I SA/Rz 377/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi spółki "A" S.A. w R. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] maja 2017 r. nr [.] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "..." 1) uwzględnia skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [.], 2) zasądza od Zarządu Województwa [.] na rzecz skarżącej spółki "A" S.A. w R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca "A" S.A. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca/spółka) w dniu [...] lipca 2016r. złożyła do Zarządu Województwa (dalej: Zarząd/ Instytucja Zarządzająca) wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: " [...]". W wyniku oceny merytorycznej dokonanej przez Komisję Oceny Projektów w dniu [...] października 2016r. stwierdzono, że wniosek nie spełnia kryteriów merytorycznych dopuszczających standardowych. Odwołując się do zapisu §5 ust. 4 pkt 4. Regulaminu konkursu, zakwestionowano spełnienie przez spółkę kryterium IX dotyczącego wykonalności instytucjonalnej oraz finansowej projektu. Oceniający projekt eksperci, zgodnie stwierdzili że wnioskodawca nie jest przygotowany pod względem finansowym do wdrożenia projektu o wartości 2.48 mln zł. Innych zastrzeżeń nie odnotowano. Spółka złożyła protest do Instytucji Zarządzającej, w którym zarzuciła bezzasadność dokonanej oceny wniosku. Podniosła, że dokonana ocena nie jest oceną merytoryczną zgłoszonego projektu, a jedynie jego oceną finansową, przy czym podkreśliła że w pierwotnych dokumentach zawierających instrukcję przygotowania projektu nie było wymogu przedstawienia danych co do możliwości finansowania projektu – o obowiązku takim spółka dowiedziała się w trakcie postępowania konkursowego. Wyjaśniła, że planowanym źródłem finansowania zgłoszonego projektu ma być kredyt bankowy i wskazała na pozytywną ocenę zdolności kredytowej oraz dobrą kondycję finansową spółki, przejawiającą się w akumulacji kapitału sięgającego kwoty 6 323 695 zł. Przedstawiła planowany sposób finasowania inwestycji uwzględniający wartość dofinansowania, posiadany wkład własny oraz wartość udzielonego przez bank kredytu inwestycyjnego. Zaznaczyła, że wobec zakumulowanego zysku, strata za rok 2015r. nie stanowi zagrożenia dla płynności finansowej spółki oraz wskazała na pozytywne prognozy dotyczące wartości sprzedaży w roku 2016. Podkreśliła również, że projekt został oceniony pozytywnie pod względem celowości, wobec czego jego negatywna ocena ze względów finansowych jest krzywdząca. Do pisma załączono zestawienie zmian wysokości kapitału własnego spółki w latach 2009- 2016 oraz zestawienie należności z terminem wymagalności do końca 2016r. Wskazując na informacje banku dotyczące możliwości kredytowania realizacji projektu, spółka zwróciła się o uwzględnienie protestu. Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2017r. Zarząd Województwa postanowił nie uwzględnić protestu. W uzasadnieniu powołał się na ponowną weryfikację wniosku przez ekspertów, którzy podtrzymali wniosek o niespełnieniu przez spółkę opisanego wyżej kryterium. Zdaniem ekspertów dotychczasowa działalność wnioskodawcy, w tym malejący dynamicznie poziom przychodów oraz poniesiona w roku 2015 strata, nie uzasadnią przyjmowanych przez wnioskodawcę pozytywnych założeń co do wzrostu poziomu sprzedaży w 2016r., a spółka nie wykazała, że zadeklarowane wsparcie w formie kredytu zostanie jej faktycznie przyznane. W ocenie ekspertów istnieje wysokie ryzyko dla realizacji zgłoszonego projektu. W skardze na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka odniosła się do wyżej opisanych argumentów ekspertów, wskazując na ich bezzasadność, a także podniosła zarzut zaniechania przez Zarząd wezwania jej do uzupełnianie braków dokumentacji i złożenia dodatkowych wyjaśnień. Polemizując z ocenami ekspertów, podkreśliła że dane i wskaźniki powołane w treści sprzeciwu odpowiadały rzeczywistości - określony w treści protestu spodziewany zysk netto za rok 2016r. w kwotach 400- 500 tys. wyniósł faktycznie 459 071,77 zł., a faktycznie osiągnięty wskaźnik udziału materiałów w strukturze kosztów odpowiada wskaźnikowi prognozowanemu przez spółkę. Skarżąca załączyła do skargi bilans oraz rachunek zysków i strat za 2016r., a także uzyskaną promesę kredytową na kwotę 1 619 440 zł. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie i powołując się na poprawność przeprowadzonego postępowania oraz opinie ekspertów podtrzymał dotychczasowe stanowisko w kwestii oceny wykonalności finansowej projektu. W przedmiocie zarzuconego zaniechania wezwania skarżącej do uzupełnienia dokumentacji i złożenia dodatkowych wyjaśnień, Zarząd wyjaśnił że wezwanie do uzupełnienia wniosku – zarezerwowane dla przypadków, w których nie można dokonać jednoznacznej oceny danego kryterium - jest uprawnieniem ekspertów nie zaś prawem strony. Z zapisów Regulaminu konkursu - §5 ust. 4 pkt 8- nie sposób bowiem wywieść wniosku, że prawo to jest uniwersalnym prawem wnioskodawcy do dokonania korekty wniosku w każdym przypadku. Z odpowiedzi na skargę wynika zatem, że organ nie uznał za konieczne i nie zastosował w niniejszej sprawie przewidzianego w Regulaminie trybu wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień, uzupełnień bądź korekt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017r., poz.1369 – dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 ( Dz. U. z 2016r., poz. 217 - dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy P.p.s.a., z włączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3). Jednocześnie zgodnie z unormowaniem art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, sąd uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 37 ust.1 i ust.2 ustawy wdrożeniowej, wybór projektów do dofinansowania powinien odbywać się w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, na podstawie kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych przez komitet monitorujący. W myśl art. 44 ustawy wdrożeniowej, oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów, powołana przez właściwą instytucję. Z kolei, zgodnie z § 5 pkt 4.2 i 4.3 Regulaminu Konkursu, ocena merytoryczna dokonywana jest w oparciu o kryteria merytoryczne dopuszczające i kryteria merytoryczne jakościowe. Ocena merytoryczna wniosków dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów, złożoną z ekspertów powołanych przez Instytucję Zarządzającą, z dziedziny odpowiadającej przedmiotowemu naborowi. Natomiast Instytucja Zarządzająca sprawuje nadzór nad Komisją Oceny Projektów w zakresie zgodności konkursu z przepisami ustawy i regulaminem konkursu (art.44 ust.6 ustawy wdrożeniowej). Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest spełnienie przez skarżącą kryterium oceny merytorycznej – dopuszczającej IX tj. wykonalność finansowa projektu. Dla potrzeb tej oceny powołani zostali eksperci – specjaliści w dziedzinach związanych z danym naborem, którym Instytucja Zarządzająca powierzyła wybór projektów – najlepszych spośród biorących udział w konkursie - z punktu widzenia celów programu operacyjnego. Dokonali oni oceny merytorycznej, stwierdzając że złożony przez skarżącą wniosek nie spełnia kryteriów dopuszczających standardowych, wobec czego nie będzie podlegał ocenie jakościowej ( punktowej) - § 5 ust. 4 pkt 4 Regulaminu. Powodem negatywnej oceny było nieprzygotowanie wnioskodawcy pod względem finansowym do wdrożenia projektu dużej wartości. Formułując ocenę badano wielkość uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów z prowadzonej działalności, perspektywy finansowe dotyczące lat przyszłych, a także zwrócono uwagę na fakt, że wnioskodawca nie wykazał źródła finansowania projektu. W odpowiedzi na zarzut skarg dotyczący braku wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień w trybie §5 ust. 4 pkt 7 Regulaminu, pełnomocnik Zarządu podkreślił, że wezwanie do uzupełnienia wniosku zarezerwowane jest dla przypadków, w których nie można dokonać jednoznacznej oceny danego kryterium - jest ono uprawnieniem ekspertów nie zaś prawem strony, gdyż z powołanych zapisów Regulaminu nie sposób wywieść wniosku o uniwersalnym prawie wnioskodawcy do dokonania korekty wniosku w każdym przypadku. Ponieważ powyższe argumenty pełnomocnika Zarządu korespondują z twierdzeniami skarżącej o zaniechaniu wezwania jej przez organ do uzupełnienia wniosku i złożenia wyjaśnień - Sąd przyjął tę okoliczność za bezsporną. W tym stanie sprawy, zarzut podniesiony w treści skargi należy uznać za zasadny. Zgodnie z §5 ust. 4 pkt 7 i 8 Regulaminu, w przypadku konieczności uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie lub dokonania korekt/uzupełnień wniosku i załączników wynikających z dokonanych przez KOP oceny kryteriów merytorycznych, oceniający zwracają się do wnioskodawcy z wezwaniem o dokonanie stosownych uzupełnień/ korekt lub wyjaśnień. Na etapie oceny merytorycznej wnioskodawca ma prawo do dokonania jednokrotnych wyjaśnień, uzupełnień lub korekt we wskazanym mu zakresie. Wobec tego Sąd uznał za trafny zarzut skargi dotyczący sytuacji, w której na etapie oceny merytorycznej eksperci nie posiadali wystarczających informacji, które umożliwiłyby im na ocenę spełnienia poszczególnych kryteriów merytorycznych dopuszczających. W opisanej sytuacji eksperci powinni zwrócić się do wnioskodawcy w trybie określonym w § 5 ust. 4 pkt 7 i pkt 8 Regulaminu konkursu, o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie lub dokonanie korekt czy uzupełnień wniosku lub załączników. Brak takiego wezwania i nie przyznanie punktów w zakresie wymienionych kryteriów oznacza, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem § 5 ust. 4 pkt 7 - 9 Regulaminu konkursu oraz zasad przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 61 ust.8 pkt 1a ustawy wdrożeniowej i art. 200 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.