II GZ 915/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 494/17 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 21 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. J. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Wskazał, że we wniosku przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na powyższą decyzję S. J. wyjaśnił, iż błędnie odnotował na kopercie, w której otrzymał odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi datę odbioru korespondencji, tj. 27 czerwiec 2017 r., zamiast 26 czerwiec 2017 r. W konsekwencji zapłacił wpis sądowy 4 lipca 2017 r. tj. ósmego dnia i dopiero po ponownej analizie przesyłek otrzymanych z Sądu zorientował się, że mógł popełnić błąd notując, że otrzymał wezwanie 27 czerwca 2017 r., a w istocie mógł to być 26 czerwca 2017 r. Strona wskazała, że ciąży na niej dużo obowiązków, co mogło stanowić źródło omyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że powołane we wniosku okoliczności nie uprawdopodabniają, że do uchybienia terminu doszło na skutek zdarzeń, za które Strona nie ponosi odpowiedzialności, a zatem nie uzasadniają one jego przywrócenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie, uzupełnionym pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. (data wpływu do sądu), S. J. podniósł, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dokonano fałszerstwa daty. Na ZPO znajduje się jego własnoręczny podpis, jednakże data, która znajduje się pod tym podpisem nie została przez niego napisana, a zatem dokonano fałszerstwa jego pisma. Datą odbioru wezwania do uiszczenia wpisu od skargi był według skarżącego dzień, który przyjął pierwotnie jako dzień odbioru pisma i jako taki zanotował na kopercie, w której otrzymał wezwanie, czyli 27 czerwca 2017 r. Skarżący zażądał ponadto powołania przez Sąd biegłego sądowego z zakresu grafologii na okoliczność potwierdzenia dokonanego fałszerstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu. Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu uiszczenie wpisu od zażalenia z zachowaniem wyznaczonego terminu. Skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu, powołał się początkowo na własną omyłkę przy określeniu daty odbioru pisma (przed WSA w Warszawie) tłumacząc ją licznymi obowiązkami, by później powołać się na fałszerstwo daty odbioru pisma widniejącej na ZPO. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma zawierającego wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu znajduje się oświadczenie: "potwierdzam własnoręcznym podpisem, że w dniu dzisiejszym wyżej wymienioną przesyłkę otrzymałem". Skarżący podpisał się pod oświadczeniem i wskazał datę 26 czerwca 2017 r. Na ZPO znajduje się opis, że przesyłka dotyczy sprawy o sygn. akt V SA/Wa 494/17 i został określony jej rodzaj: odpis zarządzenia o wezwaniu do wpisu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, wypełnione przez pracowników poczty, korzysta z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (v. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 76 § 1 kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wprawdzie, zgodnie z art. 76 § 3 kpa, istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Tak więc domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek może zostać obalone. Jednakże to na stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi są niezgodne z rzeczywistością, spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Prawidłowo wypełnione ZPO, zawierające własnoręczny podpis skarżącego, stanowi zatem dowód tego co zostało w nim stwierdzone, dopóki dopóty domniemanie to nie zostanie obalone. Skarżącemu nie udało się w żaden sposób obalić domniemania, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Co więcej, nie podjął on takiej próby poprzez dokonanie np. reklamacji przesyłki. Przerzucanie tego obowiązku na Sąd nie może zaś odnieść zamierzonego skutku. Biorąc pod uwagę argumentację skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o przywrócenie uchybionego przez stronę terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Liczne obowiązki, a następnie zaprzeczanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie stanowią przesłanki braku winy z art. 87 § 2 ppsa umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.