VIII SA/Wa 203/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-28

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego, który został już wykonany, a jego budowa była oparta na zgłoszeniu z naruszeniem jego warunków?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli roboty te zostały już wykonane, pod warunkiem że naruszenie przepisów można wyeliminować poprzez wykonanie określonych prac. W przypadku współwłasności nieruchomości, obowiązek ten może być nałożony na wszystkich współwłaścicieli, niezależnie od tego, czy postępowanie o zniesienie współwłasności jest w toku, ponieważ na nowego nabywcę przejdą uprawnienia i obowiązki związane z nieruchomością.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o kontrolę garażu wybudowanego w 2003 r. bez pozwoleń. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, ale organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na tryb legalizacyjny art. 50-51 Prawa budowlanego. Po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, organ I instancji nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca odwołała się, podnosząc m.in. zarzut błędnego zastosowania przepisów, nieuwzględnienia jej braku możliwości wykonania prac oraz toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. W. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] września 2014 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB, organ I instancji) wpłynął wniosek E. W.(dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) o przeprowadzenie kontroli garażu znajdującego się na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], której jest współwłaścicielem. Podniosła przy tym, że ww. garaż o powierzchni 33 m2 wybudowany został w 2003 r. i nie ma wymaganych pozwoleń budowlanych. W wyniku oględzin przeprowadzonych [...] października 2014 r. stwierdzono, że na działce nr [...] znajduje się m.in. parterowy budynek gospodarczy konstrukcji murowanej o wymiarze w rzucie 5,50 m x 6,00 m z dachem dwuspadowym, krytym blachą, o kierunku spadku północ - południe. Budynek nie posiada orynnowania. Od strony północnej budynku brak jest otworów okiennych i drzwiowych, lecz istnieje okap dachowy o szerokości 30 cm. W budynku wydzielone jest jedno pomieszczenie z płytą betonową, w którym znajdują się: koła samochodowe, motocykl, rower, narzędzia do obróbki ręcznej i mechanicznej. Przedmiotowy budynek nie jest połączony konstrukcyjnie z budynkiem sąsiednim. Postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego oraz nałożył na współwłaścicieli nieruchomości, tj. skarżącą, A. W. i T. W. obowiązek przedstawienia dokumentów, określonych w art. 48 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: p.b.). Wobec nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, PINB decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. nakazał współwłaścicielom nieruchomości dokonanie całkowitej rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Na skutek złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] października 2015 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości oraz z urzędu o uchyleniu postanowienia PINB Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że sporny budynek zrealizowany został na podstawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego z dachem jednospadowym o wymiarze w rzucie 5,00 x 7,50 m, który winien znajdować się przy północnej granicy działki nr [...] i przy budynku gospodarczym istniejącym na nieruchomości. Według zgłoszenia powierzchnia zabudowy wynosi 37,5 m2. Zgłoszenia dokonano 27 lutego 2002 r. Skoro sporny budynek został wykonany na podstawie zgłoszenia, aczkolwiek niezgodnie z nim, odpowiednim trybem postępowania legalizacyjnego jest tryb określony art. 50-51 p.b. Postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2015 r. organ I instancji orzekł o zawieszeniu postępowania oraz wezwaniu współwłaścicieli nieruchomości do wystąpienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] dla budynku gospodarczego. Na wniosek współwłaścicieli nieruchomości Wójt Gminy [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r. znak [...] ustalił warunki zabudowy dla budowy (legalizacji) budynku gospodarczego. W tej sytuacji PINB postanowieniem Nr [...] z [...] września 2016 r. podjął postępowanie administracyjne w sprawie spornego budynku gospodarczego. Postanowieniem Nr [...] z [...] września 2016 r. PINB, działając m.in. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3, ust. 3, art. 83 ust. 1 p.b., wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie spornego budynku gospodarczego oraz nałożył na współwłaścicieli obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, oceny technicznej stanu technicznego robót budowlanych wykonanych przy ww. budynku gospodarczym. W dniu [...] października 2016 r. T. W. przedłożył wymaganą ww. postanowieniem dokumentację. W tym stanie sprawy organ I instancji decyzją Nr [...] z [...] października 2016 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52, art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nakazał współwłaścicielom nieruchomości obowiązek wykonania robót budowlanych przy budynku gospodarczym o wymiarze rzutu ok. 5,50 m x 6,00 m znajdującym się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], polegających na: wykonaniu obróbek blacharskich dachu z orynnowaniem i rurami spustowymi, zapewnieniu wentylacji w budynku poprzez wykonanie dwóch kratek wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych, zgodnie z oceną techniczną zawierającą dokumentację inwentaryzacyjno-projektową. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedłożona w sprawie dokumentacja techniczna, składająca się z oceny technicznej i inwentaryzacji budowlanej, jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz kompletna w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) i rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.). Z przedłożonych dokumentów wynika, że w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do zgodności z przepisami należy wykonać obróbki blacharskie dachu z orynnowaniem i rurami spustowymi oraz zapewnić wentylację w budynku poprzez wykonanie dwóch kratek wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych. Z uwagi na powyższe ustalenia PINB zobowiązał współwłaścicieli nieruchomości do wykonania ww. robót budowlanych. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zniesienia współwłasności. Wydanej decyzji zarzuciła: 1. błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, iż prowadzone są roboty budowlane, a tym samym istnieje możliwość ich wstrzymania i nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, co konsekwentnie prowadzi do błędnego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 p.b; 2. nieuwzględnienie faktu, że skarżąca nie ma faktycznie możliwości wykonania prac wskazanych w decyzji; jest wprawdzie współwłaścicielką nieruchomości, jednak pozostali współwłaściciele uniemożliwiają jej korzystanie z niej, a nadto wyłącznie korzystającymi z samowoli budowlanej jest T. W. i A. W., którzy winni zostać wyłącznie zobowiązani do dokonania ewentualnych robót wskazanych w decyzji; 3. organ nie uwzględnił faktu, że w Sądzie Rejonowym w [...][...] Wydział Cywilny toczy się postępowanie w zakresie zniesienia współwłasności, sygn. akt [...], w którym strony zgodnie przedstawiły stanowisko, iż zniesienie współwłasności nastąpi przez przyznanie całej nieruchomości na rzecz T. W. i A. W. z obowiązkiem spłaty skarżącej, a tym samym również i z tego powodu skarżąca nie będzie miała możliwości wykonania przedmiotowej decyzji. W ocenie skarżącej, przedmiotowe postępowanie winno ulec zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w [...], które przesądzi o własności nieruchomości; 4. decyzja nie może być wykonana z uwagi na fakt, że nie został precyzyjnie określony przedmiot, na którym należy przeprowadzić wskazane w decyzji roboty; należało wskazać konkretne współrzędne. Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot oceny w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, WINB stwierdził zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Nałożenie obowiązku doprowadzenia obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem może nastąpić w przypadku, gdy organ stwierdzi, że wykonane prace częściowo naruszają przepisy szczególne, niemniej jednak naruszenie to można wyeliminować, wykonując określone roboty budowlane. Z przedłożonej w toku postępowania oceny technicznej, zawierającej dokumentację; inwentaryzacyjno-projektową, wynika, że w celu doprowadzenia spornego obiektu budowlanego do zgodności z przepisami należy wykonać obróbki blacharskie dachu z orynnowaniem i rurami spustowymi oraz zapewnić wentylację w budynku poprzez wykonanie dwóch kratek wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych. Przedłożona ocena techniczna sporządzona została przez osoby ze stosownymi uprawnieniami, nie ma zatem podstaw do jej kwestionowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących prowadzonego przed sądem cywilnym postępowania w sprawie zniesienia współwłasności działki nr [...] i ustalenia inwestora, WINB wskazał, że z aktu notarialnego Nr [...] z [...] maja 2013 r. wynika, że współwłaścicielami działki nr ewid. [...] są: skarżąca oraz A. W. i T. W.. Zatem skierowanie obowiązków do aktualnych współwłaścicieli nie narusza art. 52 p.b. Dopiero od daty przekazania praw - przeniesienia własności nieruchomości, na nabywcę nieruchomości przechodzą uprawnienia i ciężary oraz obowiązki związane z tą nieruchomością. Prowadzenie postępowania w sprawie zniesienia współwłasności nie uniemożliwia rozstrzygnięcia sprawy przed organem nadzoru budowlanego. Jednocześnie, odnosząc się do kwestii błędnego wstrzymania robót budowlanych przy budowie spornego budynku, podał, że na obecnym etapie niniejszego postępowania jest on bezzasadny, ponieważ kwestia ta została przesądzona w postanowieniu Nr [...], co do którego wnioskodawczyni nie złożyła zażalenia. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postepowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj.: 1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...] w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości nie ma wpływu na treść wydanej decyzji administracyjnej w zakresie ustalenia podmiotu zobowiązanego do prac w przedmiotowym budynku; 2. art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przez błędne przyjęcie, że mogą one stanowić podstawę rozstrzygnięcia, skoro przepisy te odnoszą się do robót budowalnych "wykonywanych", a nie już dawno "wykonanych"; 3. art. 52 p.b. przez nieuwzględnienie kolejności podmiotów wskazanych w przedmiotowym przepisie, bo w pierwszej kolejności do wykonania przedmiotowych prac winien zostać zobowiązany inwestor, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością; w konsekwencji zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, nie powinna zostać skierowana do skarżącej. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., skarżąca podała, że wykładnia tych przepisów wskazuje, iż można je stosować do robót budowlanych "wykonywanych", tj. będących w trakcie. Organ administracyjny, stosując art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., popełnił błąd, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia ten przepis, bowiem odnosi się on do robót budowlanych "wykonywanych", z kolei w odniesieniu do robót już "wykonanych" ma zastosowanie inny przepis prawa budowlanego - art. 51 ust. 7. Organ administracji oparł więc swoją decyzję na niewłaściwej podstawie prawnej. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wnioskodawczyni podała, że postępowanie to niewątpliwie będzie miało wpływ na postępowanie administracyjne w tej sprawie, a finalnie na decyzję administracyjną. W postępowaniu o zniesienie współwłasności aktualni współwłaściciele ustalili, że podział nieruchomości nastąpi przez przyznanie jej na własność T. W. i A. W. z obowiązkiem spłaty na rzecz skarżącej. Wydana w niniejszej sprawie decyzja będzie więc nieprawidłowa, bowiem nakłada ona obowiązek na osobę, która w najbliższej przyszłości nie będzie miała możliwości wykonania tej decyzji. Organ nie wziął pod uwagę także tego, że skarżąca, mimo że aktualnie jest właścicielem, nie ma możliwości wykonania przedmiotowej decyzji administracyjnej, albowiem pozostali współwłaściciele uniemożliwiają jej korzystanie z nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek. Osobami wyłącznie korzystającymi z tej nieruchomości są: T. W. i A. W.. Nakaz wykonania określonych prac w budynku na tej nieruchomości nie może zostać nałożony na osobę, która nie ma faktycznej, realnej możliwości ich wykonania. Organ winien więc, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Tym zagadnieniem wstępnym jest rozstrzygnięcie sprawy o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącej, adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 51 p.b. nie może być z zasady od razu właściciel. W pierwszej kolejności powinien być nim inwestor, który jest bezpośrednim sprawcą samowoli budowlanej. Należy określić, czy posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu z art. 52 p.b. Wybór adresata decyzji wymienionych w treści art. 52 p.b. jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Ponadto, decyzja będzie niewykonalna w sytuacji, gdy współwłaściciel faktycznie nie jest w posiadaniu nieruchomości i faktycznie nie może wykonywać przysługujących mu praw. Taki stan zaistniał w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia legalności budowy budynku gospodarczego zrealizowanego na działce nr [...], stanowiącej w dacie podjęcia zaskarżonych rozstrzygnięć współwłasność skarżącej oraz T. W. i A. W.. W sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został na podstawie zgłoszenia z [...] lutego 2002 r., dokonanego przez B. W. i T. W., tj. poprzednich właścicieli działki nr [...]. Według zgłoszenia, przedmiotem budowy miał być budynek parterowy o wymiarach w rzucie 5,00 x 7,50 m, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Sporny budynek został wykonany na podstawie zgłoszenia, aczkolwiek z odstępstwami od niego. Jak ustalono bowiem w toku oględzin, przedmiotowy budynek gospodarczy z dachem jednospadowym, konstrukcji murowanej ma wymiary w rzucie 5,50 x 6,00 m, nie posiada orynnowania. Zasadnie zatem organy uznały, że właściwym trybem postępowania legalizacyjnego co do spornego budynku gospodarczego jest tryb określony w przepisach art. 50-51 p.b. Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b., właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W odniesieniu do robót już wykonanych (zakończonych) - jak w niniejszej sprawie - nie znajduje on jednak zastosowania, zaś organ może stosować określone rozwiązania naprawcze w stosunku do takich robót na podstawie art. 51 ust. 7 p.b., co uzasadniania wówczas stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3 p.b. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organ I instancji nieprawidłowo wydał na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 p.b. postanowienie Nr [...] z [...] września 2016 r. o wstrzymaniu robót budowlanych przy budynku gospodarczym. Wobec faktu, że roboty budowlane związane z budową spornego budynku gospodarczego zostały zakończone, co w niniejszej sprawie jest bezsporne, zbędne było wydawanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, jako początkowego etapu postępowania naprawczego, zakończonego wydaniem decyzji na podstawie art. 51 p.b. Okoliczność ta nie miała jednak, zdaniem Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ żadna ze stron postępowania tego postanowienia nie zaskarżyła zażaleniem, przysługującym na podstawie art. 50 ust. 5 p.b., a to postanowienie w punkcie 2 obejmowało również nałożenie na współwłaścicieli nieruchomości nr [...] obowiązek złożenia niezbędnej w sprawie oceny technicznej stanu technicznego robót budowlanych wykonanych przy budynku gospodarczym. Organ nadzoru budowlanego końcowo wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. decyzję, opartą o złożoną przez jednego ze współwłaścicieli T. W. ocenę techniczną, zawierającą dokumentację inwentaryzacyjno-projektową w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do zgodności z przepisami. Obowiązek złożenia takiej oceny technicznej w przypadku robót już wykonanych organ mógł nałożyć na stronę na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. W sprawie robót już wykonanych zastosowanie winien mieć art. 51 ust. 7 p.b. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Podstawą zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. jest ustalenie, że zachodzi jedna z sytuacji opisanych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 p.b. Pomiędzy tymi przepisami zachodzi bowiem integralny związek - art. 51 ust. 1 p.b. wyraźnie nawiązuje do treści zawartej w art. 50 ust. 1 p.b. Przepis art. 50 ust. 1 p.b. odnosi się do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1, ale zostały wykonane: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 7 p.b., przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. Organ nadzoru budowlanego może w takim wypadku w sytuacji robót już wykonanych w drodze decyzji nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.). W przedmiotowej sprawie wydaje się oczywistym, że nałożenie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. było konsekwencją okoliczności wynikającej z art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. Organy bowiem wyraźnie stwierdziły, że zrealizowany budynek gospodarczy został wybudowany z naruszeniem zakresu zgłoszenia, tzn. zamiast budynku o wymiarach: 5 m x 7,5 m, powstał obiekt o wymiarach: 5,5 m x 6 m; poza tym budynek nie posiada orynnowania. W sytuacji odstępstw od warunków określonych w zgłoszeniu obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest zbadanie inwestycji realizowanej niezgodnie z przepisami i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Istota decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem oznacza przy tym zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego, przede wszystkim z określonymi tam warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z przedłożonej w sprawie oceny technicznej sporządzonej przez Ł. B., posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej (upr. bud. [...]), który w dacie sporządzania dokumentacji był członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, oraz inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej przez K.S., posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń (upr. bud. [...]), która w dacie sporządzania dokumentacji była członkiem [...] Okręgowej Izby Architektów RP, wynika, że w celu doprowadzenia spornego budynku do zgodności z przepisami należy wykonać obróbki blacharskie dachu z orynnowaniem i rurami spustowymi oraz zapewnić wentylację w budynku poprzez wykonanie dwóch kratek wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych. Podkreślić należy, że ww. ocena techniczna jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Wójta Gminy [...] znak [...] z [...] kwietnia 2016 r. Jest także zgodna z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, dlatego organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie nie zakwestionowały tej dokumentacji, tym bardziej, że jest ona wykonana przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym. W związku z powyższymi wywodami należy uznać, że zaskarżona decyzja prawidłowo została oparta na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., chociaż w jej podstawie prawnej zabrakło wskazania art. 51 ust. 7 p.b., nakazującego stosować odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 do wykonanych już robót budowlanych, a nie będących w toku, przy czym wykonanie tych robót winno spełniać przesłanki z art. 50 ust. 1 p.b. W okolicznościach tej sprawy Sąd uznał brak wskazania pełnej podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji jako uchybienie niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących kierowania wydanych w postępowaniu decyzji w stosunku do wnioskodawczyni, która nie mieszka na posesji oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości [...], Sąd podziela w tym zakresie wnioski i ocenę organów. Jak wynika z art. 52 p.b., inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51 p.b. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. Przyjmuje się, że w pierwszej kolejności zobowiązany do wykonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Nałożenie obowiązku wykonania czynności można więc uzasadniać kryterium sprawstwa lub tytułu prawnego do obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca posiada tytuł prawny do nieruchomości, bowiem na podstawie aktu notarialnego Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. jest współwłaścicielem działki nr [...] razem z A. W. i T. W.. W przypadku współwłasności obiektu, gdy inwestorem był jeden ze współwłaścicieli, zobowiązanie winno być kierowane do inwestora, ale w tej sprawie żaden z obecnych współwłaścicieli nie był inwestorem. Inwestorami spornego budynku gospodarczego byli rodzice skarżącej i T. W.: T. W., która nie jest już właścicielką działki oraz B. W., który już nie żyje. Jeśli więc w tej sprawie nałożenia obowiązku nie można usprawiedliwiać kryterium sprawstwa, to ma tu zastosowanie drugie kryterium – tytułu prawnego. Dlatego zasadnie organy nałożyły obowiązek wykonania czynności w budynku gospodarczym na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, stąd niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 52 p.b. Oczywiście wystarczy jak jeden z nich wykona nałożony obowiązek, wówczas po sprawdzeniu tego wykonania organ wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku, zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b. W przedmiotowej sprawie T. W. wykonał nałożony na wszystkich współwłaścicieli decyzją z dnia [...] października 2016 r. obowiązek wykonania obróbek blacharskich dachu z orynnowaniem i rurami spustowymi oraz robót budowlanych zapewniających wentylację w budynku przez wykonanie dwóch kratek wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych. W aktach sądowych znajduje się decyzja PINB Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., stwierdzająca wykonanie obowiązku wynikającego z ww. decyzji. Bezpodstawne są zatem zarzuty skargi odnoszące się do niemożliwości wykonania decyzji przez skarżącą z uwagi na uniemożliwianie jej przez pozostałych współwłaścicieli korzystania z nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z którego wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu, tocząca się przed Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział Cywilny sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości, sygn. akt [...], nie jest zagadnieniem wstępnym koniecznym do wydania przedmiotowej decyzji. Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Mówiąc inaczej, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (teza druga wyroku NSA z 21 lipca 1992 r., III SA 1041/92, publ. LEX nr 1689123). W ocenie Sądu, nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie naprawcze okoliczność, że w postępowaniu o zniesienie współwłasności aktualni współwłaściciele ustalili zgodnie, że podział współwłasności nieruchomości nastąpi przez przyznanie jej na własność T. W. i jego żonie A. W. z obowiązkiem spłaty skarżącej. Dla organów nadzoru budowlanego istotni są współwłaściciele nieruchomości aktualni w dacie wydawania decyzji. Natomiast jeśli na skutek zniesienia współwłasności nieruchomości nr [...]nastąpią zmiany w odniesieniu do właściciela, na nowego nabywcę przejdą uprawnienia i obowiązki związane z tą nieruchomością. W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie ma znaczenia kto i jakie nakłady ponosił na nieruchomość wspólną; te kwestie będą ustalane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Dokonując oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń procedury i prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji czy też stwierdzeniem jej nieważności. Zarzuty skargi pozostają więc bez wpływu na zasadność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło