II GSK 78/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-09-24
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Joanna Kabat-Rembelska, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na nierejestrowaniu przez kierowcę aktywności na wykresówce tachografu, może być usprawiedliwione wadliwym włożeniem wykresówki do urządzenia, a tym samym wyłączać odpowiedzialność przewoźnika na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wadliwe włożenie wykresówki do tachografu przez kierowcę nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej i nieprzewidywalnej, która wyłączałaby odpowiedzialność przewoźnika na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Sąd podkreślił, że prawidłowa obsługa tachografu jest podstawową czynnością kierowcy, a zaniedbania w tym zakresie obciążają przewoźnika.Stan faktyczny
Funkcjonariusze policji podczas kontroli drogowej autobusu stwierdzili, że kierowca nie rejestrował swojej aktywności na wykresówce tachografu. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika, uznając, że naruszenie przepisów zostało prawidłowo ustalone. Przewoźnik wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Anna Witczak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 142/17 w sprawie ze skargi Z.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 14 września 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 142/17, oddalił skargę Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w G. [...] stycznia 2016 r. przeprowadzili kontrolę drogową autobusu marki Renault o nr rej. [...], którym kierował W. W., wykonujący w imieniu Z. W. przewóz osób w ramach przewozu regularnego, którego trasa przekraczała 50 km. W czasie kontroli ustalono, że tego dnia kierowca nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, bowiem w tachografie nie była umieszczona wykresówka. Okazana przez kierującego wykresówka z dnia kontroli nie zawierała zarejestrowanej aktywności. Kontrolujący sporządzili potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię okazanej wykresówki. Kierowca nie okazał wykresówek z dni poprzedzających kontrolę oraz odmówił składania zeznań w charakterze świadka.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD), decyzją z [...] maja 2016 r., na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej: u.t.d.) i l.p. 6.2.1 zał. nr 3 do tej ustawy, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję WITD.
Z. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję GITD.
Sąd pierwszej instancji uzasadniając oddalenie skargi, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że kontrola na drodze autobusu wykazała naruszenie przez skarżącą przepisów ustawy o transporcie drogowym w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Na wezwanie kontrolujących kierowca okazał bowiem wykresówkę, która nie zawierała zarejestrowanej aktywności kierowcy z dnia kontroli. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w treści załącznika do protokołu, jak również w zapisach na wykresówce, której poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wykonali kontrolujący. Zapis na wykresówce rozpoczyna się od godziny 8:35, a więc już po rozpoczęciu czynności kontroli o godzinie 8:20. Jak wyjaśniono w załączniku do protokołu kontroli, zapis czynności jazdy na wykresówce przez 10 minut od godziny 8:35, po włożeniu przez kierowcę wykresówki do tachografu, spowodowany był koniecznością przestawienia pojazdu przez funkcjonariuszy policji na bezpieczny parking w celu kontynuowania czynności kontrolnych.
Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadny zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem WSA, stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenie znajduje potwierdzenie w zgromadzonych dowodach, to jest mającym walor dokumentu urzędowego protokole kontroli i jego załączniku, a także sporządzonej w czasie kontroli i poświadczonej przez funkcjonariuszy za zgodność z oryginałem kopii wykresówki oraz zeznaniach świadka, tj. uczestniczącej w kontroli sierż. sztab. B. O., uzyskanych celem wyjaśnienia rozbieżności powstałej w związku ze złożeniem przez skarżącą w toku postępowania zapisanej wykresówki.
Sąd ocenił, że organy trafnie odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej złożonej przez skarżącą w toku postępowania wykresówce, na której widnieje zapisana aktywność kierowcy w dniu [...] stycznia 2016 r. przed godziną rozpoczęcia kontroli. Zapisy na tej wykresówce pozostają bowiem w oczywistej sprzeczności z pozostałym, wymienionym wyżej materiałem dowodowym, a także stanowiskiem samej strony, która w dalszym toku postępowania wskazywała na omyłkowe włożenie przez kierowcę wykresówki odwrotnie, co miało spowodować brak zapisu aktywności kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, że kierujący pojazdem W. W. w toku czynności kontrolnych odmówił złożenia zeznań w charakterze świadka, a także podpisania protokołu i stanowiącego jego część załącznika, zawierającego opis ustaleń z kontroli. Jednocześnie brak rejestracji niezbędnych danych na wykresówce tłumaczył odwrotnym włożeniem wykresówki do tachografu. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu pierwszej instancji, GITD trafnie uznał, że ponowne wezwanie kierującego pojazdem w celu przesłuchania go w charakterze świadka nie było niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. W ocenie Sądu organ odniósł się do twierdzenia, że kierowca przez pomyłkę włożył do tachografu wykresówkę odwrotnie. Organ, mając na uwadze istotny charakter czynności umieszczania wykresówki w tachografie oraz częstotliwość jej wykonywania przez kierowcę, a także przeprowadzone w sprawie dowody, zasadnie uznał to twierdzenie za niewiarygodne. Zdaniem WSA organ trafnie uznał, że pomyłka polegająca na niewłaściwym (odwrotnym) umieszczeniu wykresówki w tachografie nie uzasadnia zwolnienia strony od odpowiedzialności za powstałe naruszenie, gdyż kierowca powinien być przeszkolony w zakresie obsługi tachografu.
Sąd pierwszej instancji uznał również za chybiony zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego, odpis protokołu kontroli został jej doręczony wraz z zawiadomieniem, w którym przytoczono treść art. 10 § 1 k.p.a., a jak wynika z akt sprawy, skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo ocenił, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d., uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. Organ trafnie przede wszystkim uznał twierdzenie o odwrotnym włożeniu wykresówki przez kierowcę za niewiarygodne.Jednocześnie okoliczność ta, w ocenie Sądu, nie mogłaby zwolnić strony od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Sąd podkreślił, że rzeczą podmiotu organizującego przewozy było takie przeszkolenie kierowcy, aby wykonywał on poprawnie czynności obsługi tachografu, należące do podstawowych czynności kierującego pojazdem.
Z. W. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną zaskarżając to orzeczenie w całości.
I. Na postawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 81 w związku z art. 61 k.p.a., poprzez niezawiadomienie a tym samym uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co stanowiło kwalifikowaną wadę procesową stanowiącą podstawę uchylenia decyzji organu, gdyż z ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynika obowiązek umożliwienia stronie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu, składania wniosków i kierowania żądań,
2. art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 8 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, zwłaszcza zaniechanie przesłuchania świadka W. W., który posiadał najobszerniejszą wiedzę co do okoliczności i powodów kontroli drogowej, a także przyczyn braku rejestracji na wykresówce aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, co pomogłoby ustalić rzeczywisty stan faktyczny;
podniesione naruszenia miały zaś wpływ na treść wydanego orzeczenia, gdyż gdyby Sąd prawidłowo przeprowadził szeroko zakrojone postępowanie dowodowe, jak również dopatrzył się uchybienia po stronie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który poprzez brak powiadomienia strony uniemożliwił jej zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, to nie mógłby oddalić skargi.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 92c pkt 1 ust. 1 u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazujące na to, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, co skutkowałoby niewszczynaniem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy skarżąca nie mogła obiektywnie przewidzieć, że kierowca przy wkładaniu wykresówki do urządzenia rejestrującego uczyni to wadliwie, bo odwrotnie, co z kolei świadczy o braku możliwości przewidzenia takiego zachowania przez pracownika skarżącej.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, jak również o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi przez NSA co do istoty, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie procesowym z 2 czerwca 2020 r., zatytułowanym "Odpowiedź na skargę kasacyjną" GITD wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji).
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 8 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie. Zarzut ten okazał się niezasadny z niżej przedstawionych powodów.
Realizację zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., zapewniają przepisy regulujące postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących faktów mających w sprawie znaczenie prawne. Określenia tych faktów dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy, w którym zapisany jest hipotetyczny stan faktyczny. Fakty zapisane w normie prawa materialnego składają się na fakty mające znaczenie prawne dla sprawy, do których ustalenia zobowiązany jest organ administracji publicznej rozpoznając sprawę (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2017, wydanie 15, s. 449 – 451). W rozpoznawanej sprawie zakres niezbędnych ustaleń faktycznych wyznaczał przepisy art. 92a ust. 1 i 7 w związku z l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie opisane w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ma miejsce wówczas, gdy urządzenie rejestrujące nie rejestruje parametrów prędkości pojazdu, przebytej drogi i aktywności kierowcy. W związku z tym obowiązkiem organów było zebranie dowodów dotyczących wykonania przez wykonującego przewóz drogowy nakazu rejestrowania wymienionych wskaźników.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że przeprowadzona [...] stycznia 2016 r. kontrola na drodze wykazała nierejestrowanie prędkości pojazdu, przebytej drogi i aktywności kierowcy. Wynikało to jednoznacznie z protokołu kontroli wraz z załącznikiem zawierającym opis ustaleń z kontroli, a także odpisu wykresówki z [...] stycznia 2016 r. poświadczonego za zgodność z oryginałem i załączonego do wspomnianego protokołu. Ustalenie dokonane przez organ na podstawie wymienionych dowodów było prawidłowe i nie zostało skutecznie podważone.
W tej sytuacji niezasadny okazał się zarzut naruszenia wymienionych przepisów postępowania, przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, przez "zaniechanie przesłuchania świadka W. W., który posiadał najobszerniejszą wiedzę co do okoliczności i powodów kontroli drogowej, a także przyczyn braku rejestracji na wykresówce aktywności". Jak już wyżej wspomniano, z punktu widzenia naruszenia określonego w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za prawnie istotny fakt podlegający ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za to naruszenie, należało uznać zaniechanie rejestrowania urządzeniem rejestrującym wskaźników prędkości pojazdu, przebytej drogi i aktywności kierowcy. Okoliczności i powody kontroli drogowej oraz przyczyny braku rejestracji na wykresówce aktywności kierowcy nie były faktami relewantnymi. Wobec powyższego, zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka W. W. na te właśnie okoliczności nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W związku z powyższym zarzucane organowi uchybienie nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, a kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji w omawianym zakresie nie było usprawiedliwione (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 92c pkt 1 ust. 1 u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodziły okoliczności wskazujące na to, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, podczas gdy, według skarżącej nie mogła ona przewidzieć, że kierowca przy wkładaniu wykresówki do urządzenia rejestrującego uczyni to wadliwie.
Powołany przepis przewiduje wyjątki od zasady odpowiedzialności obiektywnej podmiotu wykonującego przewóz ustanowionej w art. 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Przystępując do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie należy zauważyć, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (np. wyrok NSA z 5.09.2014 r., I OSK 1119/13). W rozpoznawanej sprawie ustalono, że w dniu kontroli kierowca w ogóle nie rejestrował swojej aktywności. Okoliczność ta nie została skutecznie zakwestionowana. Tymczasem skarżąca oparła zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. na twierdzeniu, uznanym przez organy i Sąd pierwszej instancji, za niemający podstaw w zebranym materiale dowodowym, jakoby kierowca nieprawidłowo włożył wykresówkę do urządzenia rejestrującego. Mając na uwadze, że ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku nie zostały przez skarżącą obalone omawiany zarzut nie mógł być uznany za słuszny.
W orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszącym się do stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przyjmuje się, że powołana regulacja dotyczy wyłącznie sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych. Jedynie okoliczności i zdarzenia o takim charakterze, są tymi, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest możliwe w przypadku powołania się przez niego na zaistnienie zdarzeń i okoliczności o charakterze wyjątkowym oraz nadzwyczajnym, ustalenia przez organ, że istotnie wystąpiły one w sprawie a także wykazania ich wpływu na wykonywanie transportu drogowego. Należy także zauważyć, że z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności przewoźnika nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć.
Według skarżącej okolicznością, której nie mogła obiektywnie przewidzieć było to, że kierowca przy wkładaniu wykresówki do urządzenia rejestrującego uczyni to wadliwie.
W tym miejscu należy zauważyć, że stanowisko skarżącej nie było konsekwentne. Z jednej strony domagała się umorzenia postępowania, powołując się na podstawy wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a z drugiej strony, negowała zaistnienie naruszenia stwierdzonego w dniu kontroli, składając w toku postępowania administracyjnego, wykresówkę mającą potwierdzić, że kierowca W. W., w dniu kontroli rejestrował swoją aktywność.
Nawet jednak przyjmując, jak chce tego skarżąca, że do naruszenia doszło na skutek niewłaściwego włożenia wykresówki do tachografu, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest to okoliczność, którą można by zakwalifikować jako nadzwyczajną w przedstawionym wyżej znaczeniu. Włożenie wykresówki do urządzenia rejestrującego jest dla kierowcy wykonującego przewozy tego rodzaju jak w rozpoznawanej sprawie, czynnością podstawową, rutynową i jednocześnie ważną. Kierowca powinien być świadomy, że czynność ta jest istotna nie tylko z punktu widzenia jego obowiązków, ale również funkcjonowania przedsiębiorstwa, a w konsekwencji, w szerszym kontekście, również bezpieczeństwa na drodze. Obowiązek uświadamiania tego kierowcom, szkolenia ich oraz wyczulania na prawidłowe wykonywanie tej prostej czynności spoczywa właśnie na przedsiębiorcy. W rozpoznawanej sprawie naruszenie stwierdzone w trakcie kontroli może świadczyć o zaniedbaniach skarżącej w tym zakresie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Jak już wspomniano powołany przepis odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie taka niemożliwa do przewidzenia, wyjątkowa sytuacja nie miała miejsca.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 81 w związku z art. 61 k.p.a., poprzez niezawiadomienie i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez GITD, co – zdaniem skarżącej - stanowiło kwalifikowaną wadę procesową stanowiącą podstawę uchylenia decyzji organu.
Z akt sprawy istotnie wynika, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie poinformował skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego, co uznać należało za naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), należy oceniać jako naruszenie przepisów postępowania, które nie zawsze ma istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest wykazanie, że podnoszone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Formułująca zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. powinna więc wykazać, że niezawiadomienie strony, przed wydaniem decyzji, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności procesowej. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 (ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157 z glosą aprobującą W. Tarasa OSP z 2007, z.3, poz. 26) uznając, że nie każde naruszenie przepisów postępowania prowadzi do uchylenia decyzji administracyjnej poddanej kontroli sądu, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela przedstawione stanowisko.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca ani na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, ani w skardze kasacyjnej nie określiła, jakich konkretnie czynności nie mogła dokonać w postępowaniu administracyjnym, ani też jakich dowodów nie mogła przedstawić na skutek zaniechania powiadomienia jej o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem przez organ decyzji. Tym samym skarżąca nie wykazała, wbrew wymogowi, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., by naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło