I SA/Po 937/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [..] z dnia [...] r. nr [...]. II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz [...] kwotę [...],- zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. wszczął wobec E. P. postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług za okres od [...].09.2015r. do [...].02.2016r. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o zawieszenie powyższego postępowania kontrolnego z uwagi na uniemożliwienie normalnego reprezentowania mocodawcy (...) spowodowane działaniami Prokuratury Regionalnej w [...]. Do przedmiotowego wniosku dołączono kopię postanowienia z dnia [...].01.2017 r. Prokuratury Regionalnej w [...] w sprawie przeszukania oraz wydania rzeczy. W uzasadnieniu pisma podkreślono, iż ww. postanowieniem Prokuratury zażądano od pełnomocnika spółki wydania dokumentacji dotyczącej m.in. podmiotu E. P. - a także zapisków, komputerów, telefonów komórkowych, kart SIM oraz innych narzędzi pracy i komunikacji. Tym samym uniemożliwiono pełnomocnikowi ochronę interesów spółki w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P.. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. poinformował stronę, że okoliczności wskazane przez jej pełnomocnika we wniosku nie mogą być uznane jako przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania kontrolnego. Organ stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów prawa instytucja zawieszenia postępowania podatkowego na żądanie strony, uregulowana jest w art. 204 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) dalej O.p., tzn. na wniosek strony jest możliwe zawieszenie postępowania tylko wtedy, kiedy sprawa dotyczy udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. W związku z powyższym podniesiona przez pełnomocnika spółki okoliczność braku możliwości reprezentowania mocodawcy, spowodowana działaniami Prokuratury Regionalnej w [...], nie jest przesłanką stanowiącą podstawę do zawieszenia przedmiotowego postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik spółki wniósł zażalenie na powyższe pismo Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., uznając, że jest ono w rzeczywistości postanowieniem wydanym przez organ podatkowy w toku postępowania kontrolnego, zarzucając wskazanemu wyżej organowi podatkowemu, że naruszył: - art. 201 § 3 w związku z art. 216 i art. 217 O.p. poprzez niewydanie w sprawie postanowienia, - zasady ogólne postępowania podatkowego, o których mowa w art. 121 i 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na właściwe rozstrzygnięcie sprawy, - zasadę ogólną, o której mowa w art. 124 w związku z art. 217 § 2 O.p. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia jakimi przesłankami kierował się załatwiając sprawę, - art. 138a § 1 O.p. w związku z art. 42 Konstytucji RP poprzez odmowę zawieszenia postępowania kontrolnego w sytuacji ograniczenia przez organy państwa sprawowania funkcji pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik strony wniósł o uchylenie pisma Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2017r., uznając powyższą korespondencję otrzymaną od organu podatkowego za postanowienie wydane w sprawie. Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy drugiej instancji wskazał, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa wymieniają przesłanki obligatoryjne i fakultatywne zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania na podstawie przepisów art. 201 § 1, § 1a i § 1b powołanej ustawy następuje z urzędu, przy czym strona może złożyć z własnej inicjatywy wniosek w sprawie (np. jeżeli wystąpi przesłanka obligatoryjna zawieszenia, a organ podatkowy nie miał wcześniej informacji o jej wystąpieniu lub gdy przesłanka jest fakultatywna, a organ nie wydał z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania). Natomiast w trybie art. 204 § 4 O.p. zawieszenie postępowania przez organ podatkowy może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, nie może nastąpić z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił jednak, że w każdym przypadku organ podatkowy obowiązany jest zbadać ewentualne przesłanki zawieszenia postępowania i wydać postanowienie w sprawie. Wskazał, również, że na postanowienie służy zażalenie. Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. nie wydał postanowienia, odpowiadając na wniosek strony dotyczący zawieszenia postępowania kontrolnego, a jedynie pismo informujące, że powód zawieszenia, na który powołuje się strona nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania. Ponadto w postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej skierował do Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. dyspozycję rozpoznania wniosku strony z dnia [...] lutego 2017 r. o zawieszenie postępowania kontrolnego w drodze postanowienia. W skardze z dnia [...] lipca 2017 r. pełnomocnik Spółki wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) rażące naruszenie art. 217 § 2, 219 § 3 w zw. z art. 236 § 1 w zw. z art. 120, 121 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia własnej analizy prawnej i oparcie rozstrzygnięcia sprawy o nierelewantnie ustalony stan faktyczny bez sporządzenia jakiegokolwiek własnego uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia w zakresie kwalifikacji prawnej; b) rażące naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120 i art. 121 O.p., z uwagi na bezpodstawne stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego; c) naruszenie art. 120 i 121 O.p. w związku z art. 7 i art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez oparcie zaskarżonego postępowania na fakcie naruszenia przez Dyrektora dyrektywy zobowiązującej organ do działania na podstawie przepisów obowiązującego prawa; d) art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz błędną jego ocenę, z uwagi na to, że organ podatkowy uznał, że nie można wszcząć postępowania administracyjnego z uwagi na brak w przepisach prawa podstawy do rozpatrzenia merytorycznego skarżącego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie w ocenie Sądu narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z [...] czerwca 2017 r. stwierdził, że przepisy Ordynacji podatkowej wymieniają przesłanki obligatoryjne i fakultatywne zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1, 1a i 1b O.p. następuje z urzędu, niemniej strona może złożyć wniosek o zawieszenie postępowania, np. jeśli wystąpi przesłanka obligatoryjna zawieszenia postępowania, a organ nie miał wcześniej informacji o jej wystąpieniu lub gdy przesłanka jest fakultatywna, a organ nie wydał z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania. Natomiast w trybie art. 204 § 4 O.p. zawieszenie postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. W każdym przypadku organ jest obowiązany zbadać przesłanki i wydać stosowne postanowienie, na które służy zażalenie. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego nie wydał postanowienia w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony z dnia [...] lutego 2017 r. o zawieszenie postępowania. Organ jedynie pismem z dnia [...] marca 2017 r. poinformował stronę, że powód zawieszenia postępowania kontrolnego wskazany we wniosku nie jest przesłanką zawieszenia postępowania. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia, ponieważ brak jest przedmiotu zaskarżenia. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że zażalenie skarżącej spółki jest niedopuszczalne. Wniosek o zawieszenie postępowania, jak wszelkie kwestie procesowe wyłaniające się w toku postępowania, rozpoznawany jest w drodze postanowienia, który zgodnie z art. 201 § 2 O.p. doręcza stronie lub jej spadkobiercom, z zastrzeżeniem § 2a (który w sprawie nie ma zastosowania). Zgodnie z art. 201 § 3 O.p. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniu organu odwoławczego istniał przedmiot postępowania zażaleniowego. Było nim pismo Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., które wydane zostało w związku ze złożonym wnioskiem o zawieszenie postępowania kontrolnego. Wskazane pismo zawierało oznaczenie organu podatkowego, datę jego wydania, oznaczenie strony postępowania wraz z pełnomocnikiem, rozstrzygnięcie, uzasadnienie stanowiska i podpis osoby upoważnionej. W ocenie Sądu doszło do wydania i doręczenia aktu administracyjnego. Pismo zawierało elementy konieczne i niezbędne w świetle art. 217 §1 i §2 O.p. do uznania, że doszło do doręczenia postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania. Złożenie zażalenia przez skarżącą spółkę w terminie przewidzianym dla zaskarżalnych postanowień dowodzi, że strona uznała pismo za rozstrzygnięcie w zakresie wniosku procesowego. Brak nazwy oraz brak powołania podstawy prawnej nie powoduje zmiany charakteru prawnego aktu. Bez wątpienia z treści pisma wynika, że organ I instancji dokonał rozstrzygnięcia w zakresie złożonego wniosku skarżącej spółki. Skoro postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania jest zaskarżalne w świetle art. 201 § 3 O.p., to Dyrektor Izby Skarbowej powinien rozpoznać wniesione zażalenie skarżącej spółki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804, ze zm.) , jak w sentencji wyroku.