III SA/Gd 443/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 7 listopada 2016 r. nr [...] Decyzją z dnia 11 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 7 listopada 2016 r., którą odmówiono M. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem M. Z.. W uzasadnieniu wskazano, że M. Z. wnioskiem z dnia 21 września 2016 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Ustalono, że jej syn, urodzony 27 maja 2016r., orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 10 września 2016 r., został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Wskazano w nim konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. M. Z. sprawuje opiekę nad synem. Nie pozostaje w stosunku pracy od dnia 1 lipca 2016r. Pobiera ona zasiłek macierzyński od 27 maja 2016 r. do 25 maja 2017 r. Organ wskazał, że w okresie otrzymywania zasiłku macierzyńskiego, nawet po ustaniu stosunku pracy, nie można otrzymywać świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu nie podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W tym okresie pracownica, z mocy samego prawa, zwolniona jest z obowiązku świadczenia pracy, w celu realizacji opieki nad dzieckiem. Brak spełnienia przesłanki pozytywnej skutkuje odmową przyznania świadczenia, choć art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawierający zamknięty katalog negatywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie obejmuje zasiłku macierzyńskiego, jako wykluczającego pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego. M. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję. Podniosła, że świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek macierzyński nie stanowią ekwiwalentu wynagrodzenia za pracę. Ponadto spełnia podstawowe założenia ustawy i zrezygnowała z podjęcia pracy, aby opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem. Wniosła też o "zasądzenie wypłaty należnego świadczenia pielęgnacyjnego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1518 ze zm.), dalej zwanej ustawą, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżąca sprawuje opiekę nad swoim dzieckiem, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia 10 września 2016 r. stwierdzono, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Orzeczenie to zostało wydane na okres do 30 września 2017 r. Niesporna jest okoliczność, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu jedynie do dnia 30 czerwca 2016 r., a następnie otrzymywała zasiłek macierzyński, przysługujący jej po utracie zatrudnienia. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stwierdził, że w czasie otrzymywania zasiłku macierzyńskiego pracownica z mocy samego prawa zwolniona jest z obowiązku świadczenia pracy. Pozostaje to w istocie w sprzeczności z ustaleniem organu, że skarżąca w zatrudnieniu nie pozostaje od dnia 1 lipca 2016 r. Pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie jest natomiast wymienione w art. 17 ust. 5 ustawy, określającym negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. okoliczności, w których świadczenie nie może być przyznane. W tej sytuacji Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego , wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien rozpoznać wniosek skarżącej, mając na względzie powyższe stanowisko. Organ będzie miał też na uwadze , że skarżąca - co wynika z jej oświadczenia złożonego na rozprawie - od dnia 26 maja 2017 r. uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Skarżącej wyjaśnić natomiast należy, że sąd administracyjny nie załatwia spraw administracyjnych, a jedynie kontroluje legalność decyzji wydawanych przez organy administracji. W związku z tym bezskuteczny był wniosek, zawarty w skardze, "o zasądzenie wypłaty należnego świadczenia".