II SA/Rz 342/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]. Przedmiotem skargi W.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej SKO lub Kolegium, z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji, wydana na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym z 2012 r. nr 1137 ze zmianami) oraz § 12 ust. i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz.U z 2004 r. nr 246 poz. 2469 ze zmianami). Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. W.M. zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie uprawnienia diagnosty w określonym we wniosku zakresie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Starosta [...] udzielił W.M. uprawnień diagnosty do wykonywania okresowych badań technicznych pojazdów, w tym także pojazdu zabytkowego oraz badań technicznych pojazdów marki "SAM" co do zgodności z warunkami technicznymi. Podaniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. W.M. wystąpił do Starosty [...] o zmianę poprzez wpisanie wykreślonych uprawnień tj. prawo do wykonywania badań technicznych taksówki osobowej i bagażowej, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzenia egzaminu państwowego, dodatkowych badań technicznych pojazdów skierowanych przez starostę w celu ustalenia niezbędnych danych do jego rejestracji, badań technicznych autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie wynosi 100 km/h lub uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2013 r. w trybie art. 155 K.p.a. lub stwierdzenie jej nieważności w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 156 K.p.a. Wskazał, że decyzja ta została wydana w oparciu o imienne uprawnienia diagnosty nr [...] z dnia [...] października 2000 r., które przyznawało mu prawo wykonywania badań okresowych wszelkich pojazdów oraz badań dodatkowych wymienionych w tym uprawnieniu, zatem powinna przyznawać mu takie uprawnienia, jakie wynikały z tego uprawnienia. W dniu [...].12.2013 r. wpłynął wniosek o rozszerzenie zakresu posiadanego uprawnienia diagnosty. Wnioskodawca dołączył do wniosku zaświadczenie nr [...] z dnia [...] 03.2013 r. wystawione przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP Oddział w [...] potwierdzające przebycie odpowiedniego szkolenia oraz zaświadczenie Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...].12.2013 r. znak: [...] potwierdzające zdanie egzaminu kwalifikacyjnego w zakresie odpowiadającym przebytemu szkoleniu. Starosta [...] decyzją z dnia [...].12.2013 r. nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. nadając W.M. dodatkowe uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów: (1) przystosowanych do zasilenia gazem i (2) zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą lub pojazdów nowego typu wyprodukowanych lub importowanych w ilości jednej sztuki rocznie, skierowanych przez organ kontroli ruchu drogowego lub starostę, o ile wymagają specjalistycznego badania, oraz pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym. Kolejno decyzjami z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] oraz z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w zakresie objętym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją odpowiednio z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] oraz z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] uchylało decyzje organu I instancji i przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Starosta [...] ponownie odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2013r. wyjaśniając, że program szkolenia w jakim uczestniczył W.M. w dniach [...] stycznia 1991 r. do [...] marca 1991 r. nie uprawniał organu do rozszerzenia kwalifikacji w żądanym zakresie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. organ nie udzielał nowych uprawnień tylko przełożył je na obecnie obowiązujące, stosownie do tych jakie posiadał W.M., a wynikających z uprawnienia imiennego nr [...] Prezydenta Miasta [...] wydanego w dniu [...] października 2000 r. Organ dokonał interpretacji i przełożenia należnych mu uprawnień , nabytych na podstawie ww. szkolenia na zakres uprawnień, jakie mu się należały po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999r. (Dz. U. z 199r. , poz. 919), stosownie do § 6 tego rozporządzenia. Rozszerzenie uprawnień możliwe jest po ukończeniu odpowiedniej części szkolenia i po zdaniu egzaminu państwowego, stosownie do treści art. 77 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów Orzeczenie to zaskarżył W.M. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przywrócenia mu uprawień do wykonywania badań technicznych taksówki osobowej i bagażowej, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzenia egzaminu państwowego, dodatkowych badań technicznych pojazdów skierowanych przez starostę w celu ustalenia danych niezbędnych do jego rejestracji oraz badań technicznych pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych. Podkreślił, iż ww. uprawnienia mieściły się w zakresie uprawnienia imiennego Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.2000 r. nr [...]. W ocenie skarżącego jego racji dowodzi również pismo Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji, że w przeszłości przepisy prawne odnoszące się do wydawania imiennych uprawnień diagnosty nie wyodrębniały szkoleń w zakresie pojazdów typu taksówka, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzenia egzaminu państwowego, dodatkowych badań technicznych pojazdów skierowanych przez starostę w celu ustalenia danych niezbędnych do jego rejestracji. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Wyjaśniło, powołując się na pisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji z dnia [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r., że w okresie kiedy W.M. odbywał szkolenie obowiązywało Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 13 listopada 1985 r. (Dz.T.I.Z. Kom, Nr 13, poz. 93) zgodnie z którym podczas zajęć omawiano zagadnienia odnoszące się do pojazdów typu taksówka, pojazdy uprzywilejowane, pojazdy przeznaczone do nauki jazdy i przeprowadzania egzaminu państwowego oraz kierowane przez starostę do ustalenia danych niezbędnych do rejestracji. Szkolenia te nie były wyodrębniane jako specjalistyczne. Diagnosta, który nie posiada pełnego zakresu uprawnień może je uzupełnić i aby posiadać możliwość przeprowadzania badan technicznych w zakresie taksówki, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzania egzaminy państwowego należy uczestniczyć w części pierwszej szkolenia o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów z dnia 4 listopada 2004r. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie nadania uprawnienia diagnosty nr [...] na wykonywanie badań technicznych stanowi jedynie odzwierciedlenie wcześniej nabytych uprawnień. W.M., jak wynika z akt sprawy od momentu uzyskania imiennego uprawniania diagnosty nr [...] z dnia [...] października 2000 r. poza odbyciem w dniu w - dniach [...] maja 2002 r. do dnia [...] maja 2002 r. okresowego szkolenia uzupełniającego dla uprawnionych diagnostów do 2013 r. nie uczestniczył w żadnych szkoleniach uzupełniających. Dopiero w dniach od [...] marca 2013 r. do dnia [...] marca 2013 r. uczestniczył on w szkoleniach specjalistycznych w zakresie badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, a także szkoleniu specjalistycznym w zakresie badań związanych z badaniem pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą lub pojazdów nowego typu wyprodukowanych lub importowanych w ilości jednej sztuki rocznie, pojazdów skierowanych przez organ kontroli ruchu drogowego lub starostę o ile wymagają specjalistycznego badania, oraz pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, a także i pojazdów marki "SAM" co do zgodności z warunkami technicznymi. W tym zakresie również W.M. zdał egzamin kwalifikacyjny. W aktach sprawy zalega również kopia zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2014 r. z Ośrodka Kształcenia Kadr Kierowców o odbyciu przez W.M. szkolenia w zakresie badań technicznych pojazdów z uwzględnieniem taksówki, pojazdu uprzywilejowanego, pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzania egzaminu państwowego oraz ustalenia danych niezbędnych do rejestracji pojazdów, przy czym W.M. ukończył ww. szkolenie, ale nie zdał egzaminu. W tej sytuacji wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie badań technicznych pojazdów z uwzględnieniem taksówki, pojazdu uprzywilejowanego, pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzania egzaminy państwowego oraz ustalenia danych niezbędnych do rejestracji pojazdów, nie może zostać uwzględniony, gdyż W.M. nie przedstawił dokumentów potwierdzających zadanie przez niego w tym zakresie egzaminu. Nie jest możliwa także zmiana decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. poprzez dodanie mu uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych, bowiem takiego uprawnienia nie przewidywało imienne uprawnienie wydane skarżącemu przez Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2000 r. Wprawdzie zaświadczenie z dnia [...] marca 1991 r. wynika, że W.M. ukończył szkolenie w zakresie pojazdów samochodowych przystosowanych do przewozu materiałów niebezpiecznych, to nie bez znaczenia jest fakt, że co najmniej od [...] października 2000 r. wnioskodawca nie wykonywał przeglądów pojazdów ww. wymienionych. Nadto wobec skarżącego nie mogą w tym przypadku znaleźć zastosowania przepisy ww. rozporządzeń przewidujące w swej treści zachowanie raz nabytych uprawnień, gdyż skarżący takich uprawnień nie otrzymał w 2000 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Rzeszowie na wskazaną wyżej decyzję W.M. wniósł o jej uchylenie i przekazanie decyzji do ponownego rozpatrzenia lub uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zarzucając: - naruszenie art. 84 ust.2 i 2a prawa o ruchu drogowym zmieniony ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz. 1808) przez błędną wykładanie, - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów poprzez przyjęcie, że ma zastosowanie w niniejszej sprawie, kiedy w dniu orzekania w sprawie już nie obowiązywało, - naruszenie art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz. 1808) poprzez przyjęcie, że mają zastawanie w niniejszej sprawie. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z osoby szkolącej go w zakresie wnioskowanych uprawnień, opinii Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, rozstrzyga jednak w granicach sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Ustalenia stanu faktycznego są bezsporne i sprawa nadaje się do wyrokowania. W.M. posiada wydane przez Starostę [...] w dniu [...] stycznia 2013 r. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Wcześniej skarżący posiadał tzw. uprawnienie imienne nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2000 r. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz.U. z 1999 r., nr 81, poz. 919) pracownicy stacji kontroli pojazdów, dokonujących badań technicznych pojazdów, którzy uzyskali uprawnienia do dokonywania badań według dotychczasowych przepisów zachowują uzyskane uprawnienia. W dniu 24 stycznia 2013 r. W.M. złożył wniosek o zmianę w trybie art. 155 K.p.a. decyzji ostatecznej nadającej mu uprawnienia diagnosty poprzez wpisanie między innymi uprawnień do wykonywania badań technicznych taksówki osobowej i bagażowej, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzania egzaminu państwowego. Zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła uprawnienia, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Pojęcie nabycia praw z przedmiotowej decyzji to prawa w rozumieniu prawa materialnego. Zawarty natomiast obowiązek uwzględnienia wymagań "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony to konieczność wyważenia racji obu tych interesów. Nie jest to jednak swobodne uznanie organu, jest ono ograniczone przepisami prawa i to organ ocenia czy powinien wzruszyć decyzję, czy pozostawić ją w obrocie prawnym bez zmian. W tezie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1998 r., III RN 92/98 "wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. pozostaje w sferze uznania organu administracji". Istnienie przesłanki w postaci zgodności wzruszenia decyzji z interesem społecznym i interesem jednostki powoduje taki skutek, że organ rozpatrując sprawę nie może nie ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 27 stycznia 1987 r., III SA 1048/86) "ograniczenie się przez organ przy rozpoznawaniu sprawy w trybie art. 155 K.p.a. wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji objętej wnioskiem strony i zaniechanie rozpoznania sprawy w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tym artykule stanowi naruszenie prawa". Obowiązki organu rozpoznającego sprawy na podstawie art. 155 K.p.a. precyzuje również NZELNY Sąd Administracyjny w tezie wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2000 r., III SA 915/99 stwierdzając, że badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony, nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organy obu instancji przy wydawaniu ostatecznej decyzji". Na konieczność zindywidualizowania, w każdej konkretnej sprawie stosowania art. 155 K.p.a., wymagań interesu społecznego i słusznego interesu stron w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego tej sprawy zwraca się uwagę w tezie wyroku NSA z dnia 18 lutego 2000, V SA 1346/99. Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę organy obu instancji prowadząc postępowanie oparły się jedynie na rozważaniach dotyczących wyłącznie regulacji prawnej i zmian obowiązujących przepisów w tym zakresie. W swym uzasadnieniu organy obu instancji stwierdziły, że wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w zakresie przyznanych mu uprawnień diagnosty nie może być uwzględniony ponieważ W.M. nie przedstawił dokumentów potwierdzających zdanie przez niego egzaminów wymaganych przepisami prawa. Zasada ogólna trwałości decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 K.p.a. obliguje organ, iż można ją wyeliminować z obrotu prawnego wyłącznie w sposób wskazany przez ustawodawcę. Wniosek o zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. obliguje organ do ścisłej jego interpretacji. W pierwszej kolejności organ winien ustalić, czy wnioskowana decyzja ma charakter uznaniowy, który to warunkuje prowadzenie postępowania w tym trybie. Kolejnym elementem, który należy rozważyć jest rozważenie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Te elementy muszą zostać wykazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.. W badanych rozstrzygnięciach organu obu instancji brak jakichkolwiek rozważań na temat przesłanek, o których mowa w art. 155 K.p.a. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przywołane wyroki sądu administracyjnego oraz powołane przepisy obowiązującego prawa w zakresie przyznawania uprawnień diagnosty nie dotyczą sytuacji zmiany przyznanych uprawnień w jednym z trybów nadzwyczajnych, którym są przepisy art. 155 K.p.a.. Sąd uwzględnił skargę wyłącznie dlatego, że przepis art. 134 P.p.s.a. daje mu prawo do badania prawidłowości rozstrzygnięcia będąc związanym jedynie zakresem sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie organ przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wyłącznie treści art. 155 K.p.a., a następnie jego wyczerpujące uzasadnienie. Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 155 K.p.a. Sąd uwzględnił skargę. Ze względu na treść art. 210 § 1 P.p.s.a. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów. Ze względu na charakter rozstrzygnięcia kontrolowanego przez Sąd, nie orzeczono o jego tymczasowej ochronie na podstawie art. 152 P.p.s.a.