IV SAB/Wr 110/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności Burmistrza K.; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza K. na rzecz D. Z. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. D. Z. ( zwany dalej: wnioskodawcą , stroną , skarżącym) zwrócił się do Burmistrza K. wnioskiem z dnia 8 września 2015r. - przesłanym drogą elektroniczną - o udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie: "1. ile krzyży i ile symboli innych religii niż chrześcijańskie wisi na ścianach Państwa urzędu oraz podległych jednostek organizacyjnych, lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek podstawie prawnej? 2. czy, a jeśli tak, to w jaki sposób zapewniacie Państwo, że na ścianach Państwa urzędu oraz podległych jednostek organizacyjnych lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek podstawie prawnej: a) krzyże tam wiszące nie będą zdejmowane pomimo żądań osób wyznania innego niż chrześcijańskie, w szczególności muzułmańskiego, bądź osób o poglądach ateistycznych lub agnostycznych? b) krzyże mają prawo być tam zawieszane pomimo protestów osób należących do osób wyznania innego niż chrześcijańskie, w szczególności muzułmańskiego, bądź osób o poglądach ateistycznych lub agnostycznych? c) obok krzyży mogą być zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji wieszane symbole innych religii, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności w których reguły wierzeń nie mają związku z szerzeniem świętej wojny, czy innego zła, nienawiści, destrukcji, przestępczości? d) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do godła lub flagi Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie prymatu prawa religijnego stanowionego nad prawem państwowym stanowionym, w szczególności godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, ani nie jest mniejszych rozmiarów od symboli religijnych? e) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do siebie, że mogłyby wywoływać poczucie dominacji któregoś z nich w stosunku do pozostałych? f) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być umieszczone na tyle blisko godła Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła lub od innych związków wyznaniowych? g) krzyż lub inne symbole religijne umieszczone na ścianach powinny być otaczane nie mniejszą czcią niż godło i flaga państwowe? 3. czy w odniesieniu do ścian pomieszczeń publicznych, którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek podstawie prawnej obowiązują jakiekolwiek wewnętrzne akty prawne, których przedmiot regulacji dotyczy kwestii przedstawionych powyżej, a jeśli nie to, czy mają miejsce w Waszej jednostce organizacyjnej prace legislacyjne mające na celu wdrożenie tego typu lub podobnych regulacji mających na celu prawne uregulowanie zawieszania symboli religijnych zgodnie z konstytucyjnymi zasadami poszanowania religii, ich równouprawnienia oraz rozdziału państwa od kościołów związków wyznaniowych, a jeśli tak, to wnoszę również o podanie, czego one konkretnie dotyczą, które osoby są odpowiedzialne za prace nad projektami, jaki jest zakres przedmiotowy tych projektów, jakie są założenia i ustalenia do tych projektów, jaki jest ich tekst, jaki jest ewentualny czas niezbędny do zakończenia prac nad nimi". Wnioskodawca wniósł o przesłanie odpowiedzi na adres poczty elektronicznej. Pismem z dnia 15 listopada 2016 r. przesłanym drogą elektroniczną wnioskodawca przypomniał adresatowi przedmiotowego wniosku o niezałatwieniu jego wniosku z dnia 8 września 2015r. W dniu 30 maja 2017r. wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Burmistrza K. z tym uzasadnieniem , że w dniu 8 września 2015 r., złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej usytuowania symboli religijnych w budynkach samorządowych Gminy K. i do dnia sporządzenia skargi nie udostępniono żądanej informacji. W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 8 września 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Burmistrz K. (dalej: organ, podmiot zobowiązany) wniósł o umorzenie postepowania, przyznając , że w dniu 8 września 2015 r. na skrzynkę podawczą Urzędu Miejskiego w K. wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie informacji. W dniu 15 listopada 2016 r. skarżący wystosował na skrzynkę podawczą urzędu ponownego maila z przypomnieniem o niezałatwionym wniosku. Z nieznanych organowi powodów powyższa korespondencja nie trafiła do pracowników merytorycznych urzędu celem jej załatwienia. W dniu 30 maja 2017 r. do urzędu wpłynęła skarga na bezczynność organu związaną z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy wynikającej z wniosku z dnia 8 września 2015 r. Po otrzymaniu skargi organ odnalazł wniosek i niezwłocznie udzielił wnioskowanej informacji (data udostępnienia 5 czerwca 2017 r.) W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2017 r. skarżący przyznał, że otrzymał pismo organu z dnia 2 czerwca 2017 r. i jego treść jest satysfakcjonująca, co nie zmienia faktu, że organ nie wskazał w tym piśmie na żadną przyczynę długiej zwłoki w udzieleniu odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej: p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej, którego tryb udzielania reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ) zwana dalej : u.d.i.p. . Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowane jest stanowisko , wedle którego informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. W analizowanej sprawie nie ma sporu między stronami co do tego, że wniosek skarżącego z dnia 8 września 2015 r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem Burmistrz K. jest organem władzy publicznej, a zatem należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś wnioskowana informacja ma walor informacji publicznej, gdyż dotyczy działalności gminy, a mianowicie zasad jego funkcjonowania oraz danych publicznych w aspekcie, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 u.d.i.p. Wobec tego spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres powołanej wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 13 u.d.i.p. stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki , nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Przy czym w odniesieniu do skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę, praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywana jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek został przez skarżącego wniesiony w dniu 8 września 2015 r., zaś rozpoznanie tego wniosku nastąpiło w dniu 2 czerwca 2017 r. Oznacza to ,że na dzień wniesienia skargi, to jest 30 maja 2017 r. organ pozostawał bezczynny. Stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności . W kontrolowanej sprawie Sąd w dacie wyrokowania nie miał podstaw do nałożenia takiego zobowiązania , albowiem wniosek został zrealizowany, czemu skarżący nie zaprzeczał .W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie w sprawie bezczynności umorzyć , o czym orzeczono jak pkt I wyroku. Jednakże mając na uwadze przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązujący do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa , Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ,że bezczynność niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskowane informacje zostały przekazane stronie pismem z dnia 2 czerwca 2017 r., a zatem bezczynność w zakresie udzielenia żądanych danych wynosiła 21 miesięcy ( ponad półtora roku) . Z powyższego wynika ,że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego miało charakter opóźnienia znacznego i tym samym można mówić o rażącym naruszeniu prawa ,zważywszy ,że organ nie podał żadnych konkretnych i uzasadnionych powodów tak znacznego opóźnienia w załatwieniu przedmiotowego wniosku . Stwierdzenie powyższego stanowiło podstawę do wydania orzeczenia o treści jak w pkt. II wyroku . Z kolei orzeczenie zawarte w pkt. III sentencji wyroku wydano na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata – ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm. ) w wysokości 480 zł tj. oraz poniesiony koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ( 17 zł ) , łącznie kwotę 597 zł.