II OSK 3232/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-16
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Andrzej Wawrzyniak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną do celów łowieckich, oparte na orzeczeniu lekarskim stwierdzającym brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, jest zasadne, jeśli orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów obowiązujących po dacie wszczęcia postępowania, ale przed datą wydania decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cofnięcie pozwolenia na broń było zasadne, ponieważ orzeczenie lekarskie stwierdzające brak zdolności do dysponowania bronią zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed ich wejściem w życie. Sąd podkreślił, że ustawa o broni i amunicji przewiduje obowiązek cofnięcia pozwolenia w przypadku stwierdzenia takich przeciwwskazań, a orzeczenie lekarskie jest jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem w tym zakresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów łowieckich na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Skarżący kwestionował zasadność tego orzeczenia oraz sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji. Zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące przeprowadzonych badań lekarskich i psychologicznych oraz podstawy prawnej wydania orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od skarżącego na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 452/17 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 452/17, oddalił skargę P. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] sierpnia 2016 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń do celów łowieckich, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, wobec ustalenia opartego na orzeczeniu lekarskim stwierdzającym, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W podstawach kasacyjnych dotyczących przepisów postępowania zarzucono naruszenie:
- art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, mimo że wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji naruszono art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 24 § 3, art. 75 § 1, art. 76 § 2 w zw. z art. 76 § 1, art. 77 § 1 i § 2, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
- art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a.
W podstawach kasacyjnych dotyczących prawa materialnego zarzucono naruszenie:
- art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń oraz w zw. z § 1 pkt 4 lit. a i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną,
- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji albo uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto zażądano zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżona przed Sądem pierwszej instancji decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
Na podstawie anonimu oraz uzyskanej w jego następstwie informacji z Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" w K., którego skarżący był członkiem, Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z 16 października 2015 r., powołując się na art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.), wezwał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Skarżący takim badaniom się poddał i złożył pozytywne dla siebie orzeczenia lekarskie i psychologiczne z 30 października 2015 r. Organ pierwszej instancji od tych orzeczeń się odwołał. W wyniku tych odwołań psycholog D. K. wydała pozytywne dla skarżącego orzeczenie z 15 grudnia 2015 r., zaś Instytut Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi wydał orzeczenie z 15 kwietnia 2016 r., podpisane przez dra M. R., w którym stwierdzono, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Komendant Wojewódzki Policji w [...], wydając decyzję z [...] sierpnia 2016 r., oparł się na orzeczeniu lekarskim z 15 kwietnia 2016 r. wydanym przez Instytut Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi, przy czym przyjął, że orzeczenie to zostało wydane zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 w zw. z art. 15f ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
Organ odwoławczy w związku z podniesionym w odwołaniu zarzutem, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. powinno być wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. nr 79, poz. 898 ze zm.) ustalił, że odwołanie od orzeczenia lekarskiego z 30 października 2015 r. do wskazanego instytutu wpłynęło 11 grudnia 2015 r. i następnie zwrócił się do tegoż instytutu o wydanie orzeczenia lekarskiego zgodnie z powołanym rozporządzeniem. Na skutek tego wezwania Instytut Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi wydał orzeczenie z datą 15 kwietnia 2016 r., podpisane przez dra M. R., zgodne z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., stwierdzające, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, które do akt sprawy wpłynęło 22 grudnia 2016 r. wraz z pismem z 19 grudnia 2016 r., podpisanym przez dra M. R., w którym zajęto stanowisko, iż orzeczenie lekarskie powinno być wydane na podstawie aktualnych przepisów, zaś ponowne wydanie orzeczenia, zgodnego z wzorem określonym w dotychczasowych przepisach, jest spowodowane wyraźnym żądaniem organu administracji. Opierając się na tym orzeczeniu organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uwzględniając powyższe okoliczności NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa oddalając skargę skarżącego od decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] sierpnia 2016 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń do celów łowieckich, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, wobec ustalenia opartego na orzeczeniu lekarskim wydanym 15 kwietnia 2016 r. na skutek odwołania organu policji, stwierdzającym, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Z kolei według art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2011 r. nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń palną, gdy okaże się, że posiadacz takiego pozwolenia jest osobą z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W myśl art. 15a ust. 1 ustawy o broni i amunicji osoba, którą zobowiązano do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, jest zobowiązana do poddania się tym badaniom. Tryb przeprowadzenia i zakres tych badania określają przepisy art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji. Powołane art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji zostały dodane ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz.U. poz. 1505) i obowiązują od 30 listopada 2015 r.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte przed 30 listopada 2015 r., gdyż chociażby pismem z 16 października 2015 r. wezwano skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Przepisy przejściowe ustawy z 5 sierpnia 2015 r. nie regulują jednak tego, które przepisy, czy dotychczasowe, czy nowe należy stosować do postępowań wszczętych przed zmianą stanu prawnego. Dodać przy tym należy, że w grę wchodzą z jednej strony przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, z drugiej strony art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji. Nowelizacja ustawy o broni i amunicji wynikająca z ustawy z 5 sierpnia 2015 r. polegała bowiem w głównej mierze na przeniesieniu materii uregulowanej dotychczas w rozporządzeniu z 7 września 2000 r. do ustawy o broni i amunicji. Z kwestii związanych z orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi z rozporządzenia z 7 września 2000 r. do ustawy nie przeniesiono w zasadzie jedynie przepisów dotyczących wzorów dokumentów stosowanych w związku z wydawaniem tych orzeczeń. W związku z takim charakterem nowelizacji zmieniono także przepis zawierający delegację, na podstawie której wydano rozporządzenie z 7 września 2000 r., mianowicie uchylono art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji i dodano art. 15l tej ustawy, który nie przewidywał już możliwości wydania rozporządzenia w sprawie materii uregulowanej w art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji, ale zawierał upoważnienie m.in. do określenia wzorów orzeczeń lekarskiego i psychologicznego pierwszej i drugiej instancji. Mimo uchylenia przepisu zawierającego delegację, na podstawie której wydano rozporządzenie z 7 września 2000 r., w ustawie z 5 sierpnia 2015 r. nie umieszczono przepisu, który by stanowił o tym, że rozporządzenie to zachowuje mimo tego moc. Oznacza to, że rozporządzenie z 7 września 2000 r. utraciło moc z chwilą wejścia w życie ustawy z 5 sierpnia 2015 r., czyli 30 listopada 2015 r. W miejsce przepisów tego rozporządzenia z dniem 30 listopada 2015 r. należało stosować odpowiadające im przepisy ustawy o broni i amunicji, czyli – jeżeli chodzi o wydawanie orzeczeń lekarskich i psychologicznych - art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h. Nie było podstaw do dalszego stosowania rozporządzenia z 7 września 2000 r. w tym zakresie. W związku z tym powstała swego rodzaju luka w prawie, gdyż od 30 listopada 2015 r. brak było przepisów określających wzory orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Wzory te określono dopiero w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz.U. poz. 2210), które weszło w życie 29 grudnia 2015 r. W rozporządzeniu tym umieszczono przepis przejściowy - § 12 ust. 1 - stanowiący, że postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia przeprowadza się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. Zakres tego przepisu nie jest jasny. W szczególności w ocenie NSA nie mógł on – jakby wynikało z jego literalnego odczytania – oznaczać tego, że od 29 grudnia 2015 r. do prowadzonych już postępowań na podstawie obowiązujących od 30 listopada 2015 r. art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji z powrotem należy stosować przepisy rozporządzenia z 7 września 2000 r. Taki sposób wykładni prowadzi bowiem do wniosku, którego nie sposób zaakceptować, mianowicie przyjęcia, że w rozporządzeniu wydanym po wejściu w życie określonych przepisów ustawy można zdecydować, że te przepisy do pewnych spraw nie będą miały zastosowania. Zauważyć także należy, że zagadnienie czy do wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego należało zastosować przepisy rozporządzenia z 7 września 2000 r., czy obwiązujące od 30 listopada 2015 r. art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji nie ma istotnego znaczenia, gdyż powołane przepisy ustawy nie różnią się w istotnym zakresie od przepisów rozporządzenia z 7 września 2000 r.
W związku z tym w ocenie NSA rozpoznającego sprawę należy przyjąć, że do wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, bez względu na to, kiedy zostało wszczęte postępowanie, od 30 listopada 2015 r. należało stosować art. 15a ust. 2 – 4, art. 15b, 15c, 15e, 15f, 15g i art. 15h ustawy o broni i amunicji, przy czym w okresie do 29 grudnia 2015 r. z uwagi na zaniechanie prawodawcy można było stosować, z odpowiednią modyfikacją, wzory tych orzeczeń określone w rozporządzeniu z 7 września 2000 r., zaś od 29 grudnia 2015 r. należało stosować wzory orzeczeń określone w rozporządzeniu z 17 grudnia 2015 r.
Powyższe oznacza, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r., na którym oparł się organ pierwszej instancji, zostało wydane na podstawie właściwych przepisów. W konsekwencji działania organu drugiej instancji polegające na tym, że doprowadzono do tego, aby ponownie wydać orzeczenie lekarskie, jakoby na podstawie właściwych przepisów, czyli na podstawie rozporządzenia z 7 września 2000 r., były zbędne i w związku z tym nie miały istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Tym samym niezasadne są wszystkie te podstawy kasacyjne i zawarte w nich zarzuty, które odnoszą się do wskazanego działania organu drugiej instancji i uzyskanego w jego wyniku "nowego" orzeczenia lekarskiego.
Skarżący w podstawach kasacyjnych kwestionuje orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. także z tego powodu, że jakoby zostało ono wydane na podstawie niedopuszczalnego badania wykonanego przez psycholog M. O., przy czym niedopuszczalność tego badania miałaby wynikać z tego, że po pierwsze, skarżący uzyskał już ostateczne korzystne dla siebie orzeczenie psychologiczne (orzeczenie psycholog D. K. z 15 grudnia 2015 r.), po drugie z tego, że przepisy prawa nie zezwalały lekarzowi przeprowadzającemu badania skierować badanego na badania psychologiczne.
Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 15a ust. 2 ustawy o broni i amunicji lekarz przeprowadzający badanie lekarskie, jeżeli uzna to za niezbędne, kieruje badanego na inne niż psychiatryczne i okulistyczne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Z przepisu tego wynika, że lekarz przeprowadzający badanie lekarskie był uprawniony skierować skarżącego na badania psychologiczne. Zleceniu takiego badania nie stało na przeszkodzie to, że skarżący uzyskał już ostateczne orzeczenie psychologa. Jak wynika z art. 15a ust. 2 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji zakres badań lekarskich i psychologicznych jest różny, co oznacza, że uzyskanie pozytywnego badania psychologicznego nie wyklucza skierowanie badanego przez lekarza przeprowadzającego badania lekarskie na badanie psychologiczne, ale w celu oceny jego stanu zdrowia z uwzględnieniem zakresu badania lekarskiego. Zauważyć w związku z tym należy, że badanie lekarskie obejmuje także ocenę stanu psychicznego, zaś psycholog w niektórych przepisach prawa jest zrównany z psychiatrą, jeżeli chodzi o ocenę stanu zdrowia psychicznego, np. art. 22 ust. 2a i art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1878 ze zm.). Skierowanie skarżącego przez lekarza przeprowadzającego badanie lekarskie na badanie psychologiczne nie stanowiło zatem podważenia ostatecznego badania psychologicznego. Badanie, na które skarżący został skierowany nie było bowiem badaniem psychologicznym w rozumieniu art. 15a ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tylko badaniem specjalistycznym lub pomocniczym wykonanym w ramach badania lekarskiego, o którym mowa w art. 15a ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Dodać można, że przeprowadzenie badania psychologicznego w ramach badania lekarskiego było także dopuszczalne pod rządami rozporządzenia z 7 września 2000 r. Zgodnie z § 2 pkt 2 lit. c tego rozporządzenia lekarz przeprowadzający badania lekarskie mógł bowiem zlecić przeprowadzenie badań pomocniczych.
Uwzględniając powyższe NSA uznał, że podstawy kasacyjne zawierające zarzuty sprowadzające się do kwestionowania orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. z tego powodu, że zostało ono wydane na podstawie badania dokonanego przez psycholog M. O., nie są zasadne.
Skarżący w skardze kasacyjnej podnosi także zarzuty dotyczące orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. sprowadzające się do tego, iż uważa, że organy administracji powinny były przeprowadzić inne dowody, w tym dowody z zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącego oraz opinii biegłego, które miałyby wykazać, że wskazane orzeczenie z 15 kwietnia 2016 r. jest błędne, gdyż nie istnieją żadne okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia uzasadniające stanowisko, iż nie może on posiadać broni. Odnosząc się do podstaw kasacyjnych zawierających tego rodzaju zarzuty wskazać należy, że z przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie wydane w trybie określonym, od 30 listopada 2015 r., w ustawie. Tryb ten przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h ustawy o broni i amunicji. Dopuszczalność odwołania jest jedną z gwarancji rzetelności wydanego orzeczenia. Dodatkowo gwarancją rzetelności wydawanych orzeczeń jest przewidziany przez ustawę tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań lekarskich (art. 15b ustawy o broni i amunicji) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i i art. 15j ustawy o broni i amunicji). Ustawa o broni i amunicji wprowadza więc zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie. W ocenie NSA tego rodzaju ograniczenie jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala. Przyjęte przez NSA stanowisko nie jest sprzeczne z powołanym przez skarżącego wyrokiem NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15, gdyż także w uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że orzeczenie lekarskie wydane na skutek odwołania jest niepodważalne i wiążące. NSA w tym wyroku przyjął jedynie, że w szczególnych okolicznościach jest możliwa ocena takiego orzeczenia, ale po to, aby takie orzeczenie zostało wydane ponownie. Takie szczególne okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą.
Uwzględniając powyższe NSA uznał za niezasadne te podstawy kasacyjne, które zawierają zarzuty naruszenia przepisów prawa, związane z nieprzeprowadzeniem, czy to przez organ administracji czy Sąd pierwszej instancji, dowodów, które miały na celu ocenę rzetelności orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. lub stanu zdrowia skarżącego w kontekście jego zdolności do posiadania pozwolenia na broń.
Z powyższego wynika, że niezasadne są także te podstawy kasacyjne, w których skarżący kwestionuje cofnięcie mu pozwolenia na broń jedynie na podstawie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. Organy administracji obu instancji oraz Sąd pierwszej instancji trafnie przyjęły, że jeżeli zostanie wydane choćby tylko orzeczenie lekarskie stwierdzające, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji to organy Policji mają – w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - obowiązek cofnąć jej pozwolenie na posiadanie broni. Dodać należy, że z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy im prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 15 kwietnia 2016 r. wynika, iż skarżący należy nie tylko do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni, ale także do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Nie ma w związku z tym znaczenia, że skarżący uzyskał pozytywne dla siebie orzeczenie psychologiczne. Takie orzeczenie oznacza, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, co jednak nie powoduje, że może posiadać pozwolenie na broń, skoro jest to wykluczone z tego powodu, że należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji.
Skarżący w skardze kasacyjnej zarzuca, że organ administracji pierwszej instancji nie wskazał powodów wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że przepisy prawa nie stanowią, aby organ administracji miał taki obowiązek. Dodać należy, że - jak wynika z akt sprawy - odwołania z 17 listopada 2015 r. były wnoszone pod rządami rozporządzenia z 7 września 2000 r., które – w odróżnieniu od obecnego stanu prawnego (art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji) – nie przewidywało obowiązku uzasadnienia odwołania (§ 8 rozporządzenia) oraz że mimo tego jednak zostały uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 § 3 k.p.a., opartego na twierdzeniu, że pracownik organu administracji A. Z. nie został wyłączony od rozpoznania sprawy, stwierdzić należy, że jest on niezasadny, gdyż jak wynika z postanowienia Komendanta Policji w [...] z [...] maja 2016 r. osoba ta 28 kwietnia 2016 r. przestała być pracownikiem organu, dokładnie funkcjonariuszem Policji zajmującym się sprawami dotyczącymi pozwoleń na broń, a więc jeszcze zanim została wydana decyzja organu pierwszej instancji. Twierdzenie skarżącego, że wyłączeniu podlegały także wszystkie osoby, które mu podlegały jest niezasadne. Skarżący na uzasadnienie tego twierdzenia nie przedstawił żadnych rozsądnych argumentów. Dodać należy, że z uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. wynika, iż według skarżącego podstawą wyłączenia A. Z. miało być to, że organ administracji pierwszej instancji wniósł odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz nie uwzględniał wniosków dowodowych skarżącego. Tego rodzaju okoliczności nie wskazywały na to, aby zachodziły podstawy do wyłączenia określone w art. 24 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach i w związku z tym na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił ją. Sąd drugiej instancji miał przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania oraz że w myśl art. 193 zdanie ostatnie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną może zawierać jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę, NSA na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło