II SAB/Sz 74/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Burmistrza L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza L. do załatwienia wniosku skarżącego J. S. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza Burmistrzowi L. grzywnę w wysokości [...] złotych, V. zasądza od Burmistrza L. na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. J. S. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), złożył do Burmistrza L. pismo z dnia 22 maja 2017 r. zatytułowane: "wniosek o informację publiczną" wnosząc o udzielenie przez Organ odpowiedzi: 1) Dlaczego organ podnosi, że pismo wniesione 5.05.2017 jest traktowane jako wniesione 8.5.2017. i tak też jest przywoływane w piśmie z 12.05.2017. co nie odpowiada prawdzie i utrudnia wnoszącemu odnalezienie pisma inaczej oznaczane przez organ. Podnoszę, że funkcjonującym orzecznictwie datą wniesienia pisma jest data dokonania czynności a nie przybicia prezentaty przez organ? 2) Kto personalnie "ewidentnie" stwierdził, iż moje pismo z 5.05.2017. jest "ewidentną" kserokopią czy osoba(y) stwierdzające to mają "ewidentne" uprawnienia (jakie) do przeprowadzania analizy i formułowania takich ewidentnych ocen? 3) Czy stwierdzający iż moje pismo jest ewidentną kserokopią ustalił "ewidentnie" kto tę kserokopię wykonał i na której kopiarce, bo ja tego nie zrobiłem więc należy to "ewidentnie" ustalić o co wnoszę i poinformowanie mnie o ustaleniach? 4) Kiedy burmistrz zacznie przestrzegać prawa i odpowiadać na wyraźnie sprecyzowane wnioski i pytania od których "ewidentnie" unika odpowiedzi? 5) Jakie burmistrz wyciągnął konsekwencje służbowe lub inne w zw. z "ewidentnym" ujawnieniem przez jego pracownicę tajemnicy skarbowej, jeżeli nie wyciągnął konsekwencji to co było tego powodem? 6) Dlaczego burmistrz "ewidentnie" udaje, że nie wie o ujawnieniu po raz kolejny tajemnicy skarbowej, w tym postępowania podatkowego, egzekucyjnego opisanego w sieci internet na "ewidentnie" znanym burmistrzowi forum internetowym vcity ponieważ zawiadamiał prokuraturę o ujawnieniu jego prywatnych spraw? 7) Dlaczego burmistrz "ewidentnie" uchyla się powiadomienia organów ścigania by dotrzeć do prawdy w sprawie ww. udostępnienia danych skarbowych? 8) Czy powodem ww. zaniechań w ww. sprawach jest obawa burmistrza że ujawnione zostanie, iż ujawnił dane postępowaniach swym kompanom a mi nie przychylnym osobnikom którzy skorzystali z okazji i opublikowali to co usłyszeli? 9) Dlaczego burmistrz od kilku lat "ewidentnie" uchyla się od konstruktywnych odpowiedzi w zakresie ujawnienia danych z podległego mu urzędu a dotyczących A. D., sp. A. i J. S.? Jak wg burmistrza mogło dojść do ujawnienia danych ww. osób które były tylko i wyłącznie w posiadaniu podległego mu urzędu i stamtąd mogły tylko wypłynąć? Jednocześnie Skarżący opisane wyżej pismo złożył do Burmistrza L. w formie faxu. 2. Burmistrz L., pismem z dnia 6 czerwca 2017 r. wezwał Wnioskodawcę w trybie art. 169 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) do podpisania pisma z dnia 22 maja 2017 r. Uzasadniając swoje stanowisko Organ stwierdził, że do czasu uzupełnienia wniosku, brak jest podstaw do jego rozpatrzenia. Ponadto wątpliwości Organu budzi fakt, że do Organu wpłynął również fax o tożsamej treści przez kogoś podpisany. Jednocześnie Organ pouczył Skarżącego, że nieusunięcie powyższego braku w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. 3. Skarżący, działając w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Burmistrza L. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, o którą Skarżący wystąpił wnioskiem z dnia 22 maja 2017 r. Jednocześnie wniósł o: - zobowiązanie Burmistrza L. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt Organowi, rzeczowej i nie wymijającej, - ustalenie i ukaranie dyscyplinarne winnego niezałatwienia sprawy w terminie, - zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, - właściwe postąpienie w zw. z art. 231 kk i art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu Skarżący podał, że złożył do Burmistrza L. wniosek o udostępnienie pełnej informacji publicznej w sprawie funkcjonowania podległego mu urzędu, podstawy pozostawania bezczynnym lub znacznie opóźnionym w działaniu. Zdaniem Skarżącego, Organ od lat unika udzielenia odpowiedzi na trudne dla niego pytania. 4. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz L. uznał ją za bezprzedmiotową, stwierdzając że podniesione zarzuty stanowią jedynie wyraz ciągłego niezadowolenia Skarżącego z rozstrzygnięcia Organu. Wskazał, że J. S. był już wielokrotnie informowany, że żądane informacje są informacjami podatkowymi i nie podlegają przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz przepisom Ordynacji podatkowej. Zdaniem Organu, pomimo udzielania wielokrotnie Skarżącemu pisemnych wyjaśnień, że Organ w żaden sposób nie upubliczniał informacji podatkowych objętych tajemnicą skarbową Skarżący wciąż ponawia wnioski w tym zakresie. Dodatkowo Organ powołując się na art. 63 § 3 k.p.a. wskazał, że podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Brak podpisu wnioskodawcy stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania, która może zostać usunięta w trybie art. 64 § 2 k.p.a., o czym organ w każdym przypadku informował Skarżącego. 5. Pismem z dnia 7 lipca 2017 r. Skarżący złożył do Sądu pismo zatytułowane: "skarga – uzupełnienie", w którym zarzucił Burmistrzowi L. naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem jednocześnie wnosząc o ukaranie dyscyplinarne Burmistrza z uwagi na nieprzekazanie do Sądu skargi wraz z aktami w terminie 15 dni, a ponadto wniósł o właściwe postąpienie zgodnie z art. 23 powołanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. 6. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t.), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych, czynności oraz bezczynności organów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. 7. Przedmiotem skargi jest bezczynność Burmistrza L. w sprawie załatwienia wniosku J. S. o udzielenie informacji publicznej. Wyjaśnienia wymaga, że w przypadku skarg na bezczynność kontroli Sądu poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, zgodnie z którym w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12, orzeczenia przytaczane w tym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny, czy podmiot będący adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej pozostaje w bezczynności istotne znaczenie ma ustalenie, czy był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Aktem prawnym, który w kompleksowy sposób reguluje procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 j.t., dalej przywoływana jako: "u.d.i.p."). Zakres podmiotowy ustawy został określony w art. 4 ust. 1, w myśl którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne w szczególności : 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powołanego przepisu, Burmistrz L. – jako organ władzy publicznej był podmiotem zobowiązanym do załatwienia złożonego przez J. S. wniosku o udzielenie informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. 8. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do postanowień art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Przepisy ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Ustawa przewiduje załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 14 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy). Przy czym decyzja o odmowie udzielenia informacji publicznej może zapaść wyłącznie wtedy, gdy żądana informacja z całą pewnością jest informacją publiczną, a organ odmawia jej udzielenia z określonych przyczyn. Natomiast w sytuacji, gdy żądana przez wnioskodawcę informacja nie stanowi informacji publicznej, załatwienie zgłoszonego we wniosku żądania następuje w drodze pisma powiadamiającego (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11). Podobnie formę pisemną powinna przybrać informacja, że organ nie jest w posiadaniu informacji (art. 4 ust. 3 ustawy) lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania (art. 1 ust. 2 ustawy). Z przywołanych przepisów wynika, że stan bezczynności - w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej - oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy. 9. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy wskazać należy, iż po wpłynięciu wniosku J. S. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 maja 2017 r. Organ wezwał wnioskodawcę w trybie art. 169 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) do podpisania ww. pisma w terminie siedmiodniowym pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Zdaniem Sądu, takie działanie wskazuje na przyjęcie przez Organ trybu postępowania sprzecznego z ustawą. W postępowaniu opartym na przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest przewidziane zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Zaś odnosząc się do powołanego w odpowiedzi na skargę art. 64 § 2 k.p.a. wskazać należy, że zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest ograniczone. W szczególności nie ma tu zastosowania ani art. 64 § 2 k.p.a., ani nie jest dopuszczalny rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia braków wniosku, których przepis ten dotyczy. Podkreślenia wymaga, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie pytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten, jak się wydaje, jest uzasadniony brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać informację. Pamiętać bowiem trzeba, iż to właśnie cel ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz regulacja jej art. 10 ust. 2, który przewiduje, iż informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, uzasadnia wywód, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. 10. W sytuacji podjęcia przez Burmistrza L. działań nieprzewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, w następstwie złożonego przez J. S. wniosku z dnia 22 maja 2017 r. o udzielenie informacji publicznej Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie zaistniał stan bezczynności podmiotu wykonującego zadania publiczne. Organ nie udzielił bowiem informacji, jak również nie odpowiedział na wniosek w przewidzianej legalnie formie. Jednak kwestię, czy objęta żądaniem informacja stanowi informację o charakterze publicznym należy pozostawić do rozstrzygnięcia organowi, który w następstwie przyjętej oceny podejmie działania przewidziane przepisami prawa. 11. Odnosząc się do wniosków Skarżącego wyjaśnić należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks karny, ale ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też Sąd nie może przychylić się do wniosku Skarżącego o "postąpienie" zgodnie z art. 231 K.k. Również art. 23 ustawy o dostępie informacji publicznej, przewidujący sankcję grzywny, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku za nieudostępnienie informacji publicznej wbrew ciążącemu obowiązkowi, nie może mieć zastosowania w niniejszym postępowaniu. Przepis ten jest jedynym przepisem karnym zawartym w tej ustawie, a to przesądza, że wymierzenie grzywny na jego podstawie jest możliwe tylko w wyniku ustalenia wyczerpania znamion określonego tam czynu zabronionego w ramach postępowania karnego - a to z kolei oznacza, że sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Podobnie, odnosząc się do zawartego w uzupełnieniu skargi wniosku J. S. o ukaranie dyscyplinarne Burmistrza L. wskazać należy, że Sąd nie posiada takich kompetencji, gdyż nie sprawuje nadzoru nad Organem, a jedynie kontroluje legalność działań administracji publicznej. 12. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3) oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). W myśl art. 149 § 2 ww. ustawy sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność, stosownie do art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej obowiązuje już od 2001 roku, zaś skarga J. S. jest jego kolejną skargą na bezczynność Burmistrza L., zatem nie sposób jest bezczynności zobowiązanego podmiotu usprawiedliwiać niewłaściwą interpretacją przepisów powołanej ustawy. W tej sytuacji lekceważenie przez Burmistrza L. obowiązków wynikających z ustawy, a w konsekwencji bezczynność organu należy zakwalifikować, jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd korzystając z uprawnień wynikających z art. 149 § 2 wymierzył organowi grzywnę. 13. Reasumując, uznając za zasadny zarzut bezczynności Sąd zobowiązał Burmistrza L. do załatwienia wniosku J. S. z dnia 22 maja 2017 r. w trybie art. 149 § 1 pkt 1. Sąd stwierdził rażące naruszenia prawa w bezczynności stosownie do art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a., zaś w oparciu o art. 149 § 2 ustawy z urzędu orzekł o wymierzeniu organowi grzywny. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy p.p.s.a. zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania, na które składa się kwota 100 zł, uiszczona tytułem wpisu od skargi.