II SA/Wa 430/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-08
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwała nieobecność strażaka w służbie z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym, nawet jeśli nie zakończyło się ono prawomocnym wyrokiem, może stanowić ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej?Ratio decidendi
Długotrwała nieobecność strażaka w służbie, wynikająca z zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym, może stanowić ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone. Kluczowe jest negatywne oddziaływanie tej nieobecności na funkcjonowanie jednostki organizacyjnej PSP i realizację jej zadań, co uzasadnia prymat interesu służby nad indywidualnym interesem strażaka. Sąd administracyjny bada legalność decyzji uznaniowej, nie celowość.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Głównego PSP o zwolnieniu W. N. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Zwolnienie nastąpiło z powodu długotrwałej nieobecności w służbie, spowodowanej zawieszeniem w czynnościach służbowych od 2010 r. w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i obrazę jego interesu prawnego, kwestionując prymat interesu społecznego nad jego indywidualnym interesem oraz zarzucając organom ingerencję w kompetencje sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej – oddala skargę –
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz 127 § 2 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (PSP) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia W. N. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] grudnia 2016 r.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] Komendant Wojewódzki PSP wystąpił do Komendanta Głównego PSP o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia W. N. ze służby w trybie art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1204), dalej "ustawa o PSP". Jako bezpośrednia przyczyna zwolnienia wskazana została długotrwała nieobecność strażaka w służbie.
Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie Komendant Główny PSP decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 5 oraz art. 47 ust. 1 ustawy PSP, zwolnił W. N. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] grudnia 2016 r. Decyzji tej organ nadał na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do treści art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP, strażaka można zwolnić ze służby z ważnych przyczyn, innych niż wymienione w ustawie, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych. Organ wyjaśnił, że powyższa podstawa prawna ma na celu umożliwienie rozwiązania stosunku służbowego z doniosłych prawnie przyczyn, w sytuacji gdy nie występuje wyraźna podstawa szczególna wymieniona w pragmatyce służbowej, przy jednoczesnym braku gwarancji, że dalsze pozostawanie w służbie będzie wiązało się z należytym wykonywaniem obowiązków służbowych.
Komendant Główny PSP podał, że w sprawie bezspornym jest fakt zawieszenia W. N. w czynnościach służbowych od dnia [...] czerwca 2010 r., w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem karnym. Wskazał, że do zawieszenia strażaka w czynnościach służbowych, wobec faktu otrzymania zawiadomienia z Prokuratury Rejonowej w [...] o przedstawieniu ww. strażakowi zarzutów o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (tj. art. 278 § 1 K.k. w zw. z art. 12 K.k. i 11 § 2 K.k., art. 18 § 1 K.k. oraz art. 271 §1 K.k. w zb. z art. 278 § 1 K.k. ), obligował Komendanta Powiatowego PSP w [...] art. 39 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zawieszenie nastąpiło na okres 3 miesięcy, a następnie zostało przedłużone do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu. Organ zaznaczył, że przewlekłość postępowania karnego, które nie zostało do dnia dzisiejszego zakończone prawomocnym wyrokiem, spowodowała tym samym długotrwałą nieobecność strażaka w służbie.
Dalej Komendant Główny PSP podniósł, że celem prowadzonego przez niego postępowania nie była ocena decyzji Komendanta Powiatowego PSP w [...] o zawieszeniu strażaka w obowiązkach służbowych, ani też ocena postępowania sądowego i przyczyn jego przewlekłości. Zdaniem organu, nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje też fakt, że zarzuty postawione strażakowi przez organy ścigania mają bezpośredni związek ze służbą w PSP i z wykonywaniem obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Tym samym mogą być traktowane jako szczególne okoliczności uzasadniające konieczność przedłużenia przez przełożonych okresu zawieszenia w obowiązkach służbowych. Organ zaznaczył przy tym, że co do winny lub niewinności strażaka w toczącym się postępowania karnym wypowiedzą się niezawisłe sądy. Komendant Główny PSP nie zgodził się ze stanowiskiem strony zaprezentowanym w postępowaniu, iż zwolnienie ze służby w tych okolicznościach i zaistniałym stanie faktycznym będzie naruszeniem zasady domniemania niewinności i faktycznym wydaniem wyroku w sprawie karnej przez organy PSP. Organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania w sprawie zwolnienia strażaka ze służby w trybie art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP nie jest popełnienie lub niepopełnienie przez strażaka czynu o znamionach przestępstwa.
Zdaniem organu, z punktu widzenia interesu służby, w szczególności mając na uwadze piastowane przez strażaka stanowisko dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej, tak długotrwała nieobecność strażaka w służbie jest niedopuszczalna. W ocenie Komendanta Głównego PSP negatywnie wpływa to na funkcjonowanie komórek organizacyjnych Komendy Powiatowej PSP w [...] oraz na możliwość sprawnego realizowania istotnych zadań jej przypisanych. Powstałe braki w obsadzie utrudniają właściwy proces organizacji służby. Tym samym przekłada się to na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli zamieszkałych na terenie działania Komendy.
Organ podkreślił jednocześnie, że jednostka ratowniczo-gaśnicza w Komendzie Powiatowej PSP w [...], której dowódcą jest W. N., jest trzecią co do wielkości jednostką ratowniczo-gaśniczą w województwie [...]. Jako jedna z trzech posiada ona specjalizację w zakresie ratownictwa chemiczno-ekologicznego, ponadto nie posiada ona siedziby w Komendzie Powiatowej PSP w [...], podczas gdy wszystkie inne wydziały wraz ze stanowiskiem kierowania Komendanta Powiatowego PSP zlokalizowane są w siedzibie Komendy. Powoduje to utrudnienia w sprawnej organizacji obsady kadrowej. Organ wyjaśnił, że dowódca jednostki ratowniczo-gaśniczej wraz z zastępcą zajmują się bezpośrednim nadzorem nad jej funkcjonowaniem, biorą udział w interwencjach, zajmują się szkoleniem, organizacją ćwiczeń oraz wieloma innymi zadaniami wynikającymi z zakresu obowiązków. Zaistniała sytuacja długotrwałej nieobecności dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej powoduje trwałe problemy organizacyjne. W tej sytuacji większa cześć obowiązków dowódcy tej jednostki została przydzielona jego zastępcy, który ponadto pełni również funkcję dowódcy specjalistycznej grupy ratownictwa chemiczno-ekologicznego. W tym stanie rzeczy niektóre obowiązki dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej przejął oficer operacyjny oraz Komendant Powiatowy PSP.
Tym samym, zdaniem Komendanta Głównego PSP, fakt długotrwałego niepełnienia przez strażaka służby na stanowisku bojowym i dowódczym jakim jest dowódca jednostki ratowniczo-gaśniczej pozostaje w oczywistej sprzeczności z celem istnienia tego stanowiska oraz zakresem zadań nałożonych na tę jednostkę przez ustawodawcę. Zdaniem organu należy to uznać za ważną przyczynę w rozumieniu art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP.
W ocenie Komendanta Głównego PSP, w przedmiotowej sprawie, nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że W. N. nie wypełnia obowiązków służbowych od ponad sześciu lat. Tym samym dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, nawet w przypadku "powrotu" do wykonywania zadań służbowych. Gwarancji takiej, w ocenie organu, nie stwarza również obecna aktywność zawodowa strażaka na innych polach.
Zdaniem Komendanta Głównego PSP, interes społeczny przejawiający się w konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Komendy Powiatowej PSP w [...] ma w niniejszej sprawie pierwszeństwo przed partykularnym interesem strony postępowania. W związku z tym, w dobrze pojętym interesie PSP, w tym wypadku tożsamym z interesem społecznym, jest aby strażak będący długotrwale zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym, nie pozostawał w dalszej służbie.
Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że podyktowane to jest ważnym interesem służby, który wymaga aby jednostki organizacyjne PSP miały zapewnioną odpowiednią obsadę kadrową. Długotrwała nieobecność strażaka w służbie przekłada się natomiast negatywnie na funkcjonowanie jednostki PSP. Tym samym, w dobrze pojętym i ważnym interesie PSP, rozumianym w tym przypadku jako interes społeczny, jest, zdaniem organu, natychmiastowe zapewnienie właściwego funkcjonowania Komendy Powiatowej PSP w [...].
W. N. wniósł od powyższej decyzji odwołanie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że decyzja wydawana na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP ma charakter uznaniowy. Zwrócił uwagę, że mimo tego, iż nie wykonuje bezpośrednio obowiązków służbowych nie przekłada się to na spadek jego kondycji, czy powstanie zaległości w dziedzinie związanej z pożarnictwem. Wyjaśnił, że prowadzi szkolenia, a ponadto pracuje w zakładzie o podwyższonym ryzyku pod względem wybuchowości, opracowuje dokumentacje pożarnicze według aktualnie obowiązujących przepisów. Zdaniem wnoszącego odwołanie jego nieobecność w służbie nie wpływa negatywnie na funkcjonowanie jednostki, o czym świadczy to, że jednostka cały czas działa na rzecz społeczeństwa. Jego obowiązki wypełnia zastępca, co przysparza mu pracy, ale nie wprowadza żadnej dezorganizacji. Wskazał także, że skoro są tak duże braki kadrowe i Komenda Powiatowa PSP w [...] funkcjonuje niewłaściwie, to powinien być przywrócony do służby, co leżałoby w interesie społecznym. Zarzucił również organowi I instancji niekonsekwencje, podnosząc, że z jednej strony organ ten wskazuje, iż kwestią uznania winy bądź niewinności zajmują się niezawisłe Sądy, a z drugiej strony, z faktu postawienia mu zarzutów wyciąga negatywne dla niego konsekwencje.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 15 i art. 138 § 1K.p.a. oraz art. 1, art. 31, art. 32 i art. 43 ustawy o PSP.
Dokonując analizy treści art. 43 ust. 3 pkt ustawy o PSP organ II instancji wskazał, że zwolnienie ze służby w oparciu o ten przepis nie ma charakteru obligatoryjnego. W omawianym przypadku organ nie musi brać pod uwagę takich aspektów jak wiek, kwalifikacje zawodowe, predyspozycje fizyczne i psychiczne strażaka i sytuację osobista, nie oznacza to jednak, że nie ma obowiązku szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia decyzji podjętej w ramach uznania administracyjnego. Wyjaśnił, że podstawą podjętej decyzji mogą być względy prowadzonej przez przełożonego polityki kadrowej, jednak kierunki, założenia i cele tej polityki powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu strażaka ze służby.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował przesłankę wynikającą z art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP. Wskazał, że Komendant Główny PSP w uzasadnieniu kontrolowanego rozstrzygnięcia precyzyjnie i przekonywująco uzasadnił motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu W. N. ze służby.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji zauważył, że podstawą zwolnienia ze służby w PSP nie był w tym przypadku fakt toczącego się postępowania karnego prowadzonego w stosunku do strażaka, lecz kwestia jego długotrwałego pozostawania w zawieszeniu w czynnościach służbowych.
Minister zgodził się ze stanowiskiem Komendanta Głównego PSP, zgodnie z którym, z punktu widzenia interesu służby, w szczególności mając na uwadze piastowane przez strażaka stanowisko dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej, tak długotrwała nieobecność w służbie jest niedopuszczalna i wywiera negatywny wpływ na funkcjonowanie komórek organizacyjnych Komendy Powiatowej PSP w [...] oraz na możliwość sprawnego realizowania istotnych zadań jej przypisanych. Braki jakie stan zawieszenia w czynnościach służbowych strażaka wywołuje w obsadzie utrudniają właściwy proces organizacji służby. Powyższe przekłada się na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli zamieszkałych na obszarze działania Komendy.
Organ II instancji odniósł się także od kwestii nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazał, że w doktrynie przedmiotu ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym art. 108 § 1 K.p.a. wymienia kilka rodzajów dóbr, które - każde z osobna - podlegają ochronie przez nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jeden z rodzajów tych dóbr stanowi życie lub zdrowie ludzkie, drugi zaś - określone interesy. W grupie chronionych interesów mieści się zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, ochrona innego interesu społecznego oraz wyjątkowo ważny interes strony. Interes służby, na który powołał się organ I instancji w kontrolowanym rozstrzygnięciu z dnia [...] listopada 2016 r. należy rozumieć jako inny interes społeczny.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. N. wniósł o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie jego interesu prawnego w wyniku obrazy art. 7, art. 8, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że w toku postępowania administracyjnego właściwy organ prowadzący postępowanie stoi na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wymienione interesy (interes społeczny i słuszny interes obywateli) są równorzędne, co oznacza, że w toku postępowania administracyjnego organ, który je prowadzi, nie może kierować się jakąś hierarchią tych interesów, co więcej powinien dążyć do ich harmonizacji. Przyjęcie nadrzędność interesu społecznego nad interesem indywidualnym wymaga udowodnienia, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Negatywne rozstrzygnięcie dla strony musi w takim przypadku zostać w sposób bezsporny udowodnione. W każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli.
Skarżący opisał swoje wykształcenie oraz dodatkowe kwalifikacje, jakie uzyskał. Podkreślił, że ciągle podnosi swoje kwalifikacje i poziom wiedzy wykorzystywanej w służbie w PSP. Wskazał również, że otrzymał wiele podziękowań, nagród, medali, odznaczeń czy wyróżnień. Swoją wiedzę, umiejętności i doświadczenie mógłby przekazać młodszym adeptom sztuki pożarniczej zarówno tym w Państwowej Straży Pożarnej, jak i z Ochotniczej Straży Pożarnej.
Jako absurdalną skarżący ocenił argumentację, że nie ma styczności z zagadnieniami ochrony przeciwpożarowej realizowanej przez PSP. Wskazał, że jestem starszym wykładowcą w Centrum [...] w [...]. Jest to dzienne liceum mundurowe, kształcące w profilach wojskowym, policyjnym i strażackim. Pełni tam funkcje wykładowcy od zagadnień bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej, nadto pracuje z zakładzie o podwyższonym ryzyku pod względem wybuchowości, współpracuje z rzeczoznawcami ds. pożarowych, opracowuje dokumentacje pożarnicze według nowo obowiązujących przepisów.
Zdaniem skarżącego zwolnienie go ze służby, bez przekonującej argumentacji, jedynie z powołaniem się na odległe czasowo zarzuty i toczącą się nieudolnie i mozolnie sprawę karną, stanowić może przejaw zawinionego naruszenia podstawowych praw nie tylko pracowniczych, ale też obywatelskich, a także przejaw nieuprawnionego wchodzenia organów administracji w kompetencje sądu - organu wymiaru sprawiedliwości.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona w oparciu o wyżej wskazane kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do rozważań odnoszących się do legalności wydanych rozstrzygnięć należy zauważyć, że organy orzekające wydając zakwestionowane przez skarżącego decyzje opierały się na regulacji art. 43 ust. 3 punkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1204 ze zm.) określającej przesłankę tzw. fakultatywnego zwolnienia strażaka ze służby.
W związku z tym należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że decyzja o zwolnieniu strażaka ze służby, podejmowana w trybie przepisu art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy wyrażenie "strażaka można zwolnić [...] " użyte w jego treści.
Decyzje uznaniowe pozostają pod kontrolą sądowoadministracyjną, przy czym trzeba mieć na uwadze, że zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada bowiem wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego) (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Przywołany przepis art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP mówi o możliwości zwolnienia strażaka ze służby z innych niż określone w pkt 2-4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych. Choć prawodawca w ustawie o PSP nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "innych ważnych przyczyn", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala właściwym organom PSP na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organy stosując art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP nie naruszyły przedmiotowej regulacji. Organy mając na uwadze treść art. 7 K.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, dokonały ich wyważenia i w sposób przekonujący uzasadniły przyjęcie prymatu interesu służby (interesu społecznego), który wynika ze szczególnego charakteru Państwowej Straży Pożarnej, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. W niniejszej sprawie organy orzekające zasadnie stwierdziły, że interes służby (interes społeczny), będzie miał w niej pierwszeństwo przed interesem strony tego postępowania. Wyraża się on bowiem w trafnie podniesionych okolicznościach związanych z funkcjonowaniem jednostki ratowniczo-gaśniczej w Komendzie Powiatowej PSP w [...].
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący W. N. od [...] czerwca 2010 r., tj. przez ponad 6 lat, był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem karnym. Zarzuty postawione skarżącemu w postępowaniu karnym miały bezpośredni związek z jego służbą w PSP i z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych na stanowisku dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej. W sprawie bezspornym jest też, że do czasu wydania decyzji zwolnieniowej nie zostało zakończone postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu.
Powyższa okoliczność nie miała jednak w sprawie decydującego znaczenia. Organy w tym postępowaniu nie były bowiem uprawnione ani zobowiązane do rozstrzygania o winie strażaka w rozumieniu przepisów prawa karnego. Z tego też powodu organy nie mogły również ustalać prawdopodobieństwa skazania funkcjonariusza za zarzucany czyn, ani oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu karnym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności.
Istotne w niniejszej sprawie jest natomiast to, że skarżący, w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych, od ponad 6 lat był nieobecny w służbie. W tym kontekście istotna jest też okoliczność, że skarżący piastował stanowisko dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej w Komendzie Powiatowej PSP w [...]. Jak wyjaśnił organ, zaistniała sytuacja długotrwałej nieobecności dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej powodowała trwałe problemy organizacyjne. W tej sytuacji większa cześć obowiązków dowódcy tej jednostki musiała zostać przydzielona jego zastępcy, który ponadto pełnił również funkcję dowódcy specjalistycznej grupy ratownictwa chemiczno-ekologicznego. W tym stanie rzeczy niektóre obowiązki dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej musiał z kolei przejąć oficer operacyjny oraz Komendant Powiatowy PSP.
Długotrwała nieobecność skarżącego w służbie negatywnie wpływała zatem na funkcjonowanie Komendy Powiatowej PSP w [...]. Taka sytuacja niewątpliwie nie leży w interesie służby, prowadzi bowiem do jej dezorganizacji oraz wywołuje negatywne skutki w zakresie efektywności wykonywania zadań. Oznacza to, że przedłużająca się nieobecność strażaka w służbie zwykle godzi w jej dobro i zachowanie w służbie strażaka, który od dłuższego czasu nie wykonuje swoich obowiązków odbywa się ze szkodą dla służby, co w określonym stanie faktycznym może stanowić ważną przyczynę w rozumieniu art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP, uzasadniającą zwolnienie strażaka ze służby.
Zasadnie też organy podniosły, że taka długotrwała nieobecność skarżącego w służbie powoduje, iż nabyte przez niego wieloletnie doświadczenie, na które sam się powołuje, podkreślając, że jest wartościowym strażakiem o wysokich kwalifikacjach, dezaktualizuje się. W efekcie prowadzi to do stwierdzenia, że skarżący nie gwarantuje w takiej sytuacji należytego wykonywania obowiązków służbowych mimo, iż w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych wykonuje różne dodatkowe zajęcia związane bezpośrednio z zagadnieniami bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej.
W świetle powyższych faktów, oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja strażaka, kwestionująca wydane decyzje, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym).
Organy mogły zatem zwolnić skarżącego ze służby. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. W pierwszej kolejności na podkreślenie zasługuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało uzasadnione przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi. Odnosząc się do poczynionych ustaleń faktycznych organ precyzyjnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia, decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca i w pełni przekonywująca.
Nieobecność skarżącego w służbie z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych trwała ponad 6 lat, a zatem przydzielony jemu zakres obowiązków na stanowisku dowódcy jednostki ratowniczo-gaśniczej w Komendzie Powiatowej PSP w [...] musiał zostać przejęty przez innych strażaków pełniących służbę w tej Komendzie. Skutki ponad 6-letniej nieobecności skarżącego w służbie, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i zasad doświadczenia życiowego, wydają się być zatem dość oczywiste.
Tym samym nie można skutecznie postawić organowi zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy o PSP i na ocenę tę pozostaje bez wpływu okoliczność, że skarżący nie ma wpływu na bieg toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Wbrew też sugestiom skarżącego, nie było podstaw do kwestionowania w tym postępowaniu rozstrzygnięcia o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu były bowiem decyzje o zwolnieniu skarżącego ze służby, a nie rozstrzygnięcie o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych.
W świetle powyższych ustaleń za nietrafne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1K.p.a., ponieważ organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony.
W tym stanie rzeczy nie można uznać zasadności skargi, jak też uwzględnić zawartych w niej zarzutów.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło