II FZ 18/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1072/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 maja 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 września 2017 r. w sprawie I SA/Gd 1072/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 maja 2017 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lipca 2017 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wobec nieobecności adresata, była dwukrotnie awizowana (w dniu 31 lipca 2017 r. i w dniu 8 sierpnia 2017 r.) i została doręczona w sposób zastępczy w dniu 14 sierpnia 2017 r. (karta 20 akt sądowych). Do dnia 29 sierpnia 2017 r. nie uiszczono wpisu sądowego w wysokości 200 zł (notatka urzędowa z dnia 30 sierpnia 2017 r. karta 22 akt sądowych). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Zaskarżając je w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 73 § 4 w zw. z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie za dokonane doręczenie skarżącemu przez Sąd zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu i pozostawienie go z takim skutkiem w aktach sprawy. Wskazując powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania. Pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący sprawuje opiekę nad ubezwłasnowolnioną całkowicie żoną na stałe zamieszkującą w Poznaniu, naprzemiennie z pozostałymi członkami rodziny. W okresie awizowania przesyłki skarżący najpewniej przebywał w P. i z tego powodu nie miał możliwości odebrać zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia oznaczenia adresu skarżącego w skardze i w konsekwencji prawidłowość dokonywanych mu doręczeń. Doręczenie pisma sądowego, wywołuje określone ustawą, relewantne dla przebiegu postępowania sądowadministracyjnego skutki. Choć czynność doręczania ma charakter materialno-techniczny uchybienia popełnione przy jej dokonywaniu mogą prowadzić do konsekwencji prawnych ograniczających lub pozbawiających stronę postępowania w prawie do sądu. Stąd też regulację procesową cechuje daleko posunięty formalizm. Stosownie do przepisu art. 67 § 1 p.p.s.a. osobom fizycznym doręczeń należy dokonywać osobiście (bezpośrednio do rąk). Z kolei art. 70 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu. Od tej zasady dopuszczone zostały wyjątki przewidziane w przepisach art. 71, art. 72, art. 73 i art. 74 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że jest on nieuzasadniony. Na wstępie podkreślenia wymaga, że dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść zażalenia nie obala domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a. Strona składająca skargę, pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne. Skoro w sposób planowany opuszcza jedynie czasowo miejsce zamieszkania, które pozostaje niezmienione, jej staraniom należy pozostawić dbałość o uniknięcie negatywnych skutków nieobecności. Staranność ta nie ma charakteru rygorystycznego, gdyż wystarczające jest choćby powiadomienie adresata lub doręczyciela lub też wskazanie adresu dla doręczeń. Dlatego, na tle przedmiotowego stanu faktycznego, należy opowiedzieć się za poglądem, że doręczenie pisma sądowego stanowiącego wezwanie strony do uiszczenia wpisu od skargi w sposób zastępczy, określony w art. 73 p.p.s.a. było skuteczne (por. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 364, także K. Kołakowski (w:) Kodeks postępowania cywilnego pod red. K. Piaseckiego, Warszawa 2006, teza druga do art. 136). Ponieważ treść tego wezwania była sformułowana właściwie i zawierało ono pouczenie o skutkach niedokonania czynności w terminie odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tego powodu wniosek nie został rozpoznany.