II SA/Wa 227/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-20
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby) jest uzasadnione w sytuacji, gdy policjant został warunkowo umorzony za popełnienie przestępstwa oszustwa i fałszerstwa, mimo wcześniejszego pozytywnego przebiegu służby i braku skazania prawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stwierdzając, iż ważny interes służby uzasadnia zwolnienie policjanta. Popełnienie przestępstwa, nawet przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego, skutkuje utratą przymiotu "nieskazitelności charakteru", co jest sprzeczne z wymogami służby w Policji i negatywnie wpływa na jej wizerunek oraz zaufanie społeczne. Interes społeczny, rozumiany jako potrzeba należytego wykonywania zadań przez Policję, przeważa nad interesem funkcjonariusza, nawet jeśli jego dotychczasowa służba była nienaganna.Stan faktyczny
Policjant A. A. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby). Podstawą zwolnienia było prawomocne warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec A. A. za popełnienie przestępstwa oszustwa i fałszerstwa. Policjant kwestionował zasadność zwolnienia, zarzucając naruszenie zasady res iudicata i ne bis in idem, a także brak wystarczających dowodów na uzasadnienie ważnego interesu służby. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów Policji za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi A. A. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia
2016 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] o zwolnieniu [...] A. A. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, któremu to rozkazowi nadany był rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Komendant Miejski Policji w [...] zawiesił [...] A. A. w czynnościach służbowych od dnia [...] grudnia 2013 r. na czas
nie dłuższy niż trzy miesiące, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2014 r. do czasu ukończenia postępowania karnego.
W dniu [...] września 2014 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] sporządzono akt oskarżenia przeciwko [...] A. A. zarzucając mu to, że w dniu [...] listopada 2013 r. w [...] w Sklepie [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu z B. G., poprzez wprowadzenie w błąd co do faktycznej osoby dokonującej zwrotu towaru, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem firmę [...] sp. z o.o. w ten sposób,
że wypisał fikcyjny dokument zwrotu towaru na osobę o danych K. M., który następnie podpisał w miejscu "podpis klienta" i przekazał B. G. otrzymując pieniądze w kwocie 100 zł, czym działał na szkodę [...] sp. z o.o. w [...], tj.
o przestępstwo z art. 286 § 1 Kk i art. 270 § 1 Kk w związku z art. 11 § 2 Kk.
Wyrokiem z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A. A. na okres próby 2 lat i orzekł świadczenie pieniężne od wymienionego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 1000 zł, a także zobowiązał do naprawienia szkody przez zapłatę kwoty 100 zł na rzecz [...] sp. z o.o w [...]. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wniósł apelację od powyższego wyroku w całości odnośnie A. A., na korzyść wymienionego.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Komendant Miejski Policji w [...] zwolnił [...] A. A. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z dniem [...] czerwca 2015 r.
W uzasadnieniu wskazał na upływ ponad 12 miesięcy od dnia zawieszenia wymienionego w czynnościach służbowych.
W dniu [...] czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w [...] wydał wyrok sygn. akt [...], mocą którego zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w [...]
z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że przyjął, iż opisane w części wstępnej wyroku zachowanie [...] A. A. stanowiło wypadek mniejszej wagi, a tym samym wyczerpało znamiona występku z art. 286 § 3 Kk i art. 270 § 2a Kk w związku z art. 11 § 2Kk, zaś w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji
w [...] uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...]
nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby
w Policji i w tym zakresie orzekł o zwolnieniu [...] A. A. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2015 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 stycznia
2016 r. sygn. akt II SA/Po 871/15 uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in.,
że organ II instancji nie uwzględnił zmiany stanu faktycznego, która zaszła w okresie od wydania decyzji pierwszej instancji do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy, tj. nie uwzględnił wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
Komendant- Miejski Policji w [...] skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek personalny o wdrożenie procedury zmierzającej do zwolnienia ze służby w Policji [...] A. A. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...], uwzględniając wniosek Komendanta Miejskiego Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia [...] A. A. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. organ wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby
w Policji [...] A. A. z uwagi na ważny interes służby.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] zażądał dopuszczenia wskazanej organizacji społecznej na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do prowadzonego postępowania administracyjnego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] dopuścił Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji [...] A. A.
[...] A. A. w dniu [...] września 2016 r. zapoznał
się z materiałami prowadzonego postępowania administracyjnego i zobowiązał się dosłać w terminie 7 dni wnioski wobec toczącego się postępowania. W dniu [...] września 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo [...] A. A. z dnia [...] września 2016 r., w którym wniósł on m.in.
o dołączenie kserokopii przesłuchania B. G., kserokopii 3 opinii służbowych, kserokopii świadectw ukończonych kursów, "przesłuchania wydanej opinii oraz osiągniętych wyników w służbie w ostatnim okresie letnim", a także przesłuchanie niektórych policjantów i byłych policjantów z Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz jego i powtórne zasięgnięcie opinii organizacji związkowej. Wniósł o umorzenie i zakończenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 Kpa ze względu na wyrok z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...]. Do wniosku załączył 15 kart kserokopii dokumentów dotyczących jego stosunku służbowego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez [...] A. A. w dniu [...] września 2016 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę nie wniosłoby niczego nowego do sprawy i nie miałoby wpływu na jej wynik, a jedynie spowodowałoby przewlekłość prowadzonego postępowania administracyjnego.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2016 r. zwolnił [...] A. A. z dniem [...] października 2016 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku
z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki Policji
w [...] wskazał, iż okolicznością niesporną w sprawie jest fakt, że wobec [...] A. A. wydany został wyrok, na podstawie którego Sąd uznał,
iż zachowanie oskarżonego stanowiło wypadek mniejszej wagi, a tym samym wyczerpywało znamiona występku z art. 286 § 3 Kk i art. 270 § 2a Kk w związku
z art. 11 § 1 Kk. Wina [...] A. A. nie budzi zatem żadnej wątpliwości. Dotychczasowa pozytywna ocena pełnionej przez wymienionego służby w żaden sposób nie może równoważyć czynu, którego dopuścił się [...] A. A. Warunkowe umorzenie przez Sąd Okręgowy w [...] postępowania karnego nie stanowi, iż został on uniewinniony. Uznać zatem należy, że opisane zdarzenie z udziałem [...] A. A. uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów, rozumianych jako jej dobre imię
i wiarygodność. Postawa policjanta uniemożliwia jednocześnie realizację przez wymienionego podstawowych zadań Policji określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o Policji.
W odwołaniu od rozkazu personalnego pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 16 § 1 Kpa w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 6 oraz art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady res iudicata oraz ne bis in idem skutkujące wydaniem wobec skarżącego drugiego rozstrzygnięcia w tożsamej sprawie administracyjnej; art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie wobec [...] A. A. środków administracyjnych przewidzianych w ustawie o Policji oraz w Kodeksie karnym, przez co doszło do sytuacji, w której organ administracji orzekając po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego środek administracyjny, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy doprowadził do nadmiernej represyjności wymierzonego przez siebie środka; art. 7 Kpa oraz 77 Kpa w związku z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ; art. 78 Kpa; art. 108 § 1 Kpa; art. 107 § 3 Kpa ; art. 10 § 1 Kpa. Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 3Kpa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Niezależnie od tego wniósł też o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz "przeprowadzenie uzupełniającego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w szczególności przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę.
W dniu [...] listopada 2016 r. do Komendy Głównej Policji wpłynęło wystąpienie Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...], w którym wskazano na możliwość rażącego naruszenia prawa przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], tj. zasady rzeczy osądzonej, która zakazuje ponownego rozstrzygania co do tego samego czynu. Ponadto czyn popełniony przez [...] A. A. jest błahy, zatem interes służby nie zostanie naruszony w sytuacji pozostawienia go w służbie
w Policji.
Komendant Główny Policji uzasadniając decyzję utrzymującą w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przytoczył treść tego przepisu, zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby
w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Organ wskazał, że użycie
w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. KGP podał, że bezspornym jest,
iż [...] A. A. w dniu [...] listopada 2013 r. w [...] w Sklepie [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu
z B. G., poprzez wprowadzenie w błąd co do faktycznej osoby dokonującej zwrotu towaru, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem firmę [...] sp. z o.o. w ten sposób, że wypisał fikcyjny dokument zwrotu towaru na osobę o danych K. M., który następnie podpisał w miejscu "podpis klienta" i przekazał B. G. otrzymując pieniądze w kwocie 100 zł, czym działał na szkodę [...] sp. z o.o. w [...] (czyn został uznany za wypadek mniejszej wagi), tj. o przestępstwo z art. 286 § 3 Kk i art. 270 § 2a Kk w związku z art. 11 § 2 Kk. Powyższe w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza treść wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt [...], utrzymującego w zasadniczej części w mocy wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...]. Wyrokiem tym warunkowo umorzono postępowanie karne wobec [...] A. A. na okres dwóch lat próby - na podstawie art. 66 § 1 i 2 Kk oraz art. 67 § 1Kk. Sąd uznał, że okoliczności popełnienia przez [...] A. A. zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości. W tej sytuacji uznać należy, że popełnienie przez wymienionego czynu jest bezsporne i nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości.
To z kolei powoduje, że odbiór społeczny tej sytuacji musi być negatywny i to nie tylko co do lokalnych funkcjonariuszy, lecz co do całej formacji policyjnej. Policjantów obowiązują bowiem szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności
w oczach opinii publicznej. Organ wskazał, że z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika m.in., że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Zdaniem KGP nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Organ wskazał, że podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania zaprzeczające podjętym zobowiązaniom naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 oraz z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13).
KGP podniósł, że każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zdaniem organu sytuacja odwołującego wpływa demoralizująco na innych funkcjonariuszy. Policjant, wobec którego toczyło się postępowanie karne,
w trakcie którego ustalono, że popełnił on przestępstwo, automatycznie traci przymiot "nieskazitelności charakteru", a w konsekwencji pozostawienie go w służbie narusza jej ważny interes. W konsekwencji tego rodzaju postawa [...] A. A. nie może zostać niezauważona w aspekcie interesu służby, który mierzony interesem społecznym, jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję zwolnieniową.
W ocenie KGP, pozostawienie wymienionego w służbie w zdecydowany sposób wpłynęłoby na pogorszenie wizerunku Policji, która mogłaby być postrzegana jako formacja tolerująca w swoich szeregach ludzi sprzeniewierzających się wartościom, które w sposób bezwzględny powinny być przez tę formację chronione. Wpłynęłoby to także w sposób co najmniej demotywujący, a niekiedy nawet demoralizujący, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom etyczno-moralnym.
Organ wskazał, że Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] zajął stanowisko w tej sprawie, a zatem przesłanka określona w art. 43 ust. 3 cyt. ustawy została spełniona.
Zdaniem KGP, Komendant Wojewódzki Policji w [...] w sposób dostateczny wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji (art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 77 Kpa) rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Odnosząc się do zarzutów odwołania KGP wskazał, że nie nastąpiło naruszenie rei iudicate, gdyż brak tożsamości tej sprawy ze sprawą rozpatrywaną wcześniej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
W odniesieniu natomiast do zarzutu nieprzeprowadzenia żądanych dowodów organ stwierdził, iż organ I instancji niewątpliwie zważył, stosownie do art. 7 k.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji. Nie stanowi więc argumentu nakazującego uchylić zaskarżony rozkaz personalny to, że wymieniony dotychczas prawidłowo wywiązywał się z nałożonych obowiązków, otrzymywał nagrody uznaniowe, był pozytywnie opiniowany, podnosił swoje kwalifikacje zawodowe bądź był doceniany przez współpracowników. Wcześniejsze czy późniejsze prawidłowe wykonywanie czynności służbowych przez policjanta, również z narażeniem życia i zdrowia, co wynika z istoty zawodu policjanta, w żaden sposób nie znosi skutków stwierdzenia przez Sąd popełnienia przestępstwa przez policjanta, w tym jego społecznego wydźwięku. Dokumentacja dotycząca stosunku służbowego [...] A. A. jest znana organowi, gdyż znajduje się w aktach osobowych zainteresowanego - dotychczasowa pozytywna ocena służby pełnionej przez wymienionego w żaden sposób nie może równoważyć tego, że został on uznany za sprawcę przestępstwa.
Odnośnie sugestii pełnomocnika strony o znikomym stopniu społecznej szkodliwości czynu [...] A. A. oraz błahym charakterze tej sprawy KGP stwierdził, że nie mogą one skutecznie rzutować na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Dokonanie oszustwa i fałszerstwa jest zdarzeniem szczególnie nagannym
w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby,
o jakich mowa w rocie ślubowania policjanta. W świetle powyższego że nie do pogodzenia jest w ocenie KGP realizacja zadań służbowych przez policjanta, który popełnił przestępstwo, co uzasadnia zwolnienie go ze służby.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia
2016 r. stał się przedmiotem skargi A. A., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego organu I instancji z uwagi na fakt, iż zaskarżony rozkaz personalny dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj. decyzją
nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2016 r. o uchyleniu rozkazu personalnego i umorzeniu postępowania pierwszej instancji
w całości), a zatem tak wydana decyzja obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (przesłanka res iudicata),
2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i rozkazu personalnego organu I instancji,
3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Wnosząc o powyższe pełnomocnik skarżącego zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. art. 6 oraz art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady res iudicata oraz ne bis in idem skutkujące wydanie wobec skarżącego drugiego rozstrzygnięcia w tożsamej sprawie administracyjnej, pomimo, iż zaskarżony rozkaz personalny dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj. decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2016 r. o uchyleniu rozkazu personalnego o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości;
- naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie wobec A. A. środków administracyjnych przewidzianych w ustawie o Policji oraz w Kodeksie karnym, czym doszło do sytuacji, w której organy policji orzekając po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego (oraz wcześniejszego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji) środek administracyjny, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji doprowadziły do nadmiernej represyjności wymierzonego przez siebie środka;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie:
- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji (zarówno w I, jak i w II instancji) wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności zaś poprzez brak wyznaczenia stronie terminu na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem w sprawie przez organy obu instancji, co skutkowało naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz pozbawieniem skarżącego możliwości ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego i twierdzeń organu;
- naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, które spowodowało błędne zastosowanie normy prawa materialnego (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) i orzeczenie zwolnienia Pana A. A. ze służby w Policji, pomimo iż w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu służby;
- naruszenie art. 78 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów (na okoliczność m. in. wzorowego wykonywania obowiązków służbowych, wykonywania całości powierzonych zadań bez jakichkolwiek uwag przełożonych, ciągłego rozwijania umiejętności związanych z wykonywaną pracą, znikomej społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez stronę) świadczących o tym, iż ważny interes służby nie przemawia za zwolnieniem A. A. ze służby w Policji; pomimo iż zasadnym było ich przeprowadzenia, albowiem potwierdzały okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy.
W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego rozszerzył argumentację
w zakresie podniesionych zarzutów. Wskazał, że sprawa zwolnienia A. A. ze służby w Policji zakończyła się decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie. Skarżący stoi na stanowisku, iż w tym postępowaniu organ rozstrzygał również (pomimo nie uwzględnienia tego faktu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia)
o tym, że interes służby przemawia za zwolnieniem A. A. ze służby
w Policji. Pełnomocnik podniósł, iż zdaniem skarżącego - niezależnie od innych zarzutów, w szczególności niedopuszczalności podwójnego orzekania za ten sam czyn - dokonana analiza przemawia za tym, iż czyn popełniony przez stronę jawi się jako na tyle błahy, iż nie pozwala on na wydalenie A. A. ze służby. W ocenie pełnomocnika skarżącego, bez wątpienia, w niniejszej sprawie występuje tożsamość podmiotowa niniejszej sprawy oraz sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji zakończonej decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Pełnomocnik podkreślił, że zebrany w sprawie na dzień wydania zaskarżonego Rozkazu Personalnego materiał dowodowy był niewystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W szczególności uniemożliwiał on (w formie zebranej przez organ bez przeprowadzenia wnioskowanych dowodów) jednoznaczną ocenę, czy za zwolnieniem A. A. z Policji przemawiał ważny interes służby w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organy nie odjęły bowiem wszystkich możliwych czynności wyjaśniających. Co więcej, w aktach sprawy brakuje kluczowych dowodów. Zdaniem skarżącego materiał zebrany w sprawie został zgromadzony w sposób wybiórczy i jednostronny, zawierający jedynie dowody jawiące się jako niekorzystne dla skarżącego.
Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarga nie jest zasadna. Pełnomocnik nie zgodził się z zarzutami skargi, wskazał m.in., że skarżący miał możliwość uczestniczenia w postępowaniu, składania pism procesowych, wniosków dowodowych, jak też pozyskał kopie tych akt. Jego wniosek o sfotografowanie akt sprawy został pozytywnie rozpoznany, zaś w dniu [...] września złożył w sprawie pismo wraz
z załącznikami. Pomiędzy tą data a data wydania rozkazu I instancji, tj. [...] października 2016 r. organ nie prowadził dowodów wymagających udziału strony, a jedynie rozpoznał jej wnioski dowodowe w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych. Pełnomocnik wskazał też, że w toku postępowania organ posiadał akta osobowe policjanta, a tym samym były mu wiadome informacje co do dotychczasowej służby, jej przebiegu i oceny. Okoliczności te organ uwzględnia w ramach faktów znanych mu z urzędu.
Uczestnik postępowania – ZW NSZZ Policjantów Województwa [...] w piśmie z dnia 11 sierpnia 2017 r. poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego organu I instancji. Podniósł, iż organ nie zbadał w jaki sposób przebiegała służba funkcjonariusza. Nadto, zdaniem uczestnika postępowania, czyn popełniony przez skarżącego jawi się jako dość błahy, co nie pozwala na zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na ważny interes służby.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 4 września 2017 r. podtrzymał skargę, nadto, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych dokumentów: poświadczenia bezpieczeństwa z dnia [...].07.2016 r. nr [...], zaświadczenia nr [...] stwierdzającego odbycie szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych z dnia [...].06.2016 r., pisma Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o nadaniu "[...]" za ratowanie ludzkiego życia i mienia w sytuacjach zagrażających własnemu bezpieczeństwu, oświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia [...].08.2016 r.; znajdujących się w aktach Komendanta Miejskiego Policji w [...] Lub Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]: opinii bezpośrednich przełożonych dot. Przebiegu służby ze szczególnym uwzględnieniem opinii okresowej oraz przydatności na zajmowanym stanowisku w okresie od przyjęcia A. A. do służby do listopada 2013 r., notatnika służbowego A. A. wraz z potwierdzeniem wyników kontroli w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, w okresie od sierpnia do października 2016 r., na okoliczność cech osobistych i działalności służbowej skarżącego świadczących o tym, że ważny interes służby nie przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.
Na rozprawie w dniu 20 września 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 4 września 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu I instancji odpowiadają prawu. Sąd
nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, jak również prawa procesowego
w stopniu, który miałby wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W sprawie tej nie zaszła przesłanka nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 237 ze zm.), zwanej dalej k.p.a, albowiem sprawa ta nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zarzut skargi w tym zakresie, odnoszący się także do art. 16 k.p.a. w zw. z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 oraz art. 8 k.p.a., Sąd uznał za niezasadny. Tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (v. Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 637; uzasadnienie uchwały NSA
z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, ONSA i WSA 2010/1/4). Zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia wyklucza stwierdzenie, iż mamy do czynienia ze sprawą już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Nadto, umorzenie postępowania w sprawie nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Zatem, prawidłowo organ przyjął, że nie można mówić o tożsamości sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją oraz decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]
z dnia [...] kwietnia 2016 r., którą to decyzją wymieniony organ uchylił rozkaz personalny KMP w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] i umorzył w pierwszej instancji w całości postępowanie prowadzone na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Kwestia niezrozumienia przez skarżącego dlaczego po wydaniu decyzji umarzającej postępowanie prowadzone na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, wszczęto postępowanie zwolnieniowe na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782), nie oznacza naruszenia zasady zaufania obywatela do Państwa. Nie stanowi też o naruszeniu przepisu art. 6 k.p.a., zgodnie
z którym organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa. Zasada legalizmu oznacza, że kompetencja organu władzy publicznej powinna opierać się na wyraźnie sformułowanym przepisie prawnym. Rozstrzygniecie organu w niniejszej sprawie podjęte zostało na podstawie konkretnego przepisu prawa, tj. art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Niezrozumiały jest tym samym zarzut naruszenia art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Powołanie się w skardze przez pełnomocnika skarżącego na przekonanie Prokuratury i Sądu prowadzących postępowanie przygotowawcze i sądowe o tym, że nie ma potrzeby stosowania wobec A. A. środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu nie stanowi przeszkody do stosowania przez organ Policji wobec funkcjonariusza Policji przepisów art. 41 ustawy o Policji, a tym samym realizacji przyznanych ustawą o Policji kompetencji.
Organom nie można w tej sprawie zarzucić naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł procedury administracyjnej. Skarżący miał możliwość uczestniczenia w postępowaniu, zawiadomiony był o wszczęciu tego postępowania (pismo z dnia [...] lipca 2016 r.), poinformowany o prawie czynnego w nim udziału, brał nadto w nim czynny udział, przeglądał akta, wnioskował o przeprowadzenie dowodów. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Nadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że nawet w przypadku niezawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się o zgromadzonym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji, stanowi podstawę do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Poza tym, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu i brał w nim udział, organ
nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania dowodowego, o którym skarżący nie miałby wiedzy, i co do którego ewentualne jego wnioski czy żądania mogłyby ważyć na wyniku sprawy. Prawidłowo organ stwierdził, że wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego.
Nie naruszono tym samym art. 7 i art. 77 k.p.a. Zasadnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych. Zarzut naruszenia art. 78 k.p.a. Sąd uznał tym samym za nieuzasadniony. Trafnie organ przyjął bowiem, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę nie wniosłoby niczego nowego - w znaczeniu istotnego na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – do tej sprawy a jedynie spowodowałoby wydłużenie postępowania administracyjnego. Także Sąd nie uwzględnił wniosku
o przeprowadzenie zawnioskowanych przez pełnomocnika skarżącego dowodów uzupełniających, albowiem w ocenie Sądu nie było to niezbędne do wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości w tej sprawie, a zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może
z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Takie istotne wątpliwości w tej sprawie nie wystąpiły.
Istotą sprawy było dokonanie przez organ ustalenia, czy pozostawienie A. A. w służbie narusza ważny interes służby i uzasadnia jego zwolnienie
ze służby. Organy dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepis art. 41 ust. 2 pkt 5, jak też art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w sposób wyczerpujący uzasadniając przy tym podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
W sprawie nie jest sporne, że wobec skarżącego zapadł wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie karne. Trafnie organ Policji wskazał,
że warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowi o uznaniu skarżącego
za winnego popełnienia czynu określonego w wyroku.
Zdaniem Sądu, organy Policji miały prawo – w stanie faktycznym tej sprawy – przyjąć, że spełniona została przesłanka ważnego interesu służby umożliwiająca zwolnienie skarżącego ze służby. Organy Policji wystarczająco wyczerpująco uzasadniły, że dalsze pozostawanie skarżącego w Policji nie jest możliwe z uwagi na to, że wskutek popełnienia przez niego przestępstwa utracił on przymiot "nieskazitelności charakteru". Nie sposób nie podzielić twierdzenia organu Policji, że dokonanie oszustwa i fałszerstwa jest zdarzeniem szczególnie nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z dobrym imieniem służby. Przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie, w którym ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, jak też strzec dobrego imienia służby.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie dokonuje kontroli prowadzonej przez organ policji polityki kadrowej. Do sądu administracyjnego należy dokonanie oceny, czy działanie organu i podjęte w jego ramach rozstrzygnięcia nie były dowolne, czy organ rozważył wszechstronnie wszystkie okoliczności istotne w tej sprawie oraz czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia. To biorąc pod uwagę Sąd stwierdził, że organy Policji miały podstawy do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i przepis ten został zastosowany prawidłowo. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia ważnego interesu służby, jednakże jest bezsporne, że należy ten interes rozumieć i rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym zamachem. W kontekście tego, że skarżący jako policjant był nie tylko uprawniony
ale i zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa, popełniony przez niego czyn nie jawi się – wbrew twierdzeniom skarżącego – jako błahy. Przede wszystkim zaś, ważąc interes funkcjonariusza, tak postrzegającego swój czyn, z interesem społecznym wyrażającym się w potrzebie należytego wykonywania zadań przez Policję, organ Policji miał prawo stwierdzić, że nawet dotychczasowa nienaganna służba, czy wyróżnienia nie dają podstaw do pozostawienia skarżącego w służbie. Na gruncie poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanych w orzeczeniach dotyczących stosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można stwierdzić, że utrata przez policjanta nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), następuje nie tylko wówczas, gdy zapada wyrok skazujący (v. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2642/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd taki prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Nawet prawidłowe dotychczasowe wykonywanie obowiązków służbowych, jak też wyróżnienia, nie przemawiają – wobec utraty nieposzlakowanej opinii –
o pozostawieniu funkcjonariusza w służbie policyjnej (v. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organy wykazały, że skarżący utracił przymiot konieczny do pozostania w szeregach Policji. Okoliczność, że poprzednio wydany – na innej podstawie prawnej rozkaz o zwolnieniu ze służby został uchylony a postępowanie w pierwszej instancji umorzone i skarżący pełnił nadal służbę w Policji do czasu zwolnienia rozkazem personalnym z dnia [...] października 2016 r., nie ma znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji. Uzasadnienia rozkazów personalnych organów obu instancji spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
i w sposób wyczerpujący wyjaśniają podstawy podjętej decyzji o zwolnieniu ze służby. Rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie jest dowolny, a nadany mu rygor natychmiastowej wykonalności jest – w stanie faktycznym tej sprawy – uzasadniony. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważa w tej sprawie nad interesem służby. Opinia organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów
nie jest wiążąca dla organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że art. 43 ust. 3 ustawy o Policji nie uzależnia dopuszczalności rozwiązania stosunku służbowego od uzyskania zgody związku zawodowego (v. wyrok NSA z dnia
9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13). Powołany przepis nie został naruszony.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło