II SA/Sz 486/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-08-31

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu może zostać naliczona, jeśli organ administracji publicznej opóźnił się z przeprowadzeniem kontroli i wszczęciem postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub z przekroczeniem terminu ma charakter zobiektywizowany i nie zależy od winy sprawcy ani od opieszałości organu. Obowiązek złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia spoczywa na stronie, a organ nie ma obowiązku informowania o upływie terminu ważności decyzji. Opóźnienie w przeprowadzeniu kontroli nie wpływa na zasadność nałożenia kary, jeśli zajęcie pasa drogowego trwało bez wymaganego zezwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi, polegające na przekroczeniu terminu zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia schodów zewnętrznych do lokalu. Skarżący nie kwestionowali samego zajęcia, lecz okres, za który naliczono karę, zarzucając organowi opieszałość w działaniu i naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając odpowiedzialność skarżących za obiektywną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi U. C. i R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ust. 6 i 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm., zwanej dalej: "u.d.p."), Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu w K. nałożył na U. C. oraz na R. C. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. (droga powiatowa, działka nr [...], obr. [...]), bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi, polegające na przekroczeniu terminu zajęcia pasa drogowego (w okresie od 1 maja 2015 r do 29 listopada 2016 r.), w celu umieszczenia istniejących schodów zewnętrznych do lokalu, ustalonego w decyzji organu z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na decyzję własną z dnia [...] r., zezwalającą U. C. i R. C. na dalsze umieszczenie i funkcjonowanie w pasie drogowym ul. [...] w K. istniejących schodów zewnętrznych, o powierzchni 8,12 m2, prowadzących do lokalu użytkowego nr [...]. Organ powołał się na kontrolę przeprowadzoną w dniu [...] r., przez pracowników zarządcy drogi w terenie, która potwierdziła umieszczenie ww. schodów w pasie drogowym ul. [...] w K. Na okoliczność tej kontroli sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną. W dniu 30 listopada 2016 r. U. C. i R. C. ponownie wystąpili z wnioskiem o wydanie zezwolenia na dalsze umieszczenie i funkcjonowanie przedmiotowych schodów w pasie drogowym. W dniu [...] r. organ w związku z ww. wnioskiem wydał decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego. Według organu, w dniach od 1 maja 2015 r. do 29 listopada 2016 r., wnioskodawcy zajmowali pas drogowy w ww. miejscu bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Wskazał, że w dniu 2 stycznia 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne i zawiadomił o tym strony, informując o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowego postępowania i możliwości przedłożenia dodatkowych wyjaśnień. Organ stwierdził, że strony były świadome konieczności złożenia wniosku i uzyskania nowego zezwolenia na dalszy okres umieszczenia obiektu w pasie drogowym i winny to uczynić przed upływem ważności posiadanego zezwolenia, o czym stanowił pkt 8 decyzji z dnia [...] r. Pomimo tego wniosek nie został złożony. Podkreślił, że żaden przepis ustawowy nie nakłada na zarządcę drogi obowiązku informowania strony o upływie terminu ważności decyzji zezwalającej na zajęcie drogi i konieczności i wystąpienia z wnioskiem, w przypadku planowania dalszego korzystania z pasa drogowego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli U. C. i R. C., zarzucając naruszenie: - art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie postępowania w zakresie działań kontrolnych, do których organ był zobowiązany, a w konsekwencji nadmiernej opieszałości w postępowaniu naraził stronę na nadmierną szkodę, - art. 40 ust. 6 u.d.p., poprzez przyjęcie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia przez okres 579 dni, - art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez działanie organu administracji w sposób sprzeczny z zasadami sprawiedliwości społecznej, a także równości wobec prawa. W konsekwencji strony zarzuciły, że organ działał wbrew zasadzie pogłębiania zaufania, naruszając przy tym interes społeczny oraz słuszny interes strony. Strony wyjaśniły, iż nie kwestionują, że nie zwróciły się o zezwolenie na dalsze zajmowanie pasa drogowego przed upływem terminu wskazanego w poprzednim zezwoleniu. Kwestionowały jednak okres, za który naliczono karę, ponieważ na ten okres wpłynęły zaniechania organu w zakresie działań nadzorczych, do których jest on zobowiązany. Zdaniem stron, mimo braku konkretnego przepisu, który nakazywałby organowi informowanie strony o upływie terminu ważności decyzji, z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu do prowadzenia postępowania, mając na względzie słuszny interes stron, pogłębiania zaufania, czuwania, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości lub nieświadomości prawa oraz działania organu w sprawie w interesie strony wnikliwie i szybko. Zdaniem odwołujących się, organ naruszył ww. zasady. Odwołujący się wskazali, że w decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego z dnia [...] r., na dzień 1 maja 2015 r., g. 9.00, wyznaczony został termin wizji związanej z odbiorem końcowym zajętego odcinka pasa drogowego. Zauważyli, że pracownicy organu wizję przeprowadzili dopiero w dniu [...] r., z ponad półtoraroczną zwłoką. Stwierdzili, że gdyby organ działał bez zbędnej zwłoki, to okres przekroczenia terminu nie osiągnąłby tak monstrualnej wielkości, co skutkowało bardzo wysoką karą. Zdaniem odwołujących się, czas bezprawnego zajęcia pasa drogowego nie przekroczyłby dwóch miesięcy i za taki czas są oni gotowi ponieść naliczoną karę pieniężną. Uważają, że za pozostały czas, powinna być naliczona opłata, jak za zajęcie pasa drogowego na podstawie zezwolenia. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1 i 12 u.d.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji wyjaśnił, że udzielone U. C. i R. C. zezwolenie na zajęcie pasa drogowego (decyzja organu z dnia [...] r.) obowiązywało do dnia 30 kwietnia 2015 r., oraz że wniosek o zezwolenie na dalsze zajmowanie pasa drogowego został złożony przez strony w dniu 30 listopada 2016 r., a zatem po upływie terminu wynikającego z poprzedniego zezwolenia. Zdaniem Kolegium, ustalenia organu pierwszej instancji zostały dokonane w sposób prawidłowy, a zgromadzone dowody potwierdzają okoliczność zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu wskazanego w poprzednim zezwoleniu. Organ odwoławczy stwierdził, że zajmujący pas drogowy byli informowani o konsekwencjach niezłożenia w stosownym czasie (tj. przed upływem terminu na jaki zostało udzielone poprzednie zezwolenie), wniosku o zezwolenie na dalsze zajmowanie pasa drogowego oraz przekroczenia terminu określonego w zezwoleniu. Organ zauważył, że ww. informację organ pierwszej instancji zawarł w decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego z dnia [...] r. (pkt 9 i 11 str. 2 decyzji), a także w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. (winno być 2010 r.) poprzedzającym jej wydanie. Według Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił liczbę dni, w których miało miejsce zajęcie (pasa drogowego) z przekroczeniem terminu określonego w poprzednim zezwoleniu zarządcy drogi oraz powierzchnię zajętego pasa, które nie uległa zmianie i jest zgodna z wnioskiem strony o zezwolenie na zajęcie tego pasa. Zdaniem Kolegium, obliczając wysokość kary odpowiadającej dziesięciokrotności opłaty, organ pierwszej instancji obliczył wysokość opłaty w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, w prawidłowej wysokości, stosując stawkę wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w Koszalinie Nr VII/77/2011 z dnia 24 marca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych, ze zmianami zawartymi w uchwale nr XXII/337/2012 z dnia 28 czerwca 2012 r. Według Kolegium, w świetle ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji i przedstawionych w kwestionowanej decyzji, nie budzi wątpliwości, że w okresie wskazanym w decyzji doszło do zajęcia pasa drogowego, poprzez umieszczenie w nim schodów zewnętrznych do lokalu, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Organ stwierdził, że odwołujący się nie kwestionują tej okoliczności, ale kwestionują okres, za który naliczono karę. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem zaprezentowanym w odwołaniu. Wskazał na charakter związany decyzji wydanej w przedmiocie kary administracyjnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Argumentował, że odpowiedzialność za takie jak wyżej zajęcie jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. Stwierdził, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają znaczenia przyczyny braku wymaganego zezwolenia. Nie zgodził się także ze stanowiskiem stron, iż z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu informowania, czy też przypominania stronie o zbliżającym się upływie terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, oraz że nieprzekazanie tej informacji niezwłocznie po przekroczeniu terminu stanowi o naruszeniu tych zasad. Zdaniem organu, zarządca drogi nie ma obowiązku informowania o konieczności przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Kolegium stwierdziło, że tego obowiązku nie da się wywieść z żadnego z przepisów u.d.p., ani z przepisów i zasad postępowania administracyjnego zawartych w k.p.a. Podkreśliło, że to na zajmującym pas drogowy ciąży obowiązek złożenia wniosku o dalsze zezwolenie na zajęcie tego pasa i uznało, że w niniejszej sprawie działania stron o uzyskanie zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego były pozbawione staranności i dbałości o własne interesy, a żadne zasady postępowania administracyjnego z tej dbałości i staranności nie zwalniają. Dalej organ odwoławczy zauważył, że strona nie była pozbawiona możliwości uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym i uczestniczyła w nim w takim zakresie, w jakim chciała uczestniczyć. Dodał, że strony powinny być świadome konsekwencji braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, na skutek przekroczenia terminu uprzedniego zezwolenia. Podniósł, że podobna sytuacja miała miejsce już wcześniej, gdzie decyzją z dnia [...] r. organ nałożył na strony karę za zajęcie tego samego odcinka pasa drogowego z przekroczeniem terminu wskazanego w zezwoleniu na dalsze umieszczenie schodów do lokalu, za okres od 16 kwietnia 2010 r. do 3 maja 2010 r. W opinii Kolegium, nie miała również wpływu na ocenę bezprawnego zajęcia pasa drogowego okoliczność, iż w decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego organ ustalił termin wizji związanej z odbiorem końcowym zajętego odcinka pasa drogowego, na dzień 1 maja 2015 r., a kontrolę przeprowadził dopiero w dniu [...] r. Uznało, że dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej istotne było bowiem, że po upływie terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, do momentu uzyskania nowego zezwolenia, schody zewnętrzne cały czas pozostawały w pasie drogowym, a odwołujący się nie dysponowali stosownym zezwoleniem zarządcy drogi. Kolegium uznało, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty odwołania o naruszeniu zasad i przepisów postępowania administracyjnego, polegające na zaniechaniu organu w zakresie działań kontrolnych, do których był zobowiązany, co w konsekwencji doprowadziło do nadmiernej opieszałości w postępowaniu i naraziło stronę na nadmierną szkodę, naruszenie Konstytucji RP, naruszenie zasady pogłębionego zaufania. Kolegium podniosło, że jak już wyżej wyjaśniło, z przepisów u.d.p., wynika wprost w jakiej sytuacji organ jest obowiązany nałożyć karę. Zdaniem Kolegium, taka sytuacja zaistniała. Podkreśliło, że organ nie ma obowiązku pilnowania interesu strony i zastępowania jej w wypełnianiu jej obowiązków. Uznało, że nie doszło do naruszenia wymienionych w odwołaniu zasad. U. C. i R. C., reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., wnosząc o uchylenie jej w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i umorzenie postępowania, ewentualnie wnieśli o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie: 1). Konstytucji RP, poprzez pominięcie treści art. 2 i art. 32 Konstytucji RP; 2). prawa materialnego, tj.: - art. 4 pkt 1 u.d.p., przez uznanie, że grunt na którym leżą schody prowadzące do lokalu użytkowego przy ul. [...] w K. stanowi pas drogowy, - art. 40 ust. 1 u.d.p., przez ustalenie, że skarżący zajęli pas drogowy; 3). przepisów postępowania administracyjnego, tj.: - art. 7 k.p.a., przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, - art. 8 k.p.a., poprzez jego pominięcie, - art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 12 u.d.p., przez nieuwzględnienie zwłoki organu pierwszej instancji we wszczęciu postępowania, mimo takiego obowiązku. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że mimo nazwania "pasem drogowym" wydzielonego liniami granicznymi gruntu, wzdłuż ul. [...] w K., na gruncie tym, w części bezpośrednio przylegającym do zwartej zabudowy ulicy, w szczególności wzdłuż budynku oznaczonego nr [...], nie jest zlokalizowana droga ani żadne obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, ani urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, ani takie urządzenia nie są przewidziane. Zdaniem skarżących, nazwanie tej części gruntu "pasem drogowym" nastąpiło z wyraźnym naruszeniem u.d.p., a schody prowadzące do lokalu użytkowego znajdującego się na piętrze budynku przy ww. ulicy nie znajdują się w pasie drogowym sensu stricte. Podnieśli charakter czasowy decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego oraz wskazali, że taka jest praktyka zarządców dróg, także organu pierwszej instancji. Zauważyli, że przedmiotowe schody mają charakter trwały. Według skarżących, także ten argument nie pozwala na nazwanie terenu, na którym schody są umieszczone "pasem drogowym". Podkreślili, że nie dokonali zajęcia pasa drogowego i nie umieścili w tym pasie żadnych urządzeń. Skarżący argumentowali, że schody prowadzące do lokalu użytkowego, nabytego przez nich istniały i funkcjonowały przed nabyciem lokalu, stanowiły i stanowią nadal własność Gminy Miasto K., co wprost wynika z treści aktu notarialnego rep. "A" nr [...]. W tej sytuacji skarżący uważają, że wymaganie od nich uzyskania od reprezentanta właścicielki, który równocześnie jest zarządcą drogi, zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, wcześniej przez niego zajętego, jest nadzwyczaj wątpliwe. Uważają, że nie ma przy tym znaczenia, iż ufni w omnipotencję przedstawicieli organu skarżący z takim wnioskiem wystąpili. Ponadto Skarżący podnieśli, że organy obu instancji nie zachowały normy z art. 7 k.p.a., nie ustaliły i nie wzięły pod uwagę okoliczności związanych z prawidłowym ustaleniem granic pasa drogowego. Uważają, że został także naruszony art. 8 k.p.a. Formalistyczne zastosowanie art. 40 ust. 12 u.d.p., według skarżących, nie tylko nie pogłębia zaufania obywatela do organów władzy publicznej, a wręcz prowadzi do utraty tego zaufania. Skarżący powołali się na zasadę wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. oraz wskazali na określony przez organ w decyzji z dnia [...] r. termin wizji lokalnej na dzień 1 maja 2015 r. g. 9.00, związanej z obiorem końcowym zajętego pasa drogowego. Oznacza to, według skarżących, że najpóźniej 2 maja 2015 r. organ winien ustalić, czy skarżący nadal zajmują pas drogowy i w razie ustalenia tego faktu wszcząć właściwą procedurę. Uważają, że zwlekanie organu z dokonaniem ustaleń i wszczęcie postępowania po 20 miesiącach, drastycznie pogorszyło ich sytuację. Stwierdzili, iż odnoszą wrażenie, że organ administracji "hodował" karę dla zwiększenia dochodów. Według skarżących, błędny jest pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji o związaniu organu treścią art. 40 ust. 12 u.d.p. i brakiem możliwości organu odwoławczego uwzględnienia innych okoliczności sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał wywody i wnioski zawarte w skardze. Skarżący R. C. poparł stanowisko swojego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę prawną zakażonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) dalej "u.d.p.". Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. W myśl, art. 40 ust. 2 u.d.p., zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (40 ust. 3 u.d.p.). Stosownie do art. 40 ust. 12 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kwestionuje przede wszystkim prawidłowe ustalenie granic pasa drogowego, a jej wywody zmierzają do wykazania, że miejsce w którym zostały umieszczone schody prowadzące do lokalu Skarżących nie stanowi pasa drogowego z uwagi na fakt, iż nie zostały w jego obrębie umieszczone ani droga, ani żadne urządzenia techniczne związane z zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Stąd jak wywodzili Skarżący nazwanie pasa zieleni, bezpośrednio przylegającego do budynku pasem drogowym miało miejsce z wyraźnym naruszeniem przepisów ustawy o drogach publicznych. Wyjaśnić zatem należy, że definicję pasa drogowego zawarto w art. 4 pkt 1 u.d.p. Pod pojęciem tym należy rozumieć wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje przebieg granicy pasa drogowego, Skarżący kwestionują bowiem nie tyle przebieg linii rozgraniczającej działkę drogową z działką, na której usytuowany jest budynek, do którego prowadzą sporne schody, ile przeznaczenie tej jego części, która w ich ocenie nie służy obsłudze ruchu drogowego. W ocenie Sądu, argumentację Skarżących w tym zakresie należy uznać za niezasadną, bowiem kluczowe znaczenie ma tutaj wydzielenie określonego obszaru liniami granicznymi, z przeznaczeniem na cele związane z obsługą ruchu drogowego. Bez znaczenia zatem pozostaje okoliczność, iż pewne elementy tego wydzielonego obszaru pozostają niezagospodarowane, to znaczy nie znajdują się na nim wymienione w art. 4 pkt 2 u.d.p. elementy infrastruktury, skoro obszar ten został wydzielony jako pas drogowy. Nie sposób się również zgodzić z dokonaną w skardze wykładnią przepisów art. 4 pkt 1 w powiązaniu z art. 40 ust. 3 i 4 u.d.p., która prowadzić miałaby do wniosku, że skoro sporne schody mają charakter stały, umożliwiają bowiem dostęp do lokalu Skarżących, a zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, ma charakter czasowy, to argument ten przemawia za tym, iż miejsce w którym zostały wybudowane nie może zostać nazwane pasem drogowym. Po pierwsze – jak już wyżej wskazano, obszar pasa drogowego zamknięty jest liniami granicznymi, których przebieg w niniejszej sprawie nie jest kwestionowany. Po wtóre zaś, czasowy charakter decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego, nie wyklucza umieszczenia w jego obrębie obiektów niezwiązanych z obsługą ruchu drogowego na dłuższy czas i wydania kliku kolejnych decyzji w tym zakresie. Argumentacja Skarżących jest również chybiona z tego względu, że jakkolwiek obecnie lokal pełni funkcję użytkową i dla tej funkcji przewidziano wejście bezpośrednio od ulicy, to jednak – jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] r. lokal posiada drugie wejście, prowadzące przez klatkę schodową. Zatem w przypadku zmiany sposobu użytkowania lokalu, Skarżący mogliby zrezygnować z użytkowania schodów. Obecnie jednak, pomimo tego, że jak wynika z akt sprawy, nie są oni właścicielami schodów, nie ulega wątpliwości, że służą one jako wejście do lokalu Skarżących i są użytkowane przez nich i ich klientów, co z kolei prowadzi do wniosku, że to Skarżących obciąża obowiązek ponoszenia kosztów związanych z faktem, iż schody te zostały umieszczone w pasie drogowym, o czym byli informowani przy zakupie lokalu – odpowiednie zapisy znajdują się w akcie notarialnym. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut odnoszący się do niezbadania przez organ prowadzący postępowanie okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wysokość nałożonej kary. Skarżący nie wskazali przy tym, o jakie okoliczności mogłoby chodzić. Wyjaśnienia zatem wymaga, że decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia ma charakter związany. Oznacza to, że odpowiedzialność w tym przypadku ma charakter zobiektywizowany i zależy wyłącznie od spełnienia przesłanek przewidzianych przepisami. W przypadku stwierdzenia, że doszło do zajęcia pasa drogowego organ ma zatem obowiązek zbadać, czy podmiot, który dokonał zajęcia działał bez zezwolenia zarządcy drogi i jak długo trwał stan zajęcia. Na tej podstawie oraz w oparciu o przepisy uchwały odpowiedniego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego ustalana jest kara za zajęcie pasa drogowego. Brak jest zatem w decyzji ustalającej wysokość kary elementu uznaniowości, który mógłby prowadzić do miarkowania przez organ jej wysokości. Tym samym nie doszło do naruszenia wskazywanych przez Skarżących przepisów Konstytucji RP. Sąd nie podzielił również argumentacji Skarżących, odnoszącej się do zaniechania obowiązków organu, w zakresie niezwłocznego wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Wywody Skarżących zmierzały do wykazania, że wszczęcie postępowania nastąpiło zbyt późno, czego bezpośrednim następstwem jest wysokość ustalonej zaskarżoną decyzją kary. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wyjaśnić zatem należy, że Sąd dostrzega zarówno fakt, iż w decyzji z dnia [...] r., którą Prezydent Miasta K. zezwolił Skarżącym na zajęcie pasa drogowego oraz ustalił opłatę z tego tytułu, znalazł się zapis dotyczący ustalenia terminu wizji lokalnej miejsca zajęcia pasa drogowego na dzień 1 maja 2015 r. o godz. 9.00, jak również i to, że wizja ta została przeprowadzona dopiero w dniu [...] r., na którą to okoliczność sporządzono protokół z kontroli pasa drogowego. Okoliczności te jednak, w ocenie Sądu nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że wydana na wniosek Skarżących decyzja z dnia [...] r., zezwalająca na zajęcie pasa drogowego miała charakter czasowy – organ zezwolił na zajęcie pasa drogowego na okres do dnia 30 kwietnia 2015 r. Skarżący przed wydaniem tej decyzji, pismem z dnia 15 czerwca 2010 r., doręczonym w dniu 22 czerwca 2010 r. zostali poinformowani między innymi o wysokości opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego oraz sposobie jej wnoszenia, a także o tym, że w przypadku dalszego zainteresowania zajęciem pasa drogowego w tej samej lokalizacji, minimum 30 dni przed upływem ważności zezwolenia powinni wszcząć starania o jego przedłużenie, składając formalny wniosek (pkt 7 pisma). Należy zatem przyjąć, że organ dochował należytej staranności w zakresie wyczerpującego poinformowania stron o obowiązkach wynikających z zajęcia pasa drogowego. Nie można zgodzić się ze Skarżącymi, że do naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego doszło na skutek opieszałości w działaniu organu, bowiem to na stronie spoczywał obowiązek zabezpieczenia swoich interesów w tej sprawie, w szczególności złożenie stosownego wniosku przed upływem terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wskazanego w decyzji z dnia [...] r. Nie sposób też przypisywać zapisowi ustalającemu termin przeprowadzenia wizji lokalnej, zamieszczonemu w decyzji z dnia [...] r., takiego znaczenia, jakie nadają mu Skarżący. Żaden przepis nie nakłada na organ obowiązku dokonania takiej czynności, należy zatem przyjąć, że przeprowadzenie wizji w tym przypadku miało na celu wyłącznie weryfikację tego, co wskazano w złożonym ewentualnie wniosku i potwierdzenie istnienia w pasie drogowym schodów w ich dotychczasowym kształcie. Świadczyć może o tym również fakt, że termin wizji został wyznaczony w następnym dniu po dniu, do którego decyzją z dnia [...] r. udzielono zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W tym stanie rzeczy, uznając skargę za niezasadną Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło