I SA/Rz 424/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-09-05
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Województwa nieuwzględniająca protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście sposobu oceny kryteriów finansowych i wykonalności projektu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena projektu przez Instytucję Zarządzającą była prawidłowa. Kluczowe było ustalenie, że pożyczka od podmiotu zewnętrznego, nawet jeśli udzielona osobie fizycznej, na realizację działalności gospodarczej stanowi zobowiązanie (pasywa), a nie kapitał własny. W związku z tym, sposób prezentacji finansowania projektu przez wnioskodawcę był nieprawidłowy, co skutkowało negatywną oceną kryteriów finansowych, wykonalności instytucjonalnej, finansowej oraz realności wskaźników. Uchybienie przez organ terminowi na rozpatrzenie protestu uznano za naruszenie o charakterze instrukcyjnym, nie mające wpływu na legalność merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący D. Ś. złożył wniosek o dofinansowanie projektu, który otrzymał negatywną ocenę merytoryczną w zakresie wielu kryteriów, w tym finansowych i wykonalności. Wnioskodawca wniósł protest, kwestionując ocenę ekspertów i zarzucając im m.in. nierzetelność i wprowadzanie nowych kryteriów. Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca, nie uwzględnił protestu, podtrzymując negatywną ocenę w części kryteriów. Skarżący zaskarżył uchwałę Zarządu do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej, w tym błędną ocenę kryteriów i przekroczenie terminu rozpatrzenia protestu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Grzegorz Panek / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi D. Ś. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] maja 2017 r. nr [.] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "..." oddala skargę.
Przedmiotem skargi D. Ś. jest uchwała Zarządu Województwa [...] z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny merytorycznej - dopuszczającej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]".
Z akt sprawy wynika, że Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata 2014-2020, ogłosił konkurs nr [...] naboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, Oś priorytetowa I. Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie.
D. Ś. zgłosił do naboru o dofinansowanie wyżej opisany projekt, który zarejestrowano pod nr [...].
W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia i poprawienia wniosku. Natomiast w piśmie z dnia [...] października 2016 r. poinformowano go o negatywnej merytorycznej - dopuszczającej ocenie projektu w zakresie kryteriów:
1) V - Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu,
2) VI - Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu,
3) VIII - Zapewnienie trwałości rezultatów projektu (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata (w przypadku MŚP) od zakończenia realizacji,
4) IX - Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu,
5) X - Wykonalność techniczna i technologiczna projektu,
6) XI - Zasadność oraz racjonalność zaplanowanych wydatków,
7) XII - Realność wskaźników.
Eksperci m. in. negatywnie ocenili część rachunkową biznesplanu. Podali np. że możliwości finansowe wnioskodawcy nie umożliwiają bezproblemowej realizacji projektu. Koszty całkowite określono na nierealnym poziomie przeszło 10,5 mln zł, kwalifikowane na 8,7 mln zł, podczas gdy posiadane środki to zysk średnioroczny na poziomie 30 tyś zł i amortyzacja ok. 150 tyś. zł. Zysk operacyjny w 2015 r., który może być wykorzystany jako źródło finansowania, określono na 411,2 tyś. zł. Wnioskodawca nie zamierza zaciągnąć kredytu, wskazał natomiast na finansowanie od podmiotu niebankowego, przy czym pożyczki tej nie ujęto w przepływach pieniężnych oraz nie ujęto odsetek w rachunku zysku i strat. Brak również pewności, czy ją otrzyma. Analiza przychodów nie spełniała zasady realności, także w zakresie możliwości spłaty planowanego zadłużenia. Dotacja stanowi zaś refundację, więc nie może być traktowana jako źródło finansowania. Założenia finansowe oceniono jako nierealne, a wysokie wskaźniki płynności finansowej za nieuzasadnione charakterem prowadzonej działalności. Przyjęto, że wartość inwestycji przewyższa możliwości wnioskodawcy, jest niewspółmierna do generowanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Jej wartość jest dziesięciokrotnie wyższa niż wartość posiadanych przez niego aktywów. Rezultatów projektu, głównie z powodów finansowych, nie będzie można utrzymać przez minimalny wymagany okres 3 lat. Nie wykazano też, aby wnioskodawca dysponował odpowiednimi zasobami ludzkimi (głównie zatrudnia osoby na podstawie umów cywilnoprawnych), rzeczowymi, niematerialnymi i doświadczeniem niezbędnym do realizacji projektu. Przedstawiony harmonogram jest niemożliwy do realizacji biorąc pod uwagę terminarz i koszty inwestycji w stosunku do zaplanowanych i opisanych źródeł jego finansowania. Planowane wydatki, zwłaszcza związane z realizacją inwestycji budowlanej oszacowanej na niemal połowę założonego budżetu, oceniono jako zbędne i nieadekwatne do planowanych działań, ponieważ zamiast budowy bardziej racjonalne byłoby wynajęcie pomieszczenia na potrzeby realizacji projektu.
Przeciwko tej informacji wniesiono protest, w którym nie zgodzono się z oceną ww. kryteriów. Wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem ekspertów, które ocenił jako powierzchowne i nierzetelne. Podkreślił zwłaszcza to, że oceniając jedno kryterium przedstawiano argumentację wyrażoną wcześniej przy ocenie innego, kopiując jej treść. Ponadto, wprowadzono do oceny kryteria, których nie przewidziano w Regulaminie konkursu. I tak:
1) eksperci nie odnieśli się do przedmiotu kryterium "Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu", a wyrażone oceny odnosiły się do kryterium wykonalność finansowej i zachowania trwałości rezultatów projektu. Nie oceniono natomiast, czy w biznesplanie prawidłowo od strony rachunkowej i zgodnie z metodologią dokonano zawartych w nim obliczeń, choć odniesiono się do niego pozytywnie przy ocenie innego kryterium. Ocena możliwości finansowych wnioskodawcy, a zatem wykonalności finansowej, powinna być natomiast wyrażona w innym miejscu. Przedstawił zaś źródła finansowania inwestycji, a do środków tych należy zaliczyć także kwoty refundacji, ponieważ inwestycja będzie realizowana w czasie; nie będzie to wydatek jednorazowy. Pomimo wyrażenia stanowiska o negatywnej ocenie części rachunkowej biznesplanu nie wskazano, jakiej części ona dotyczy. Pożyczka ma być udzielona jemu, jako osobie prywatnej, a dopiero później będzie on te środki wykorzystywać w działalności gospodarczej. Bezzasadnie podważono wartość przyrzeczenia uzyskania pożyczki i całkowicie bezpodstawnie oceniono w tym kryterium kwestie realności budżetu inwestycji;
2) eksperci nie odnieśli się do przedmiotu kryterium "Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu" w kontekście wymagań np. ustawy o rachunkowości, a ponadto wprowadzili nowe elementy oceny nieprzewidziane w Regulaminie konkursu. Pomimo wyrażenia oceny o poprawności wyliczeń podważyli realność planowanych kosztów bez podania przyczyn. Niemniej, wykonalność finansowa powinna być badana w innym miejscu;
3) w przypadku kryterium "Zapewnienie trwałości rezultatów projektu" nie powinno badać się zdolności do realizacji inwestycji, lecz możliwość utrzymania projektu zrealizowanego przez określony czas, rynkową zdolność funkcjonowania projektu przez wymagany okres. Jako wnioskodawca posiada ugruntowaną pozycję rynkową oraz dobrą wiedzę na temat możliwości w swojej branży. Na jego korzyść dodatkowo przemawia unikalność projektu. Niezasadnie podniesiono tutaj kwestię zdolności zrealizowania pożyczki przez Spółkę, od której uzyskano zapewnienie jej udzielenia, ponieważ kwestia ta także wykracza poza ww. kryterium. Co do samej pożyczki to dołączył do wniosku aplikacyjnego oświadczenie innego przedsiębiorcy deklarującego jej udzielenie.
4) opisując wymaganie "Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu" przedstawiono informacje na temat kadry niezbędnej do realizacji projektu oraz źródeł finansowania projektu. Obecnie zatrudnia 3 osoby na etacie i dodatkowo, z uwagi na sezonowość działalności, współpracuje z grupą ok. 30 osób na umowach cywilnoprawnych. W związku z realizowanym projektem zamierza zatrudnić jeszcze 3 osoby na etacie. Zatrudnienie większej liczby osób na stałe byłoby ekonomicznie nieuzasadnione. Budowa obiektu jest zaś niezbędna, ponieważ nie posiada własnego obiektu do realizacji planowanego przedsięwzięcia, a wynajem - z uwagi na specyfikę zamierzonych usług, i adaptacja ewentualnych pomieszczeń do ich wykonywania, nie byłyby uzasadnione ekonomicznie, technicznie i technologicznie. Rozwiązaniem racjonalnym i umożliwiającym w pełni realizację celów projektu jest tylko budowa. Na realizację projektu zaplanowano i zabezpieczono odpowiednie środki, w tym własne oraz w formie pożyczki od innego przedsiębiorcy, a szczegółowy harmonogram wydatkowania środków oraz uzyskiwania refundacji w poszczególnych miesiącach dołącza do protestu. Jeżeli chodzi zaś o doświadczenie w realizacji dużych kilkumilionowych projektów to Regulamin konkursu takiego kryterium nie przewidywał;
5) zapewniona została "Wykonalność techniczna i technologiczna projektu". Tymczasem eksperci nie wypowiedzieli się co do tego, czy wybrano optymalny wariant realizacji projektu oraz czy harmonogram i budżet realizacji projektu jest realny i możliwy do osiągnięcia. Wskazano natomiast, że dokumentacja techniczna projektu obejmuje cały zakres rzeczowy wniosku, ale proponowane rozwiązania techniczne i technologiczne nie zapewniają wykonania projektu przy założonych kosztach i terminach. Tym samym w jednym zdaniu wyrażono ocenę potwierdzającą i zaprzeczającą. Ocena tego kryterium była zatem sprzeczna wewnętrznie i niekompletna;
6) błędnie oceniono "Zasadność oraz racjonalność zaplanowanych wydatków". Nie miał bowiem obowiązku przedstawiania planowanych prac i wydatków w ujęciu wariantowym, np. przy budowie i najmie. Nie rozpatrywano innego wariantu, ponieważ tylko budowa może w pełni zabezpieczyć jego potrzeby i umożliwić realizację usługi. Wynajęcie pomieszczenia musiałoby wiązać się z jego adaptacją, której koszty byłyby niewiele niższe od budowy, a do tego dochodziłyby jeszcze koszty najmu i trudności ze znalezieniem odpowiedniego budynku. Najem ograniczałby też trwałość rezultatów projektu i bezpieczeństwo działalności, oznaczałby inwestowanie w cudze środki trwałe. Przedstawione koszty budowy są racjonalne, uzasadnione, dostosowane do zakresu zaplanowanych działań. Sam projekt budynku odpowiada potrzebom planowanej działalności. Wybrany wariant realizacji projektu jest zatem optymalny. Kwestionowanie wydatków budowlanych było całkowicie bezpodstawne;
7) oceniając "Realność wskaźników" w istocie rzeczy nie poddano ich weryfikacji zgodnie z wymogami kryterium. Pominięto okoliczność, że projekt ma być realizowany w czasie, a nie jednorazowo, dzięki czemu możliwe będzie korzystanie przy finansowaniu z refundacji.
Zaskarżoną do Sądu uchwałą Zarząd Województwa protestu nie uwzględnił.
W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że kryteria wyboru określił Komitet Monitorujący uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2015 r. w sprawie zmiany Uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa na lata 2014-2020 z dnia 25 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia kryteriów wyboru projektów dla osi priorytetowych I-VI Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego; kryteria stanowią załącznik do Regulaminu konkursu. Postępowanie prowadzone było w oparciu o obowiązujące przepisy prawa polskiego i unijnego oraz Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, przyjętego uchwałą Zarządu Województwa nr 103/2270/15 z dnia 14 października 2015 r. w sprawie zmiany uchwały nr 76/1709/15 z dnia 14 lipca 2015 r. oraz Regulamin konkursu przyjęty uchwałą Zarządu Województwa nr 124/2732/15 z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu konkursu zamkniętego dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach I osi priorytetowej, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP Regionalnego programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 - nabór 2015.
Powołani eksperci ponownie ocenili projekt w zakresie zakwestionowanych kryteriów i uznali, że spośród zakwestionowanych (ocenionych dotychczas negatywnie) na pozytywną ocenę zasłużyły:
1) V - Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa biznesplanu,
2) X - Wykonalność techniczna i technologiczna projektu,
3) XI - Zasadność oraz racjonalność zaplanowanych wydatków,
Ponowną negatywną ocenę utrzymano w przypadku pozostałych, tj.:
1) VI - Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu,
2) VIII – Zapewnienie trwałości rezultatów projektu (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata (w przypadku MŚP) od zakończenia realizacji,
3) IX - Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu,
4) XII - Realność wskaźników.
W ocenie ekspertów, z uwagi na formę prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca nie może zaciągniętej pożyczki przekazać samemu sobie na cele działalności gospodarczej. Dlatego kwota 5 mln zł powinna być wykazana w bilansie jako pożyczka (finansowanie obce), a nie kapitał własny. Zaproponowany przez wnioskodawcę sposób prezentacji wyników tworzy niewłaściwy obraz jego kondycji finansowej, gdzie niedoszacowane są zobowiązania, a przeszacowany kapitał własny. Generuje to także nieprawdziwy obraz płynności finansowej, ponieważ nie uwzględnia zobowiązań z tytułu pożyczki. Nieracjonalność zaproponowanego rozwiązania wynika także z kwestii podatkowych, ponieważ odsetki można by zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, obniżając podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym.
Podtrzymano stanowisko, że projekt nie ma zapewnionego w pełni finansowania. W 2017 r. braknie na realizację projektu około 4,2 mln zł. Złożenie wniosku o dotację wymaga bowiem wcześniejszego pokrycia wydatków, a te zaplanowano w 2017 r. łącznie na 8.293,9 tyś zł, podczas gdy wnioskodawca dysponować będzie kwotą wynoszącą 4.164,3 tyś zł. Problemem zagrażającym trwałości rezultatów projektu jest utrzymujący się w okresie historycznym i w okresie prognozy wysoki poziom zadłużenia (w latach 2016-2019 wyliczony na poziomie od 92 do 75 %), znacznie wyższy od uznawanego za bezpieczny (do 67 %). Dysproporcja pomiędzy kapitałem własnym wnioskodawcy (252 tyś zł na koniec 2015 r.) a wartością projektu (przeszło 10,7 mln zł) jest ekstremalnie wysoka, ponad 40-krotna. Podtrzymano również ocenę o zagrożeniu dla zachowania trwałości rezultatów projektu, głównie z powodu niewskazania źródeł jego finansowania oraz mającego się utrzymywać wysokiego wskaźnika zadłużenia. Projekt jest finansowo niewykonalny. Wiarygodność wskaźników finansowych jest wątpliwa z uwagi na nieprawidłowe ujęcie w bilansie pożyczki.
W skardze D. Ś., domagając się uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, które miało istotny wpływ na wynik tej oceny, i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucił naruszenie:
1) art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.) dalej określana jako "ustawa wdrożeniowa", poprzez rozpatrzenie protestu bez uwzględnienia zarzutów w nim zawartych,
2) art. 57. w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez ponowną ocenę projektu niezgodnie z kryteriami wyboru projektów, w szczególności niezgodnie z definicjami tych kryteriów, a także poprzez błędną ponowną ocenę, że wniosek nie spełniał kryteriów oceny wniosku,
3) art. 57 ustawy wdrożeniowej poprzez nieuwzględnienie dokumentu przedłożonego wraz z protestem w postaci szczegółowego miesięcznego harmonogramu realizacji projektu, który miał istotne znaczenie dla oceny zasadności protestu,
4) art. 57 ustawy wdrożeniowej poprzez rozpatrywanie protestu przez 196 dni, czym naruszono termin na rozpatrzenie protestu, który nie powinien przekroczyć 60 dni.
W ocenie skarżącego rozpatrując protest powołani eksperci nie odnieśli się do istoty kryterium VIII. Zamiast oceniać zdolność do utrzymania rezultatów projektu przez minimum 3 lata (którą w jego ocenie wykazał) badano zdolność wnioskodawcy do zrealizowania projektu. Ale nawet ta ocena zawierała błędy, ponieważ w dalszym ciągu niezasadnie nie uwzględniono tego, że projekt nie będzie realizowany jednorazowym zakupem, lecz rozłożonym w czasie, co pozwoli wykorzystywać środki z refundacji. Wnioski o płatność będą bowiem składane kilkukrotnie. Odnośnie kryterium IX to posiada odpowiednie środki na realizację projektu. Bezzasadnie do oceny wprowadzono natomiast nowe kryterium "doświadczenia w realizacji inwestycji kilkumilionowych". Przedmiotem oceny w tym kryterium nie powinno być porównanie wielkości inwestycji do zakresu działalności wnioskodawcy czy wysokości przychodów, ani do okresu zwrotu z inwestycji. Wykonalność projektu została zaś bezsprzecznie wykazana. Poza tym ponownie wykorzystano przy ocenie poszczególnych kryteriów te same wypowiedzi pomimo, że nie mogły one znaleźć zastosowania do wszystkich ocenianych. Z kolei przy ocenie kryterium XII ekspert zamiast oceniać wiarygodność oraz możliwość osiągnięcia zakładanych wartości wskaźników przy założonym sposobie realizacji projektu stwierdził, że przedstawiony szczegółowy harmonogram działań w ramach projektu jest nierealny do osiągnięcia, choć spójny z zawartym i opisami, uniemożliwia pozytywną ocenę możliwości jego finansowej realizacji w podanych okresach czasu przy wskazanych źródłach finansowania.
Niezasadnie przy ponownej ocenie uzależniono wynik oceny kryterium VIII oraz XII od wadliwej negatywnej oceny kryterium VI zwłaszcza, że pierwotna negatywna opinia skupiała się na elementach, które nie były przedmiotem badania w tym kryterium, a więc było to niezgodne z wymogami tego kryterium.
Z kolei w kwestii kryterium poprawności analizy finansowej stwierdzono, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może dowolnie dysponować firmowymi środkami pieniężnymi. Dotyczy to także środków, którymi chce ona zasilić tę działalność z innych źródeł, w tym pożyczki. Ale będzie to wówczas kapitał własny w tej działalności, a nie pożyczka, choć zdanie ekspertów było odmienne, w ocenie skarżącego błędne. Za nieprawdziwe uznał stwierdzenie eksperta, że wskaźniki płynności są zawyżone, a wskaźnik zadłużenia zaniżony. Zgodnie zaś z załączonym do protestu harmonogramem będzie on w stanie zapewnić finansowanie całego projektu. Oceniający nie zakwestionowali wykonalności instytucjonalnej, a tylko finansową, choć została ona zapewniona i odpowiednio przedstawiona w biznesplanie i harmonogramie. Refundacja stanowić będzie część środków na realizację projektu, nie będzie ona wypłacana po jego zrealizowaniu, lecz w trakcie na podstawie kolejnych wniosków o płatności pośrednie.
Skarżący zarzucił, że w ramach oceny kryterium "Realności wskaźników" nie powinno się badać innych kryteriów, w tym wykonalności finansowej i prawidłowości analizy finansowej. Wskaźniki finansowe powinny być ocenione w ramach kryterium VI, przy czym nawet negatywna ocena tego kryterium nie powinna automatycznie decydować o negatywnej ocenie kryterium realności wskaźników. Eksperci nie uwzględnili zaś harmonogramu realizacji projektu obrazującego w ujęciu miesięcznym kwoty wydatków inwestycyjnych oraz planowanych refundacji.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył w Rzeszowie, co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.".
W myśl art. 61 ustawy wdrożeniowej, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a tej ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Należy podkreślić, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania instytucji zarządzającej z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:
- ustawą wdrożeniową,
- regulaminem konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, działania 1.4. Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP
- Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020.
Przeprowadzając ocenę dokonanej oceny projektu przez instytucję zarządzającą, Sąd doszedł do przekonania, że ocena ta została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że skarżący opiera finansowanie projektu na kapitale zewnętrznym w postaci mającej być zaciągniętej pożyczki od innego podmiotu w wysokości 5 mln zł. Przy czym środki uzyskane z tej pożyczki traktuje jako środki własne będące źródłem finansowania projektu. Skarżący stoi na stanowisku, że w tym przypadku występuje on w podwójnych charakterze - jako osoba fizyczna zaciągająca pożyczkę i jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Występując jako osoba fizyczna zaciągnie pożyczkę z której środki otrzymane w momencie jej wykonania staną się jego własnością. Dlatego będzie mógł je na gruncie prowadzonej działalności gospodarczej traktować jako kapitał własny właściciela. Z tego też względu w jego ocenie środki te nie powinny być ujmowane jako pasywa a dokonana w tym zakresie analiza finansowa została przeprowadzona w prawidłowy sposób.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy uznać za nieprawidłowe. Przede wszystkim z tego względu, że w tym przypadku nie można uznać, że występują dwa podmioty - osoba fizyczna i osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Pomimo prowadzenia działalności przez osobę fizyczną pozostaje ona w dalszym ciągu tą samą osobą. Jest to jedna i ta sama osoba czyli w omawianym przypadku – D. Ś. Nie może on zatem środków uzyskanych w drodze pożyczki traktować jako środków własnych. Z ekonomicznego punktu widzenia środki uzyskane w taki sposób zawsze stanowią pasywa - dług, który obciąża osobę zaciągającą takie zobowiązanie. Należy tutaj zaznaczyć, że przedsiębiorca jest jednocześnie właścicielem przedsiębiorstwa i odpowiada w sposób wyłączny i nieograniczony, zarówno majątkiem przedsiębiorstwa jak i majątkiem osobistym za wszelkie zobowiązania wobec osób trzecich. Nie ma natomiast żadnego wewnętrznego stosunku zobowiązaniowego pomiędzy przedsiębiorstwem a właścicielem.
Dodatkowo trzeba tutaj zwrócić uwagę na to, że z pisma z dnia [...] marca 2016 r. "A" spółka z o.o. wynika, że spółka ta deklarowała udzielenie pożyczki D. Ś. z doprecyzowaniem, że chodzi o "B" czyli firmę pod którą skarżący prowadzi działalność gospodarczą . Co więcej pożyczka miała być udzielona na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego pn. "[...]". Wskazuje to na to, że pożyczka miała być zaciągnięta na przedsięwzięcia realizowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu zasadnie zatem zakwestionowano analizę finansową projektu uznając, że pożyczka nie mogła być traktowana jako kapitał własny właściciela. Konsekwencją korekty kwalifikowania pożyczki, była zmiana wskaźników finansowych wnioskodawcy wskazujących na wysoki poziom zadłużenia w latach 2016-2019. Zasadnie wskazano, na niski kapitał własny wnioskodawcy wynoszący 252 tys. zł przy wysokich kosztach projektu wynoszących 10 705,6 tys. zł. Na akceptację zasługuje także stanowisko odnośnie braku środków na realizację projektu w 2017 r. Środki z dotacji na sfinansowanie wydatków wpłyną bowiem dopiero później po złożeniu wniosku o płatność.
Rację ma skarżący zarzucając, że organ przekraczając ustawowy termin rozpatrzenia protestu, dopuścił się naruszenia art. 57 ustawy wdrożeniowej. Sam fakt uchybienia przedmiotowemu terminowi nie budzi wątpliwości, jednakże zwrócić należy jednak uwagę, że omawiany art. 57 ustawy wdrożeniowej nie określa jakie konsekwencje niesie za sobą nierozpatrzenie protestu w maksymalnym trzydziestodniowym, względnie sześćdziesięciodniowym terminie. Z brzmienia przedmiotowej regulacji wynika więc, że przewidziany nim termin na załatwienie protestu jest terminem instrukcyjnym, co z kolei sprawia, że jego niedochowanie nie pociąga za sobą skutków związanych bezpośrednio z merytorycznym załatwieniem sprawy. Tak więc sam fakt niedochowania terminu przewidzianego na załatwienie protestu nie może wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, w przedmiocie rozpatrzenia protestu, co wynika z art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło