III SA/Kr 1022/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-20

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba osadzona w zakładzie karnym, która zadeklarowała brak środków finansowych, przedmiotów wartościowych i dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku osoby osadzonej w zakładzie karnym, która złożyła oświadczenie o braku zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów, należy uznać to oświadczenie za wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości. Przyznanie prawa pomocy w takim przypadku zabezpiecza konstytucyjne prawo do sądu i wspiera zasadę równości broni.
Stan faktyczny
Skarżący, osadzony w zakładzie karnym, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał na brak środków finansowych, przedmiotów wartościowych i dochodów, a także na wysokie zobowiązania alimentacyjne i kredytowe. Z urzędu ustalono, że skarżący przebywa w zakładzie karnym i doręczenia kierowane są na adresy zakładów karnych. Wnioskodawca podniósł, że z uwagi na osadzenie ma trudności z dostępem do akt.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację podał, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Określając swój majątek oświadczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Podobnej treści deklarację złożył w stosunku do rodziców zakreślając rubryki 8 i 9. Zadeklarował brak dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że obecnie przebywa w zakładzie karnym i nie posiada na koncie depozytowym żadnych środków. Oświadczył, że nie pracuje. Wyjaśnił, że jest u rodziców zameldowany. Powiada, że rodzice utrzymują się z emerytur. Twierdzi, że nie zna wysokości tych świadczeń ani majątku rodziców. Podnosi, że z uwagi na osadzenie ma trudności z dostęp do akt. Wymieniając zobowiązania podał, że wobec funduszu alimentacyjnego zalega na kwotę 19900 zł, powiada że miesięczne zobowiązania alimentacyjne wynoszą 800 zł, zaś z tytułu kredytów i pożyczek zalega na 30000 zł. Z urzędu stwierdza się, że w przedstawionych przez organ wraz ze skargą aktach administracyjnych zalega zaświadczenie stwierdzające, że skarżący przebywa aktualnie w Zakładzie karnym w O a przewidywany termin końca kary przypada na 10.01.2018 r. Z urzędu stwierdza się również iż w sprawie, doręczeń dla skarżącego dokonuje się na adresy zakładów karnych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 §1 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 §1 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 §1 ppsa wskazując na swoją aktualną sytuację. Oświadczenie to wypada uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości. Skarżący nie ma zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów. Ponadto, ze swej istoty dla osoby osadzonej w zakładzie karnym konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty postępowania generalnie stanowi problem. Mając zatem na uwadze przytoczone okoliczności wypadało przyznać skarżącemu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni, która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie skarżącego w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło