została wezwana przez IW (IP2) do zwrotu kwoty nienależnie wypłaconego dofinansowania w wysokości odpowiednio 123.080,00 zł oraz 17.320,00 zł. W związku z nieuregulowaniem przez stronę należności wynikających z wezwań do zapłaty, pismem z [...] października 2014 r. Strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie. Decyzją z [...] lutego 2015r. organ I instancji określił Skarżącej przypadającą do zwrotu należność w wysokości 140.400,00 zł, a w wyniku złożonego odwołania, Minister Infrastruktury i Rozwoju jako Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki (dalej jako IZ) decyzją z [...] lutego 2016r. nr [...] uchylił decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ocenie Ministra organ I instancji powinien wyjaśnić i uzasadnić z czego wynika kwota podlegająca zwrotowi; wskazać szczegółowe wyliczenie nałożonej korekty finansowej, przeanalizować zawierane pomiędzy podmiotami umowy o świadczenie usług, umowy o dofinansowanie, umowy partnerskie i wskazać które konkretnie powiązania doprowadziły do wyboru wykonawcy bez poszanowania zasad przejrzystości i równego traktowania; przenalizować czy Wytyczne w jakikolwiek sposób regulują kwestię zależności między wykonawcami, do których beneficjenci wysyłają zapytania ofertowe, a także jeszcze raz przenalizować zapisy umowy o dofinansowanie oraz jej załączników i ostatecznie ustalić właściwą kwotę wydatków niekwalifikowalnych oraz wyjaśnić, z czego wynika jej wysokość. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Urzędu decyzją z [...] października 2015 r. pomniejszył Skarżącej przypadającą do zwrotu należność i określił ją w wysokości 113.400,00 zł. Jak wskazał organ I instancji powodem żądania zwrotu ww. kwoty było naruszenie zasady konkurencyjności w zakresie realizacji usługi zarządzania projektem oraz w przedmiocie wynajmu sal szkoleniowych, do której stosowania Beneficjent był zobowiązany w § 20 b umowy o dofinansowanie z [...] lutego 2012r. Powyższym naruszył również zapisy podrozdziału 3.1.3.1. Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL do których stosowania zobowiązywał Stronę § 3 pkt 4 ww. umowy. Pismem z [...] listopada 2015 r. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Urzędu wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Minister decyzją z [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że Beneficjent naruszył: 1. zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, o których mowa w podrozdziale 3.1.3. Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS (dalej jako Wytyczne) oraz § 20 b ust. 1 umowy o dofinansowanie, z uwagi na fakt, że Beneficjent zaplanował zlecenie usługi zarządzania projektem poprzez tak sformułowane zapisy zapytania ofertowego, które znacznie ograniczyły krąg wykonawców, którzy mogli złożyć oferty. Spółka przesłała zapytania ofertowe do pięciu potencjalnych wykonawców: [...];[...] sp. z o.o.; [...];[...] oraz umieściła zapytania na swojej stronie internetowej. W dniu 20 i 21 stycznia 2013r. Strona otrzymała formularze ofertowe od 2 wykonawców, tylko tych, do których wysłał oferty. Oferty nie przysłał natomiast żaden wykonawca w odpowiedzi na ogłoszenie zamieszczone na stronie internetowej. Spośród otrzymanych ofert Strona wybrała tą najkorzystniejszą cenowo, podpisując [...] lutego 2013r. umowę z [...] . W złożonym zapytaniu ofertowym zdaniem odwoławczego pojawiło się kryterium (nr 3) "posiadanie doświadczenia w realizacji projektów dofinansowanych ze środków EFS w ramach Priorytetu VIII PO KL – minimum jeden projekt realizowany bądź zrealizowany jako beneficjent, partner lub podwykonawca zarządzający oraz rozliczający projekt" – które nie było niezbędne do prawidłowego wykonania usługi. Tak sformułowany warunek, co podkreśliła IZ udziału w postepowaniu znacznie zawęził krąg potencjalnych wykonawców, preferując jednocześnie określone podmioty. Dyskryminowało inne podmioty, które miały doświadczenie w zarządzaniu projektami w ramach innych projektów w ramach PO KL, a które mogłyby skutecznie wywiązać się z usługi. W opinii Ministra wyżej wymienione kryterium (nr 3) dostępu do udziału w postępowaniu, stanowi ograniczenie konkurencji i prowadzi do nierównego traktowania wykonawców o porównywalnych kompetencjach do wykonania przedmiotowego zamówienia. Zostało uznane za wygórowane wymaganie, nieznajdujące uzasadnienia potrzebami zamawiającego. Wobec powyższego w opinii organu odwoławczego doszło do naruszenia zapisów Wytycznych i umowy o dofinansowanie, co uzasadnia nałożenie korekty finansowej, o której mowa w umowie o dofinansowanie projektu (§ 20 b ust. 1) w wysokości 25% wartości wydatków kwalifikowalnych dla zamówienia zgodnie z Wytycznymi określenie warunków udziału w postępowaniu i/lub kryteriów oceny ofert i/lub przedmiotu zamówienia, które dyskryminują udział podmiotów. 2. § 20 b i 29 umowy o dofinansowanie oraz podrozdział 3.1.3.1. pkt 8 Wytycznych dotyczący zakazu zawierania umów pomiędzy osobami powiązanymi tj. właścicielem sal szkoleniowych [...] . z o.o. a Skarżącym poprzez osobę prokurenta obu podmiotów [...]. Spółka przesłała zapytania ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców: [...];[...] sp. zo.o.; [...]". W dniu 14 i 15 marca 2014 r. Strona otrzymała formularze ofertowe od 3 wykonawców. Spośród otrzymanych ofert Strona wybrała tą najkorzystniejszą cenowo, podpisując [...] maja 2014 r. umowę z [...]. Jak wskazał organ odwoławczy [...], podmiot, który został wybrany na wykonawcę usługi wynajmu sal w ramach przedmiotowego projektu w rzeczywistości był jedynie pośrednikiem wynajmu, z uwagi na fakt, iż Skarżąca nie mogłaby wynająć sal od [...] sp. z o. o, ponieważ prokurent w obu podmiotach nie mógłby wynająć sal sam od sobie. W rzeczywistości doszło do sytuacji, w której istnienie w całej transakcji [...] było jedynie formalnym zabiegiem mającym na celu zapewnienie, iż umowy na wynajem sal szkoleniowych nie zostaną podpisane pomiędzy podmiotami powiązanymi osobą R. C.. Jednak, jak podkreślił Minister Wytyczne wprost wskazują, iż beneficjent nie może udzielić zamówienia podmiotom z nim powiązanym. Fakt, iż w przedmiotowym przypadku umowa została podpisana pomiędzy [...] S.A. a [...] nie ma znaczenia, ponieważ w rzeczywistości miała ona charakter fikcyjny, bowiem wynajmowane sale były faktycznie własnością [...] sp. z o.o. Wobec powyższego w opinii organu odwoławczego doszło do naruszenia zapisów Wytycznych i umowy o dofinansowanie, a kwota wydatków niekwalifikowanych wyniosła 86.400,00 zł. Spółka naruszyła zasadę konkurencyjności, gdyż R. C. jako prokurent w obu ww. podmiotach wiedział jak skonstruować kryteria oceny ofert, tak aby wyznaczony przez niego wykonawca otrzymał najwyższą ocenę, a ów wykonawca z kolei dysponował dokładną wiedzą, jak przygotować ofertę, aby to właśnie jego oferta została wybrana przez podmiot. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] S.A. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej decyzji Dyrektora [...] Wojewódzkiego Urzędu Pracy we [...] oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów na rzecz spółki. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: (1). prawa materialnego, a to: (a). Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitału Ludzkiego (PO KL), zawartych w: -podrozdziale 3.1.3.1. Podsekcja 1 pkt 5), polegającym na nieuprawnionym przyjęciu, przez organy obu instancji, że sformułowane przez [...] S.A. kryteria wyboru oferty na realizację usługi, związanej z zarządzaniem Projektem, naruszyły zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, podczas gdy były one tych naruszeń pozbawione i nie odbiegały, w szczegółach, od praktyki, stosowanej na krajowym rynku przy zlecaniu usług o podobnym charakterze, - podrozdziale 3.1.3.1 Podsekcja 1 pkt 8, polegającym na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, skutkującym nieuprawnionym przyjęciem, przez organy obu instancji, że przy zleceniu M. K., na potrzeby realizowanego Projektu, usług wynajmu sal szkoleniowych występowało pomiędzy nią i skarżącą powiązanie osobowe lub kapitałowe, podczas gdy nie wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a same kryteria tego powiązania, w stosunku do tamże zapisanych, zostały przez te organy dowolnie rozszerzone, (b). Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS (taryfikator), stanowiących załącznik 9b do umowy z [...] lutego 2012 r. na dofinansowanie Projektu, zawartej pomiędzy skarżącym i [...] Wojewódzkim Urzędem Pracy we [...], polegającym na nieuprawnionym zastosowaniu do środków, wydatkowych przez Spółkę na wynajem sal szkoleniowych, procentowej korekty finansowej (w rozmiarze 50%), za działania, które nie zostały w nich wyraźnie unormowane, przy posiłkowaniu się korektą za naruszenie, całkowicie niepodobne rodzajowo do rzekomo ujawnionego, (c). art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity, Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm. dalej "u.f.p."), polegającym na nieuprawnionym przyjęciu, przez organy obu instancji, że środki finansowe, przeznaczone przez skarżącą na realizację projektu, pn. "[...]", wydatkowane przez nią zostały z naruszeniem ustanowionych do tego procedur, podczas gdy zostały one przez Spółkę zachowane, (2). przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na niewyjaśnieniu, przez organy obu instancji, wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i oparciu się, przy podejmowanych rozstrzygnięciach, na dowolnych wnioskach, pozbawionych przy tym konsekwencji, nie znajdujących poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, - art. 10 § 1 k.p.a., polegającym na niezapewnieniu skarżącej możliwości czynnego udziału w czynnościach dowodowych, podejmowanych przez Ministra Rozwoju przed rozpatrzeniem odwołania Spółki, wniesionego od decyzji wydanej w I instancji oraz możliwości wypowiedzi odnośnie dokonanych w tym czasie ustaleń faktycznych, - art. 75 § 1 i art. 77 § 1 w związku z art. 79 § 1 i art. 88 § 1 k.p.a., polegającym na nieprzeprowadzeniu, przez Ministra Rozwoju, zleconego organowi niższej instancji dowodu z przesłuchania, w charakterze świadka, M. K., na okoliczności, związane m.in. z jej rzekomymi powiązanymi z osobą, wchodzącą w skład zarządu [...] S.A. oraz [...] Sp. z o.o., a w przypadku realizowanej usługi na zarządzanie Projektem, dodatkowo jej domniemywanego dostępu do "szerszych informacji o przedmiocie i zakresie zamówienia", - art. 107 § 3 k.p.a., polegającym na oparciu skarżonej decyzji na uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie spełniającym przewidzianych w nim prawnych wymogów, tak pod względem jego logiczności, jak i koniecznej szczegółowości. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Kwestie sporne w rozpoznawanej sprawie sprowadzają się do następujących problemów: – czy [...] S.A. z siedzibą w [...] sformułowała w zapytaniu ofertowym warunki udziału w sposób dyskryminujący potencjalnych wykonawców czyli naruszyła § 20 b umowy o dofinansowanie, jak również zapisy podrozdziału 3.1.3.1.Wytycznych w zakresie kwalifikowanie wydatków w ramach PO KL do których stosowania zobowiązywał stronę § 3 pkt 4 ww. umowy. – czy stwierdzone naruszenia, jako że oznaczają naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. – stanowią podstawę do zwrotu środków, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.p.f. Przepis art. 207 u.f.p. stanowi, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie natomiast z art. 184 ust. 1 u.f.p. "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu." Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (art. 206 ust. 1 u.f.p.). W związku z powyższymi przepisami procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p. są bezsprzecznie m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie projektu. Oznacza to, że poprawność działania beneficjenta realizującego umowę o dofinansowanie projektu z wykorzystaniem środków UE należy dokonywać, z uwzględnieniem postanowień tej umowy oraz przepisów prawa polskiego, które powinny być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, bowiem regulacje polskie dotyczące realizacji programów operacyjnych służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności (tak NSA w wyroku z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1467/13). Na podstawie § 20 b umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązany był do stosowania zasady konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu. O zasadzie tej mowa jest w rozdziale 3 podrozdziale 1 sekcji 3 podsekcji 1 Wytycznych. Podsekcja 3.1.3.1. stanowi w punkcie 1, że zasada konkurencyjności dotyczy wszystkich zamówień w ramach projektu przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro netto (bez VAT). Najistotniejszy z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest pkt 5 zgodne, z którym w celu spełnienia zasady konkurencyjności beneficjent zobowiązuje się do: a) wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia; równocześnie beneficjent zobowiązany jest do upublicznienia powyższego zapytania ofertowego co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę, zapytanie ofertowe powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty, informację o wagach punktowych lub procentowych przypisanych do poszczególnych kryteriów oceny oferty, sposobu przyznawania punktacji za spełnienie danego kryterium oraz termin składania ofert, przy czym termin na złożenie oferty powinien wynosić co najmniej 10 dni roboczych od dnia ogłoszenia zapytania ofertowego; b) wyboru najkorzystniejszej spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny; wybór oferty jest dokumentowany protokołem. Należy zauważyć, że Beneficjent zastosował dyskryminujący warunek udziału w postępowaniu, gdyż zawarł kryterium odnoszące się do doświadczenia w realizacji projektów dofinansowanych w ramach Priorytetu VIII PO KL, co jest dyskryminujące dla tych podmiotów, które nie posiadały takiego doświadczenia (w ramach usługi zarządzania projektem). Przy czym w ocenie Sądu ważnym jest podkreślenie faktu, że nie było to niezbędne do prawidłowej realizacji zleconych usług. Beneficjent powinien przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. Dlatego zamawiający zobowiązany był m.in. do określenia warunków udziału w postępowaniu, które w jak najwyższym stopniu będą odpowiednie dla przedmiotu postępowania, a jednocześnie nie spowodują nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji. Tymczasem warunek dotyczący posiadania doświadczenia w zakresie projektów dofinansowanych w ramach Priorytetu VIII PO KL (minimum 1 projekt realizowany lub zrealizowany jako Beneficjent, Partner lub Podwykonawca zarządzający i rozliczający projekt) był wygórowany i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia. Zdaniem Sadu można było żądać od wykonawcy wykazania się doświadczeniem w realizacji podobnych zamówień poprzez wykazanie wymogów dotyczących wielkości usługi, stopnia jej złożoności czy wykonywanych przez podmiot funkcji przy jej realizacji. Formułując tak kryterium dostępu i uzależniając od niego możliwość udziału w postępowaniu Beneficjent ograniczył w ten sposób konkurencję. Ponadto to kryterium nie odnosiło się do przedmiotu zamówienia i nie miało wpływu na jego ewentualną prawidłową realizację przez potencjalnego wykonawcę. Wpłynęły wyłącznie dwie oferty, co potwierdza, że kryteria dostępu zostały określone w sposób wygórowany. Według oceny Sądu można wymagać od wykonawcy, aby wykazał się doświadczeniem w realizacji zamówień podobnych, ale powinno to dotyczyć wiedzy, kwalifikacji i doświadczenia kadry lub realizacji zamówień o zbliżonym zakresie merytorycznym. Stawianie warunku doświadczenia w realizowaniu projektów współfinansowanych w ramach konkretnego priorytetu PO KL nie wiąże się z warunkami niezbędnymi w realizacji zamówienia. Dlatego zastosowanie takiego kryterium dostępu do zamówienia stanowi naruszenie zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania podmiotów. Każdy podmiot zainteresowany ofertą, który wcześniej nie realizował projektów współfinansowanych w ramach Priorytetu VIII PO KL był wykluczony z udziału w postępowaniu i nie miał żadnych szans na uzyskanie zamówienia. Zastosowanego kryterium nie da się pogodzić z zasadą konkurencyjności. Beneficjent przyjął takie kryterium dostępu, które spowodowało nieuzasadnione zróżnicowanie w traktowaniu i wykluczenie podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówienia ze względu na cechy, które nie są bezpośrednio związane z prawidłową realizacją przedmiotu zamówienia. Niezaprzeczalnie Skarżąca określiła warunki udziału w postępowaniu w sposób wygórowany i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia oraz w związku z faktem, że wyłącznie dwóch z pięciu potencjalnych oferentów, do których wysłano zapytanie ofertowe mogło się rzeczywiście ubiegać o realizację zamówienia i konkurować w ramach przedmiotowego postępowania, Sąd przychyla się do ustaleń organów, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady konkurencyjności. Z pięciu wykonawców, do których Beneficjent wysłał zapytanie ofertowe, wyłącznie dwóch legitymowało się potencjałem do realizacji zamówienia, przejawiającym się w spełnianiu kryteriów dostępu. Tymczasem wysłanie przez Beneficjenta zapytania ofertowego do wykonawcy, który nie posiada potencjału, ani doświadczenia, lub też nie spełnia określonych przez zamawiającego kryteriów dostępu w postępowaniu stanowi ominięcie stosowania zasady konkurencyjności. Wysłanie zapytania ofertowego do takich podmiotów powoduje, iż podmiot, do którego zostało wystosowane zapytanie, jako niemogący skutecznie uczestniczyć w postępowaniu, będzie takim zamówieniem niezainteresowany i nie złoży oferty. Tym samym, w toku prowadzonego przez Beneficjenta postępowania o udzielenie zamówienia zostało złożone mniej ofert, co ograniczyło jego rzeczywistą konkurencyjność. Beneficjent, jako zamawiający i określający warunki brzegowe udziału w postępowaniu, świadomy ich rygoru oraz posiadając wiedzę o rynku usług, winien skierować zapytanie ofertowe do takich podmiotów, które byłyby w stanie skutecznie w jego ramach konkurować, zapewniając zadośćuczynienie zasadzie konkurencyjności i rzeczywistą konkurencyjność postępowania. Tym samym fakt, że zapytanie ofertowe zostało przez Beneficjenta wysłane do I. S. M. K. oraz czterech wykonawców, z których trzech nie spełnia kryteriów dostępu do udziału w postępowaniu, nie spełniając tym samym warunków do bycia potencjalnym wykonawcą wskazuje na zaburzenie konkurencyjności prowadzonego postępowania w ramach wspomnianej już zasady konkurencyjności. Nie sposób uznać za racjonalne stanowisko Skarżącej, że kryteria wyboru oferty za realizację usługi związanej z zarządzaniem Projektem nie odbiegały od praktyki stosowanej na krajowym rynku pracy o zlecaniu usług o podobnym charakterze. Zgodnie z § 20b ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu w przypadku stwierdzenia naruszenia przez beneficjenta zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówienia w ramach realizacji projektu Instytucja Pośrednicząca może zastosować korekty finansowe, zgodnie z Wytycznymi tzw. "Taryfikatorem". Stosownie do zapisu poz. 12 Tabeli Taryfikatora za określenie warunków udziału w postępowaniu i/lub kryteriów oceny ofert i/lub przedmiotu zamówienia, które dyskryminują udział podmiotów przewidziana jest korekta w wysokości 25%. Opisane wyżej działania skarżącej stanowią wręcz modelowy przykład naruszenia, o jakim mowa w poz. 12 Tabeli Taryfikatora. Wobec ewidentności naruszenia zasadnie Minister wymierzył Skarżącej korektę finansową w wysokości 25%. Odnosząc się do kosztów wynajmu sal szkoleniowych stwierdzić należy, że stanowisko organu w tym zakresie wyrażone w kontrolowanej decyzji jest zasadne. W ocenie Sądu, w tym zakresie Skarżący nie dochowali reguł postępowania urzeczywistniających zasadę konkurencyjności (wymóg wynikający z Wytycznych, 3.1 Podrozdział 1 – podstawowe zasady kwalifikowania wydatków, pkt 1) lit. e). Słusznie organ zwrócił uwagę, iż Beneficjent nie dopełnił obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców przy jednoczesnym zamieszczeniu zapytania ofertowego na stronie internetowej i w siedzibie czyli nie zapewnił konkurencyjnego uczestnictwa podmiotów w zamówieniu finansowanym ze środków publicznych. Dwóch z trzech wykonawców, do których zostało wysłane zapytanie ofertowe jest ze sobą powiązanych, gdyż właścicielem [...] oraz wspólnikiem [...] Sp. z o.o. są małżonkowie, kolejno: M. K. i J. K.. Wskazać należy, iż niektóre z ofert dotyczących zamówień w ramach przedmiotowego projektu, zarówno do Invest Sudety M. K. a, jak i [...] Sp. z o.o. wysyłane były pod ten sam adres e-mail ([...]@wp.pl). W niniejszym przypadku, wysłanie zapytania ofertowego do trzech podmiotów, z których dwa są ze sobą powiązane jest niedopełnieniem obowiązku wysłania zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców na zasadach uczciwej konkurencji. Zarówno zamawiający tj. Skarżąca jak i wykonawca posiadali świadomość braku potencjału do realizacji przedmiotowego zamówienia. Ponadto sale szkoleniowe zostały przez wykonawcę podnajęte od [...], bezpośrednio powiązanej z Beneficjentem poprzez osoby, będące w ścisłym ich zarządzie – M. C. i R. C., co wskazuje na zaburzenie konkurencyjności prowadzonego postępowania ofertowego. Beneficjent poza swoimi twierdzeniami, że przy zlecaniu M. K. usług wynajmu sal nie występowało pomiędzy nią i Skarżącą powiązanie osobowe ani kapitałowe nie przedstawili żadnego dowodu prawdziwości swoich oświadczeń. Wbrew temu co utrzymuje Skarżąca, wnioski wyciągnięte z przedstawionych okoliczności przez organ są prawidłowe i Sąd w całości je akceptuje. Zasadnie zatem organ podkreślił, iż [...] posiadał szersze informacje o przedmiocie zamówienia i jego zakresie oraz miał do nich dostęp wcześniej niż inni oferenci. Nawet poprzez termin jaki został wyznaczony potencjalnym oferentom w treści zapytania ofertowego, tj. 14 dni kalendarzowych (10 dni roboczych) ograniczało możliwość złożenia rzetelnej oferty w tym czasie. W ocenie Sądu Minister zasadnie podkreślił również, że celem zasady konkurencyjności jest zagwarantowanie jak najszerszego dostępu do zamówień poprzez uczciwą konkurencję i równe traktowanie wszystkich podmiotów. Do spełnienia zasady konkurencyjności nie jest wystarczające bezrefleksyjne wysłanie zapytań do minimum trzech wykonawców np. trzech podmiotów zależnych, gdyż takie działanie stanowiłoby zaprzeczenie nie tylko sensu wprowadzania takiej zasady, ale i zasad logiki i racjonalnego działania. Zasadnie zatem Minister za naruszenie zasady konkurencyjności w postępowaniu dotyczącym wynajmu sal szkoleniowych nałożył korektę finansową w wys. 50% wynikającą z Taryfikatora, stosownie do zapisu poz. 2 Tabeli Taryfikatora niedopełnienie obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców – brak uzasadnienia, że na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego poziomu upublicznienia zapytania ofertowego tj. zamieszczenie zapytania ofertowego na stronie internetowej, o ile Beneficjent posiada taką stronę i w siedzibie. Tym samym zgodnie z § 13 umowy o dofinansowanie w przypadku, gdy na podstawie weryfikacji wniosku o płatność lub czynności kontrolnych stwierdzone zostanie, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., beneficjent ma obowiązek zwrotu w całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami. Dlatego naruszenie zasady konkurencyjności przy realizacji zamówień w projekcie oznacza złamanie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków publicznych, a to pociąga konsekwencje wynikające z art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p. Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na dowolnych wnioskach nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym należy uznać je za bezpodstawne. Fakt, że organ dokonał odmiennej od oczekiwań Skarżącego oceny stanu faktycznego, nie oznacza, że dokonał jej w sposób nienależyty. Organ zobligowany jest zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, co też w niniejszej sprawie zostało niewątpliwie wykonane. Organy obydwu instancji działały na podstawie prawa i w jego granicach, a w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a poczynione przez nie ustalenia są prawidłowe i mają oparcie w zgromadzonej dokumentacji. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy też wyczerpująco wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającymi z k.p.a. Z wyłożonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło