VII SA/Wa 2143/16
WyrokWSA w Warszawie2017-08-31
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, a organ doręczył pisma z pominięciem tego pełnomocnika?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek zapewnić udział pełnomocnikom legitymującym się pełnomocnictwem, przestrzegając procedur, w tym doręczania pism pełnomocnikowi, jeśli strona go ustanowiła. Pominięcie pełnomocnika przy doręczeniach stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy po rozpoznaniu odwołania. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów k.p.a. poprzez pominięcie jej pełnomocnika przy doręczeniu decyzji pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...]/[...]/[...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nakazał współwłaścicielom nieruchomości: A. S., J. S., S.B., M. B., J. B. i A. B., całkowitą rozbiórkę obiektu budowlanego tj. parterowego budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,20 x 4,30 m wybudowanego samowolnie na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] w [...] przy ul. [...]. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Podczas oględzin w dniu [...] marca 2015 r. upoważniony przedstawiciel inspektoratu stwierdził, że budynek o powierzchni zabudowy 13,7 m2 usytuowany jest na betonowym podłożu, drewniany, kryty papą, częściowo ściany obłożone blachą trapezową, odległość od ogrodzenia od strony ul. [...] wynosi 1,2 m. Po przeprowadzeniu analizy odnośnie daty powstania obiektu i daty wszczęcia postępowania ustalono, że w sprawie należy zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane z [...] lipca 1994 r. (Dz. U. 2016 poz. 290). W przypadku zaś budowli o powierzchni zabudowy mniejszej niż 25 m2, w dacie budowy, przepisy nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia. W takim razie należało zastosować postępowanie legalizacyjne z art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, o ile zaistnieją przesłanki do legalizacji. Organ wskazał więc, że przepis art. 49b ust. ww. ustawy dopuszcza legalizacją samowolnie wykonanych obiektów, jeżeli są one wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i gdy są zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto inwestor musi, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W celu zbadania możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] przeanalizował zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z zapisów planu wynika jednoznacznie, że teren wraz z działką oznaczoną nr ewid. [...] z obrębu [...] zarówno w obecnie obowiązującym jak i poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego, przeznaczony był na realizację celu publicznego tj. budowę skrzyżowania ulic istniejącej i projektowanej.
Dla obszaru, w którym zlokalizowana jest przedmiotowa nieruchomość obowiązywały ustalenia perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. Wskazany teren zlokalizowany był w strefie funkcjonalnej MU-2 "[...] – [...]" o przeważającej funkcji mieszkalno – usługowej, w ramach układu komunikacyjnego (skrzyżowanie ulic projektowanej o funkcji zbiorczej ul. [...] i istniejącej o funkcji lokalnej ul. [...]) w obszarze jednostki strukturalnej P.17 o funkcji mieszkaniowej (obszar zainwestowania intensywnego).
Również w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla [...] – [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 działka przy ul. [...] nr [...] położona jest w obrębie projektowanych linii rozgraniczających skrzyżowania ulic: drogi publicznej – ul. [...], oznaczonej na rysunku planu symbolem [...], drogi publicznej – ul. [...] [...] i drogi publicznej – ul. [...] (tereny oznaczone symbolami : [...] i [...] są przeznaczone pod inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym; natomiast [...] oznacza klasyfikację drogi publicznej – jako zbiorcza). Organ podkreślał, że istnienie zatem zabudowy w miejscu przewidzianym w planach miejscowych, zarówno obowiązujących w latach realizacji obiektu jak i obecnym, pod realizację inwestycji celu publicznego – budowę drogi, uniemożliwia zakończenie prowadzonego postępowania wydaniem decyzji legalizującej istniejący na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] przedmiotowy obiekt.
Z tego względu organ powiatowy w/w decyzją na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Po rozpoznaniu odwołania A. i J. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podniósł, że inwestor budowę przedmiotowego budynku gospodarczego o powierzchni 13,76 m2 powinien zgłosić właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Organ wskazał, że w tej sytuacji zastosowanie ma procedura uregulowana w art. 49 b, a więc decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. została wydana w oparciu o prawidłową podstawę. Chybiony natomiast był zarzut skarżących dotyczący art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ wskazał, że art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stosuje się wyłącznie w przypadku konieczności stosowania art. 48 tej ustawy. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu odwołania, stwierdzającego, że postępowanie było prowadzone w sprawie budynku gospodarczego, a nie w sprawie rozbiórki. Natomiast nakaz rozbiórki był obligatoryjny wobec braku prawnych możliwości legalizacji obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 8, art. 104 § 1 i 2 w związku z art. 61 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia o treści żądania wniesionego przez stronę i orzeczenie w sprawie niebędącej przedmiotem postepowania, - art. 40 § 2 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika strony przy procedowaniu doręczenia decyzji pierwszej instancji.
Skarżąca podniosła, że decyzja organu powiatowego nie została doręczona w sposób skuteczny, bowiem została wysłana stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, któremu dokonywano wcześniejszych doręczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga została uwzględniona ponieważ zostały naruszone przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. złożyli A. i J. S., zastępowani przez adwokata T. L., który je sporządził i podpisał. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., że odwołanie A. i J. S. reprezentowanych przez adw. L. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Organ zobowiązany jest z urzędu zbadać czy odwołanie wniesiono w terminie, a także, jeżeli strona działa przez pełnomocnika, czy został on należycie umocowany. Pełnomocnik zobowiązany jest dostarczyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, z tym , że adwokat lub radca prawny może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.) Zakres pełnomocnictwa może być różny i organ administracyjny powinien brać pod uwagę z urzędu rodzaj udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinien dopuścić do udziału w postępowaniu osób nienależycie upoważnionych. Powinien również zapewnić udział pełnomocnikom legitymującym się pełnomocnictwem, przy zachowaniu określonych procedur. W szczególności organ powinien przestrzegać, aby dostarczyć pisma pełnomocnikowi, jeśli strona go ustanowiła (art. 40 § 2 k.p.a.)
Stosownie do art. 127 k.p.a. organ rozpoznaje odwołanie strony jeżeli jest ono skutecznie wniesione, a więc w terminie i osobiście, albo w imieniu strony przez przedstawiciela ustawowego albo umocowanego należycie pełnomocnika. Dopiero spełnienie tych wymagań formalnych stwarza podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym. Natomiast w przypadku ustalenia, że odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie legitymuje się wymaganym pełnomocnictwem do dokonania tej czynności organ odwoławczy powinien wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych pisma w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Nieuzupełnienie braków stosownego pełnomocnictwa oznacza, że środek odwoławczy nie został skutecznie wniesiony i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, a także zasądził na rzecz strony od organu, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, kwotę 500 zł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło