II OSK 1714/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1535/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1535/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił skargę E. K. (dalej skarżąca) na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy (dalej PWIS) z dnia [...] października 2016 r., nr [...], wydanego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał na brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) argumentując, że w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne objęcie kontrolą sądową postanowień wierzyciela, których przedmiotem jest stanowisko co do zgłoszonych zarzutów. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658, dalej "ustawa nowelizująca"), wszedł w życie 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie (tj. dnia 20 lutego 2017 r.), dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., stosuje się w zmienionym brzmieniu, tj. nadanym ustawą nowelizującą. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie (dnia 17 listopada 2016 r.), dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W skardze kasacyjnej z 10 marca 2017 r. E. K., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła w całości postanowienie z 19 stycznia 2017 r. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nowelizacja z dnia 15 sierpnia 2015 r. znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadne przyjęcie kognicji sądu administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. z art. 2, 30, 31 ust. 1, 2, 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Orzekając w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony był zakresem kontroli instancyjnej wyznaczonym treścią zarzutu kasacyjnego oraz przytoczonej na jego poparcie argumentacji. Wobec braku wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowego, podlegających uwzględnieniu z urzędu, rozpoznanie sprawy odbyło się w granicach wytyczonych przez ramy wniesionego środka zaskarżenia. Rozpoznając sprawę w granicach wskazanej podstawy kasacyjnej, wniesiony środek odwoławczy należało oddalić, ponieważ sformułowany w nim zarzut nie okazał się zasadny. Zgodnie z ustawą nowelizacyjną zmianie uległo brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Nowelizacja ta, polegała na wyłączeniu spod sądowoadministracyjnej kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z mocy art. 2 w zw. z art. 3 ustawy nowelizującej, zmiana ta weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. obejmując swoim zakresem wszczęte od tej daty postępowania sądowe. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane po dniu 15 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarga nadana została w urzędzie pocztowym w dniu 17 listopada 2016 r. Wobec tego, że została ona złożona na postanowienie wierzyciela o uznaniu zgłoszonych zarzutów za bezpodstawne, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie błędnie przyjmuje, jakoby w analizowanym zakresie ustawa nowelizująca znajdowała zastosowanie do sprawy w toku. Należy w tym zakresie odróżnić tok postępowania egzekucyjnego w administracji oraz zainicjowanie wniesieniem skargi odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym, zarówno z punktu widzenia ustrojowego jak i procesowego, stanowi zupełnie odrębny rodzaj procedury, który nie jest kontynuacją procesu prowadzonego przed organem administracji publicznej. Należy w tym miejscu zauważyć, że przedstawiona powyżej nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie doprowadziła do ograniczenia standardów ochrony sądowej w stosunku do orzeczeń administracji publicznej. Jak zostało to bowiem wyjaśnione w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, postanowienia wierzyciela zapadające w ramach rozpoznania wniesionego zarzutu mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to znaczy postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, druk sejmowy nr 1633 dostępny na stronie http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=1633; dostęp 28.09.2017 r.). Oznacza to, że rezygnacja przez ustawodawcę z możliwości bezpośredniego zaskarżenia postanowienia wierzyciela wydanego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów powoduje, że rozstrzygnięcie to zostało wyłączone spod sądowej kontroli. Na zasadzie wyrażonej w art. 135 p.p.s.a. podlega ono weryfikacji z punktu widzenia jego zgodności z prawem w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z tego względu za niezasadny w ocenie Sądu należało uznać sformułowany wniosek o zwrócenie się pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. To do oceny tego Sądu pozostawiono więc kwestię rozpoznania tego rodzaju skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym albo na rozprawie i wniosek strony nie jest w tym zakresie dla Sądu wiążący. W tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny, nie uwzględnił wniosku strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie, gdyż przedmiotowa sprawa tego nie wymaga.