III SA/Wr 447/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu nieistnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...] 2017r, nr[...]. | W dniu [...] listopada 2016 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], wskazujący jako zobowiązanego L. M., a dotyczący składki na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2015 r. w wysokości 240,30 zł wraz z odsetkami w wysokości 33,50 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2015 r. w wysokości 279,40 zł wraz z odsetkami w wysokości 37,20 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano deklaracje złożone przez płatnika składek. W pismach z dnia 15 listopada 2016 r. i 6 grudnia 2016 r. zobowiązany zgłosił zarzuty egzekucyjne, wyjaśniając że w styczniu i lutym 2015 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego jako były pracownik upadłej firmy "A" spółka z o. o. w C. i do 30 marca 2015 r. przyznano mu zasiłek chorobowy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. oddalił wniesiony zarzut jako niezasługujący na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że jest jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem. Na płatniku składek spoczywa obowiązek obliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Podstawą dochodzenia obowiązku, tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2015 r., były deklaracje złożone przez płatnika. Ponadto w dniu 11 października 2016 r. wierzyciel doręczył zobowiązanemu pisemne upomnienie ze wskazaniem funduszu, okresu i kwoty zaległości. W zażaleniu zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia, wyjaśniając że deklaracje za styczeń, luty i marzec 2015 r. zostały sporządzone w dniu 31 stycznia 2017 r. przez pracownika Inspektoratu ZUS w J. na polecenie pracownika z Oddziału ZUS w L., a więc ponad dwa tygodnie po wydaniu postanowienia i nie mogły stanowić podstawy do jego wydania. Ponadto zobowiązany wyjaśnił, że w styczniu, lutym i marcu 2015 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego i za te okresy wypłacono mu zasiłek chorobowy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że wypowiedź Dyrektora ZUS Oddział w L., w sytuacji gdy jest on jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, jest wiążąca dla Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tak więc ocena zgłoszonego przez stronę zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1, tj. nieistnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym, zasadniczo pozostaje poza kontrolą organu nadzoru w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego. Występujący w podwójnej roli Dyrektor Oddziału ZUS w L. wskazał i uzasadnił w postanowieniu, że obowiązki wynikające z treści tytułu wykonawczego istniały i były wymagalne, a powołane okoliczności udowodnił. Wyjaśnił, że podstawą dochodzenia obowiązku, tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń i luty 2015 r., były deklaracje złożone przez płatnika. Ponadto wskazał, że w dniu 11 października 2016 r. zobowiązany odebrał upomnienie dotyczące dochodzonej zaległości. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego były deklaracje złożone przez płatnika w dniu 13 lipca 2015 r., a nie jak zarzuca zobowiązany deklaracje wypełnione w dniu 31 stycznia 2017 r. Oznacza to, że obowiązek istniał, przynajmniej formalnie i brak jego zapłaty uzasadniał wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Powyższe czyni zarzut nieistnienia obowiązku bezzasadny, tak jak ustalił to organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił niewyjaśnienie istoty sprawy, ponieważ to pracownicy ZUS bezpodstawnie złożyli za stronę deklaracje. Skarżący wyjaśnił, że do pierwszej dekady października 2014 r. był pracownikiem "A" spółka z o. o. w C.. Od 10 października do 30 marca 2015 r. przebywał cały czas na zwolnieniu lekarskim i za cały ten okres wypłacono mu zasiłek chorobowy. Skoro skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim jako były pracownik, to nie miał obowiązku opłacania składki za styczeń i luty 2015 r. Natomiast za listopad i grudzień 2014 r. oraz za marzec 2015 r. ZUS nie wypełnił już deklaracji. O to samo roszczenie toczy się też spór przed Sądem Okręgowym w L., sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. skarżący wyjaśnił, że na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] maja 2015 r. przyznano mu prawo do zasiłku chorobowego, m. in. za sporny okres; następnie decyzja ta została uchylona i zobowiązano skarżącego do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego, a obecnie toczy się w tej sprawie postępowanie w Sądzie Rejonowym w L.. Skarżący oświadczył, że w styczniu 2015 r. ponownie zarejestrował prowadzoną działalność – kancelarię adwokacką. Skarżący przedłożył decyzję ZUS z dnia [...] maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718),dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega również stanowisko wyrażone przez Dyrektora Oddziału ZUS w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2017 r. odnośnie istnienia egzekwowanego obowiązku, ponieważ z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowisko wierzyciela kontrolowane jest obecnie w postępowaniu sądowym dotyczącym zasadności nieuwzględnienia zarzutów egzekucyjnych. Stosownie do art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) w sprawach nieuregulowanych przez tę ustawę stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.). Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpatrywanej sprawie organ nie dopełnił powyższego obowiązku, ponieważ kwestia istnienia obowiązku w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń i luty 2015 r. nie została dostatecznie wyjaśniona. Organ wskazał, że obowiązek egzekwowany jest na podstawie deklaracji wypełnionych i złożonych przez skarżącego. Istotnie do akt administracyjnych sprawy zostały załączone deklaracje ZUS P DRA: za styczeń i luty 2015 r., w których wykazane zostały do zapłaty składki zdrowotne w kwocie 279,41 zł za każdy miesiąc. Deklaracje te zostały złożone w dniu 13 lipca 2015 r. Na podstawie powyższych deklaracji wystawiono tytuł wykonawczy, dotyczący składki na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2015 r. w wysokości 240,30 zł wraz z odsetkami w wysokości 33,50 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2015 r. w wysokości 279,40 zł wraz z odsetkami w wysokości 37,20 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł. Jednocześnie skarżący załączył do akt sprawy kolejne deklaracje ZUS P DRA: za styczeń i luty 2015 r., w których wykazane zostały do zapłaty nie tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 279,41 zł za każdy miesiąc, ale również składki na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 699,56 zł. Jak wyjaśnił skarżący, te ostatnie deklaracje wypełnione zostały przez pracownika Inspektoratu ZUS w J. w dniu 31 stycznia 2017 r. Organ nie wyjaśnił, z jakich względów zostały wystawione w dniu 31 stycznia 2017 r. deklaracje, w których ponownie zostały wykazane do zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącego w tych samych kwotach i za te same okresy ubezpieczeniowe. Wyjaśnienia wymaga, czy są to te same należności, ustalone od tej samej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne czy też inne należności, należne z innego tytułu. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że są to sporne należności. Z przedłożonej przez skarżącego decyzji z dnia 8 maja 2015 r. wynika, że skarżący w styczniu i lutym 2015 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, w związku z czym za okres ten został mu przyznany zasiłek chorobowy i skarżący nie osiągał dochodów, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jak wyjaśnił skarżący, o te należności toczy się spór przed Sądem Okręgowym w L., sygn. akt [...], a także toczy się w tej sprawie postępowanie przed Sądem Rejonowym w L. Z powyższych względów należy uznać, że organ nie wykazał w sposób dostateczny istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń i luty 2015 r., a także podstawy egzekwowania tego obowiązku, tj. czy są to deklaracje złożone przez skarżącego w dniu 13 lipca 2015 r. czy też deklaracje sporządzone przez pracownika Inspektoratu ZUS w dniu 31 stycznia 2017 r. Nie wyjaśnienie powyższych okoliczności stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany jest do wyjaśnienia omówionych wyżej okoliczności, dotyczących istnienia egzekwowanego obowiązku za styczeń i luty 2015 r. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 135 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.