III SA/Kr 719/17

WyrokWSA w Krakowie2017-09-05

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Hanna Knysiak-Sudyka, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego wyrokiem sądu z wyłączeniem kategorii D, dopuszczalny jest zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii D?
Ratio decidendi
Zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii D jest niedopuszczalny w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nawet jeśli zakaz ten wyłącza kategorię D, jeśli zakaz obejmuje kategorię B, a nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami z 2014 r. rozszerzyła jego zastosowanie na osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy.
Stan faktyczny
Skarżący A. C. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii D, mimo że wobec niego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem kategorii D. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że zgodnie z nowelizacją ustawy o kierujących pojazdami, zwrot prawa jazdy w takiej sytuacji jest niedopuszczalny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że zakaz nie obejmuje kategorii D, a postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy utraciło moc. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy kat. D skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 maja 2017 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. C. od decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r., nr [...], o odmowie zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii D w okresie obowiązywania zakazu na kategorię B, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. 2014 r. poz. 970) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: w dniu 27 września 2016 r. do Starosty wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w S sygn. akt [...] z dnia 11 sierpnia 2016 r., na mocy którego wobec skarżącego został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat to jest od dnia 19 lipca 2016 r. do dnia 18 lipca 2019 r., z wyłączeniem kategorii D. W dniu 27 marca 2017 r. skarżący złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy na kategorię D. Zdaniem organu pierwszej instancji z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami wprost wynika, że ustawodawca objął zakresem stosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy nie tylko osoby, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby ubiegające się o zwrot prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia. W ocenie organu zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami niedopuszczalne jest wydanie dokumentu prawa jazdy kat. D w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania m.in. wymagane jest prawo jazdy kat. B. Organ podniósł, że zakaz zwrotu nie jest karą administracyjną, ale dopuszczalnym przez ustawodawcę dookreśleniem administracyjnych skutków środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie skarżący A. C. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne zastosowanie w sprawie tejże podstawy prawnej dla odmowy zwrotu prawa jazdy w zakresie kategorii D, albowiem przepis ten mówi wyraźnie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu na mocy prawomocnego wyroku Sądu, gdy tymczasem na mocy wyroku nie jest orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii D, a jedynie w pozostałym zakresie, naruszenie art. 11 ust. 4 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędne zastosowanie w sprawie tejże podstawy prawnej dla odmowy zwrotu prawa jazdy w zakresie kat. D, albowiem tenże przepis jedynie wymaga dodatkowo posiadania przez tegoż uprawnień określonych w art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4, a to odbycie szkolenia wymaganego do uzyskania wymaganej kategorii i zdania egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy tejże kategorii, zaś skarżący bezspornie te uprawnienia posiada, naruszenie art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, przez błędne zastosowanie tej podstawy, bowiem przepis ten w ogóle nie dotyczy uprawnień do kierowania pojazdami kat. D, a jedynie kat. D1+E lub D+E, gdy tymczasem skarżący nie ubiega się o uzyskanie prawa jazdy tychże kategorii oraz naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji niesłusznie oparł się na postanowieniu o zatrzymaniu prawa jazdy wydanym w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej, które to postanowienie nie ma mocy obowiązującej. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może wydane być między innymi osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Organ podniósł, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w ten sposób, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Wobec powyższego przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się między innymi o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, to jest po dniu 25 października 2014 r. W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. Sąd Rejonowy Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...] uznał skarżącego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, a stanowiącego występek z art. 178a § 1 k.k. Na mocy art. 42 § 2 k.k. orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, z wyłączeniem pojazdów kategorii D. Wyrok ten stał się prawomocny i wykonalny z dniem 27 sierpnia 2016 roku. Wobec tego, że sąd orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem pojazdów kategorii D po dacie 25 października 2014 r. do skarżącego ma zastosowanie art. 12 ust. 2 w znowelizowanym brzmieniu. Zdaniem organu odwoławczego skarżącemu nie może zostać wydany dokument prawa jazdy uprawniający go do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii D i rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący A. C., zarzucając naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami przez błędne zastosowanie w sprawie tejże podstawy prawnej dla odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii D, gdyż przepis mówi wyraźnie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu na mocy prawomocnego wyroku Sądu, gdy tymczasem na mocy prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z 11 sierpnia 2016 r. wydanego w sprawie [...], a w szczególności jego pkt III w stosunku do skarżącego nie jest orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii D, a jedynie w pozostałym zakresie, zaś orzeczeniami lekarskimi nr [...] wydanym w 5 stycznia 2017 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz orzeczeniem psychologicznym nr [...] wydanym 17 grudnia 2016 r. przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu skarżący został uznany za uprawnionego do kierowania pojazdami kategorii D. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 – zdaniem skarżącego - stosuje się do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W sprawie niniejszej skarżący domaga się zwrócenia mu prawa jazdy kategorii D, a to na skutek faktu, że Sąd Rejonowy nie orzekł w stosunku do niego zakazu prowadzenia pojazdów tej kategorii. W ocenie skarżącego jest to zupełnie inna sytuacja, niż gdyby zakazano mu jeżdżenia pojazdami, których dotyczy kategoria D, a co nastąpiłoby środkiem karnym orzeczonym w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 sierpnia 2016 r. wydanym w sprawie [...]. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 11 ust. 4 pkt. 1 ustawy o kierujących pojazdami przez błędne zastosowanie w sprawie tejże podstawy prawnej dla odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii D, albowiem tenże przepis prawny jedynie wymaga dodatkowo posiadania przez tegoż uprawnień określonych w art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 powyższej ustawy, a to odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania wymaganej kategorii i zdania egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy tejże kategorii, zaś skarżący bezspornie te uprawnienia posiada. Skarżący zarzucił naruszenie art. 11 ust.4 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przez błędne zastosowanie w sprawie tejże podstawy prawnej dla odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii D, albowiem ten przepis prawny w ogóle nie dotyczy uprawnień do kierowania pojazdami kategorii D, a jedynie kategoriami D1 + E lub D+E, gdy tymczasem skarżący nie ubiega się o uzyskanie prawa jazdy tychże kategorii i skoro orzeczeniem sądowym w postaci wyroku nie zakazano skarżącemu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii D. Zarzucił również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez brak stwierdzenia, że wobec prawomocności wyroku Sądu Rejonowego wydanego w dniu 11 sierpnia 2016 r. do sygn. [...] upadło postanowienie o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej i w związku z powyższym fakt zatrzymania prawa jazdy w postępowaniu przygotowawczym, w sprawie która została prawomocnie zakończona wyrokiem sądowym, nie może mieć żadnego znaczenia dla wydania prawa jazdy kategorii D, skoro tymże prawomocnym wyrokiem sądowym nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów kategorii D. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 7 k.p.a. przez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co polega na przyjęciu jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji z jednej strony faktu oparcia jej na przepisie art. 11 ust. 4 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, który nie ma zastosowania w przypadku ubiegania się o uzyskanie prawa jazdy kategorii D, zaś z drugiej strony oparcie się na postanowieniu o zatrzymaniu prawa jazdy wydanym w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej, które to postanowienie nie ma mocy obowiązującej, wobec faktu, że zapadł prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dnia 11 sierpnia 2016 r. w sprawie [...], mocą którego nie orzeczono w stosunku do skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii D. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z dnia 11 sierpnia 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...] orzeczono wobec skarżącego, na mocy art. 42 § 2 k.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, z wyłączeniem pojazdów kategorii D. Prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane na mocy postanowienia z dnia 26 lipca 2016 r. W dniu 27 marca 2017 r. skarżący złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii D. Należy podnieść, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm.) poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się między innymi o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Przepis powyższy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, to jest po dniu 25 października 2014 r. (zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami; Dz.U. poz. 970 z późn. zm.). Wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wyrokiem z 11 sierpnia 2016 r., zatem znajduje do niego zastosowanie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w brzmieniu znowelizowanym. Zgodnie z powyższym przepisem niedopuszczalny jest m.in. zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. W odniesieniu do skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wszystkich kategorii, zatem również kategorii B, z wyłączeniem kategorii D. W tej sytuacji, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zwrot skarżącemu prawa jazdy kategorii D w okresie obowiązywania orzeczonego wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest niedopuszczalny. Organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, jak również zasady prawdy obiektywnej. Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie są kompletne i wyczerpujące. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna i orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło