IV SA/Gl 725/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze M. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia spłaty refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej oddala skargę. Pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. działający w imieniu M. J. radca prawny A. K. wystąpił do powiatowego Urzędu Pracy w W. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty W. z dnia [...] r. Nr [...], a następnie o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy to jest umorzenie spłaty nienależnie pobranego świadczenia. W motywach wniosku wskazano, że strona zapoznała się z pełną wersją decyzji z dnia [...] r. w dniu 9 grudnia 2015 r., a tym samym wniosek o wznowienie postępowania jest w terminie, następnie podniesiono, że w decyzji tej błędnie wyznaczono krąg stron postępowania, albowiem pominięto w nim M.J, albowiem jest on również uprawniony do występowania z wnioskiem o umorzenie ciążącej na nim należności, jako dłużniku solidarnym. S. W. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 123, art. 148 oraz art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w oparciu o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli strona nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu, nadto podniesiono, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu, gdyż o przedmiotowej decyzji strona wiedziała już 2 listopada 2015 r., a tym samym termin do złożenia wniosku upłynął 3 grudnia 2015 r. a wniosek wpłynął do organu w dniu 12 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 22 lutego 2016 r. pełnomocnik strony wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Wojewody [...]go. W zażaleniu tym podniesiono, że organ pierwszej instancji nie podjął rozstrzygnięcia zgodnego z intencją wnioskodawcy, gdyż w jego ocenie przesłanką wznowienia nie była przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz wymieniona w pkt. 5 tego przepisu, a zatem ujawnienie się nowej okoliczności lub dowodu, który w dniu podejmowania rozstrzygnięcia istniał, lecz nie był znany organowi. Taką okolicznością jest orzeczenie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. wraz z uzasadnieniem, zawierającym informacje na temat niewypłacalności spółki z o.o. A. Nadto zaakcentowano, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 148 § 1, art. 149 § 3 i 4 w związku z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji skupił swoją uwagę na wadliwej przesłance wznowienia postępowania administracyjnego, która została w sposób jednoznaczny określona we wniesionym zażaleniu. Wskazana okoliczność wyczerpała przesłankę uwzględnienia wniesionego zażalenia i przesądziła o niezbędności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Starosta W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia - refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej udzielone na podstawie art. 26e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w wysokości 24 000 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej do dnia zapłaty. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniesiono się do przesłanek merytorycznych. W pierwszej kolejności podniesiono, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, natomiast zdaniem organu okoliczności podnoszone w stosownym wniosku były znane organowi w dniu podejmowania przez niego rozstrzygnięcia, a tym samym nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się pełnomocnik strony, który wniósł zażalenie do Wojewody [...]. W zażaleniu tym wystąpił o uchylenie przedmiotowego postanowienia i o przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia. W motywach wniesionego zażalenia podniesiono, że wydając kwestionowane rozstrzygnięcie organ nie wskazał, czy w dniu podejmowania decyzji z dnia [...]r. dysponował dowodami i dokumentami w niej przywoływanymi. Zdaniem wnoszącego zażalenie organ pierwszej instancji antycypuje pewne okoliczności na bazie informacji zaczerpniętej z informacji odpowiadającej opisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczących A sp. z o.o., bez wnikania w szczegóły dotyczące uwarunkowania postępowania upadłościowego tego przedsiębiorcy. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 art. 148 § 1 i art. 149 § 3 i 4 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania jak również argumenty pełnomocnika strony zamieszczone we wniesionym zażaleniu. Następnie organ ten przytoczył treść przepisów odnoszących się do przesłanek wznowienia postępowania, a w szczególności przybliżył przesłanki wynikające z treści art. 145 § 1 pkt 5 wyżej wymienionego Kodeksu. Zdaniem organu w oparciu o ten przepis możliwe jest wznowienie postępowania w sytuacji gdy łącznie wystąpią trzy przesłanki: okoliczności faktyczne lub dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji, ujawnione okoliczności faktyczne lub nowe dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji oraz okoliczności faktyczne lub dowody były nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ ten podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r., gdyż we wskazanym dniu organowi pierwszej instancji znany był wniosek M. K. o ogłoszenie upadłości, a tym samym nie był to nowy dowód w sprawie nieznany organowi w dniu wydania decyzji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. J. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego A.K.. W skardze tej zarzucono przedmiotowemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ponieważ właściwym było jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Nadto zarzucono naruszenie postanowień art. 10 i art. 81 wymienionego powyżej Kodeksu poprzez niezapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym przed organem pierwszej instancji. Dodatkowo podniesiono naruszenie art. 7 i art. 77 tego Kodeksu poprzez nie ustalenie w sprawie wszystkich okoliczności faktycznych w prowadzącym postępowaniu i pominięcie pisma strony z dnia 14 kwietnia 2016 r. oraz nie uwzględnienie wniosku o przesłuchanie dodatkowych świadków w osobie M.K.. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisu dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę uznania przez organ administracji jako nowego dowodu w sprawie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nowej okoliczności, iż od daty 15 stycznia 2015 r. A nie posiadał zdolności do spłaty zaciągniętych zobowiązań w tym objętych sentencją decyzji z dnia [...]r. W uzasadnieniu skargi przybliżono czynności procesowe podejmowane w rozpoznawanej sprawie i podkreślono, że w sprawie wystąpiła przesłanka przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]i wystąpił o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ ten także ich nie podzielił i zaakcentował, że organ pierwszej instancji przed podjęciem decyzji w dniu [...]r. dysponował wiedzą o tych okolicznościach, które stara się wykazać strona występująca o wznowienie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r,, poz. 1066 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. nr 718 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dostrzegł takich uchybień po stronie organów administracji, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi, przy czym, Sąd miał w polu widzenia zarzuty stawiane przez pełnomocnika skarżącego, jak również dokonał oceny prawidłowości poddanych kontroli postanowień z urzędu, nie będąc związany granicami skargi. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie przywołać unormowania prawne dotyczące problematyki wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Po myśli art. 148 tego Kodeksu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie natomiast z art. 149 przywoływanego aktu wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje również w drodze postanowienia, przy czym na to postanowienie służy zażalenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że gdy strona powołuje się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, rzeczą organu jest w pierwszej kolejności zobowiązanie wnioskodawcy do skonkretyzowania, jaki dowód lub jaka okoliczność faktyczna nieznana organowi w dacie wydawania decyzji wyszła na jaw, a która w jego ocenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania oraz w jakiej dacie wnioskodawca powziął wiadomość o tej przesłance (zob. wyrok NSA z 13. 07. 2016 r. II OSK 2771/14 Lex 2102239). Dodatkowo w orzecznictwie tym zwraca się uwagę na to, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 przywoływanego Kodeksu przewiduje, że ma wyjść istotna dla sprawy nowa, nieznana organowi w dacie wydania decyzji okoliczność. Musi być to okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. wyrok WSA w Łodzi z 28. 07. 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 276/16 Lex 2106022). Po przedstawieniu stanu normatywnego oraz sposobu jego interpretacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przejść należy do sytuacji występującej w rozpoznawanej sprawie. Na marginesie należy podkreślić, że stan faktyczny nie wzbudza kontrowersji i przedstawia się w sposób następujący, otóż w dniu 14 września 2015 r. S. W. orzekł w przedmiocie odmowy umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia - refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej udzielone na podstawie art. 26e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w wysokości 24 000 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej do dnia zapłaty. Decyzja ta wydana została na rzecz A sp. z o.o. reprezentowaną przez M. K. Decyzja ta z uwagi na nie wniesienie odwołania stała się decyzją ostateczną. W dniu 12 stycznia 2016 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Z treści zażalenia z dnia 22 lutego 2016 r. jak również z treści pisma pełnomocnika strony z dnia 14 kwietnia 2016 r. wynika, że podstawą żądania wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem to, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem strony skarżącej organ administracji pierwszej instancji podejmując wskazaną powyżej decyzję nie miał bezpośredniej styczności z dokumentem z dnia [...] r. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Sp. z o.o. A, czy z jego częścią motywacyjną, co przesądza o tym, że podnoszone w piśmie wnioskodawcy z dnia 15 lutego 2016 r. okoliczności faktyczne oraz zgłaszane dowody wypełniają cechę nowości, o której mowa w przywołanym powyżej art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zestawienie obowiązujących unormowań prawnych w zakresie wznowienia postępowania oraz zgromadzonego materiału dowodowego wraz z zamieszczoną argumentacja pozwala uznać, że organy administracji obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego Starosta W. podejmując decyzję z dnia [...]r. o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia - refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej udzielonej na podstawie art. 26c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w wysokości 24 000 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych do dnia zapłaty ustalił w oparciu o informacje pochodzące z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, że Sąd Rejonowy w G. w dniu [...] r. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Dodatkowo należy zauważyć, że w trakcie tego postępowania strona wnioskująca o umorzenie przedłożyła inne dokumenty świadczące o zajęciach komorniczych na łączną sumę około 45 577 zł. W świetle powyższego przyjdzie stwierdzić, że organ administracji podejmujący decyzję z dnia [...] r. dysponował wiedzą o wymienionym powyżej orzeczeniu Sądu Rejonowego w G. [...]r., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, a tym samym wchodziło ono w skład materiału dowodowego, który legł u podstaw wydania wskazanej decyzji. W tym miejscu przyjdzie dodać, że istota postępowania związanego z umorzeniem ciążących na stronie należności sprowadza się do tego, że wnioskodawca przedkłada organowi podejmującemu w tym zakresie rozstrzygnięcie wszystkie dokumenty, które będą pozwalały organowi administracji na podjęcie korzystnej dla niej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że główny ciężar dowodu w tego typu sprawach spoczywa na wnioskodawcy, co jednocześnie nie zwalnia organu administracji od podjęcia działań zmierzających do uzyskania dodatkowych dokumentów we własnym zakresie, zarówno potwierdzających twierdzenia wnioskodawcy jak również im przeczących. W rozpoznawanej sprawie organ podejmujący decyzję z dnia [...]r. podjął działania zmierzające do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i uzyskania dodatkowych informacji, jednakże wnioskodawca, jak wynika z uzasadnienia nie przedłożył żadnych nowych dowodów w sprawie. W świetle powyższego rozważyć należy, czy okoliczność na którą powołuje się skarżący wyczerpuje przesłankę nowego dowodu lub nowej okoliczności, która nie była znana organowi administracji podejmującemu decyzję w dniu [...]r. Pełnomocnik skarżącego w sposób szczególny odnosi się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu orzeczenia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...]r. Zdaniem składu orzekającego skoro Starosta W. w swojej decyzji odwołuje się do powyższego orzeczenia, tym samy uznać należy, że miał je w polu widzenia i okoliczności związane z jego wydaniem były brane pod uwagę przy podejmowaniu własnego rozstrzygnięcia. Tym samym brak jest podstaw dla uznania, że z punktu widzenia procesowego jest to nowy dowód lub też nowa okoliczność, która istniała w dniu wydania decyzji i nie była znana organowi podejmującemu rozstrzygnięcie. Zatem w ocenie składu orzekającego skarżący nie wykazał, występowania przesłanki przewidzianej treścią art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. W świetle powyższego ustalenia przyjdzie opowiedzieć się za stanowiskiem, że wyczerpana została przesłanka odmowy wznowienia postępowania i wydania po myśli art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Za całkowicie bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia postanowień art. 10 oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Zarzut ten jest nietrafny z tego powodu, że w ramach przedmiotowego postępowania nie prowadzone było żadne postępowanie dowodowe. Tego typu postępowanie byłoby prowadzone dopiero po wznowieniu postępowania, natomiast na etapie wstępnym organ ocenia jedynie to, czy wyczerpane są przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego, a zatem ten jego etap nie został uruchomiony. Nie jest trafny także zarzut naruszenia postanowień art. 7 i art. 77 wyżej wymienionego Kodeksu, ponieważ zarzuty odnoszące się do braków postępowania dowodowego mogą być podnoszone jedynie wówczas, gdy postępowanie takie jest prowadzone, natomiast w niniejszej sprawie tego typu postępowanie nie było prowadzone, tym samym organ nie mógł dopuścić się jego naruszenia. Skoro zaskarżone postanowienie nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego to tym, samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.