VII SA/Wa 2440/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-20

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku, wydana na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego w związku z nieuiszczeniem opłaty legalizacyjnej, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. na wniosek strony?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę budynku, wydana na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego w związku z nieuiszczeniem opłaty legalizacyjnej, jest decyzją związaną, a nie uznaniową. W związku z tym nie może ona zostać uchylona ani zmieniona w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 154 k.p.a., ponieważ strona nabyła prawo do wykonania obowiązków wynikających z tej decyzji, a jej uchylenie lub zmiana byłoby sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami Prawa Budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. wniósł o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, argumentując, że nie uiścił opłaty legalizacyjnej i wystąpił o jej rozłożenie na raty. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną i nie podlega uchyleniu ani zmianie w trybie art. 154 k.p.a., nawet jeśli przemawia za tym interes strony, gdyż byłoby to sprzeczne z przepisami Prawa Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 216 r., poz. 23, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołanie T. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Czerwca 2016r. W uzasadnieniu organu odwoławczy przestawił następujący stan faktyczny i prawy sprawy . Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. T. G. wniósł o zmianę, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce numer [...] położonej przy ul. [...] w [...] – wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podał, że nie uiścił opłaty legalizacyjnej, w związku z czym orzeczono rozbiórkę budynku . Wystąpił jednak o rozłożenie jej na raty , co okazał się niemożliwe z uwagi na brak podstawy dla takiego rozstrzygnięcia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. po rozpatrzeniu złożonego przez T. G. wniosku odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wyjaśni, że stosowanie do art. 154 k.p.a decyzja ostateczna na mocy, której żadna strona nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał jeżeli przemawia z tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Są to przesłanki niezależne od prawnej poprawność decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a jest samodzielnym, nadzwyczajnym postępowanie administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Wskazał jednocześnie, że tryb weryfikacji decyzji ostatecznych w oparciu o art. 154 k.p.a nie ma zastosowania do tzw. decyzji związanych, gdzie organ administracji publicznej jest ściśle związany przepisami prawa , które jednocześnie obligują go do określonego rozstrzygnięcia. Taki charakter ma decyzja o nakazie rozbiórki wydana na postawie art.48 Prawa Budowlanego . Jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek, przy czym organ zobligowany jest wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach .Wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 154 k.p.a wniosku Skarżącego o uchylenie decyzji ze względu na interes strony (inwestora) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 48 Prawa budowalnego Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i stanowiskiem doktryny decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, którą można uchylić lub zmienić w trybie art. 154, ani też w trybie art. 155 k.p.a. Rozpoznają odwołalnie T. G. od decyzji z dnia [...] czerwca 2016r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Organ odwołujący podkreślił że art. 154 k.p.a może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu w ramach ,której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten nie może natomiast prowadzić do zmiany bądź uchylenia decyzji związanych, które zostały wydane w oparciu o przepisy nie dające organowi żadnego luzu decyzyjnego – żadnej innej możliwości rozstrzygnięci w konkretnym stanie faktycznym. Obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miast [...] z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymaną w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane. Decyzja ta wydana została w związku z nieuiszczeniem przez T. G. opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. , co obligowało organ do orzeczenia rozbiórki Odnosząc się do argumentacji skarżącego, który podnoś, że jego słuszny interes przemawia za takim rozstrzygnięciem organ wyjaśnił, że musi to być interes nie pozostający w sprzeczności z prawem zatem taki, który nie sankcjonuje stan niezgodnego z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 wniósł T. G. Decyzji zarzucił naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez błędną interpretację i uznanie, że decyzja o nakazie rozbiórki jest decyzją na postawie, której strona nabyła prawo, nadto pominięcie przez organ okoliczności złożenia wniosku o rozłożenie opłat legalizacyjnych na raty na podstawie art. 49c Prawa Budowalnego. Skarżący odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1995 syg. akt SA/Po 2119/94 argumentował, że nie jest wyłączona możliwość uchylenia bądź zmiany na podstawie art. 154 k.p.a decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę obiektu budowlanego. W postępowaniu legalizacyjnym spełnił wszystkie wymogi poza uiszczeniem opłaty legalizacyjnej. Wniósł o rozłożenie jej na raty , co wówczas nie było możliwe. Dopiero zmiana ustawy Prawo Budowalne dokonana ustawą z dnia 28 czerwca 2015 r. (Dz.U.2015.443) stworzyło taką możliwość. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie i podtrzymał swoje stanowisko. WSA w Warszawie zaważył co następuje Skarga podlega oddalenie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd kontrolował decyzją wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a. Przepis ten ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie aby możliwe było wzruszenie decyzji. Musi to być po pierwsze decyzja, która nie tworzy prawa nabytego dla żadnej ze stron postępowania, po wtóre za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego bądź wzgląd na słuszny interes strony. Pojęcie praw nabytych oznacza, że następuje jakieś przysporzenie na rzecz określonego podmiotu w sferze prawnej. Treścią prawa nabytego będzie także rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki, które powstają przez prawomocne orzeczenie właściwej władzy z którego wynika, że na danym podmiocie ciąży obowiązek w rozmiarach określonych przez to w orzecznictwie. Oznacza to, że nawet decyzje nakładające tylko obowiązki są decyzyjne na mocy, których adresat decyzji nabywa prawo do wykonania tylko tych obowiązków. Powyższe rozważanie należy uzupełnić stwierdzeniem, że zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a stanowi sytuację wyjątkową, gdyż narusza wyrażoną w art. 16 k.p.a zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W orzecznictwie sądowo- administracyjnym podkreśla się także konsekwentnie, że na podstawie art. 154 k.p.a nie mogą być uchylone lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydawaniu których przepisy prawa nie pozwalają organowi administracji na swobodne uznanie(por. wyrok NSA z 12 czerwca 2008 II OSK 195/08 CBOIS). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art.154 k.p.a i niewadliwie ocenił, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014r. utrzymującej w mocy decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru budowalnego dla miasta [...] z dnia [...] lipca 2014, którą nakazano skarżącemu rozbiórkę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...]. Nie może budzić wątpliwości, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. orzekająca na podstawie art.48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo Budowalne. rozbiórką budynku mieszkalnego jest tzw. decyzją związaną, bowiem w sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowalnego związany jest dyspozycją art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Przesądza to o braku możliwości zastosowania art. 154 kpa do uchylenia tej decyzji. Sąd jednocześnie wskazuje, że decyzja ta ukształtowała określonej stosunek prawny. Uchylenie nakazu rozbiórki oznaczałoby działanie wbrew obowiązującym przepisom prawa zaś ewentualna zmiana tej decyzji otwierałaby nowe postępowanie administracyjne, czego dyspozycja art. 154 k.p.a nie przewiduje. Zważywszy na przedstawiane powyżej argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy w dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o Postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 poz.1369 ze zm.) orzeł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło