IV SA/Wa 2438/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-21

Skład orzekający: Alina Balicka, Joanna Borkowska, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty leśne na cele nieleśne (zabudowę mieszkaniową), może zostać uznana za nieważną w części dotyczącej tych gruntów, jeśli nie uzyskano wymaganej zgody wojewody na zmianę przeznaczenia?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty leśne na cele nieleśne, jest nieważna w tej części, jeśli nie uzyskano wymaganej zgody wojewody na zmianę przeznaczenia. Brak takiej zgody stanowi naruszenie trybu postępowania przy sporządzaniu planu, co zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje nieważnością uchwały.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych poprzez przeznaczenie działek leśnych na cele nieleśne bez uzyskania wymaganej zgody wojewody. Sąd rozpoznał sprawę, analizując stan faktyczny dotyczący przeznaczenia gruntów leśnych w planie miejscowym oraz wymogi proceduralne związane z uzyskaniem zgody na zmianę ich przeznaczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do wskazanych działek ewidencyjnych oraz zasądził od Gminy M. na rzecz Wojewody kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi C., C., H., M., T., P. oraz G. w gminie M. uta Mińska, 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości M., gmina M.; 2. zasądza od Gminy M. na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] maja 2004 r. Rada Gminy w M. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi C. oraz G. w Gminie M. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...], dalej również: "uchwała" lub "plan miejscowy"). Pismem z [...] sierpnia 2016 r., zmodyfikowanym pismem procesowym z [...] września 2017 r., Wojewoda [...], działając na podstawie art. 93 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.; dalej: "u.s.g."), w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139, ze zm.; dalej: "ustawa o z.p."), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Nr [...] Rady Gminy w M. z [...] maja 2004 r. W skardze Wojewoda zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1995 r. nr 16 poz. 78 ze zm.; dalej: "ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych") w związku z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dla działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości M., gmina [...] i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej, w odniesieniu do wyżej wymienionych działek. W uzasadnieniu skargi Wojewoda podniósł, że uchwałę tę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz na podstawie art. 8 ust. 1 i 2, art. 10, art. 26 i art. 36 ust. 3 ustawy o z.p., w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717, ze zm.; dalej: "ustawa o p.z.p."). W ocenie organu nadzoru, przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały, naruszony został tryb sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz właściwość organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o z.p., co na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o z.p., w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o p.z.p., winno skutkować nieważnością uchwały Nr [...] Rady Gminy w M. z [...] maja 2004 r. w części dotyczącej ww. działek ewidencyjnych Stosownie do zapisów art. 7 w zw. z art. 26 ustawy o z.p., miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy. Artykuł 94 Konstytucji RP stanowi, iż organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, a zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W przypadku aktów prawa miejscowego z zakresu planowania przestrzennego, tj. w odniesieniu do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w dacie podejmowania przez Radę Gminy w M. skarżonej uchwały, regulację zasad, trybu oraz właściwości organów określała ustawa o z.p. Zgodnie z dyspozycją art. 9 ust. 1 ustawy o z.p., w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się postanowienia przepisów szczególnych, odnoszących się do obszaru objętego planem i przedmiotu jego ustaleń. Ponadto z art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o z.p., jednoznacznie wynika, iż organ sporządzający projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzgadnia go, stosownie do jego zakresu, z organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych. Oznacza to, że zgodnie z wolą ustawodawcy, organy gminy sporządzając projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zobligowane były do uwzględnienia w nim postanowień przepisów szczególnych, odnoszących się do obszaru objętego planem. Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej przepisy ustawy o z.p. oraz biorąc pod uwagę fakt, iż w odniesieniu do obszaru objętego planem miejscowym, stwierdzono występowanie gruntów leśnych, jednoznacznie wskazać należy, iż w związku z dyspozycją art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o z.p., zastosowanie będą tu miały przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z ww. ustawą, gruntami leśnymi, są grunty: określone jako lasy w przepisach o lasach, zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej oraz grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych (art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Skoro zatem ustawodawca, wskazuje na wymóg uwzględnienia w planowaniu przestrzennym ochrony gruntów leśnych to konkretyzację tej normy odnaleźć możemy w art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym ochrona gruntów leśnych polega na: ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze; zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz szkodom w drzewostanach i produkcji leśnej, powstającym wskutek działalności nieleśnej i ruchów masowych ziemi; przywracaniu wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych wskutek działalności nieleśnej; poprawianiu ich wartości użytkowej oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności oraz ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi. Tak więc, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, reguluje m.in. zasady ochrony gruntów leśnych poprzez ograniczanie przeznaczania tych gruntów na cele nieleśne i nierolnicze. Z kolei stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przeznaczenie gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagające zgody, o której mowa w ust. 2 tego artykułu, może być dokonane jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym w trybie określonym w przepisach ustawy o z.p. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (w brzmieniu z dnia 27 maja 2004 r.), przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, " (...) wymaga uzyskania zgody wojewody wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej". W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż wyrażenie, na podstawie art. 7 ust. 2 cyt. ustawy, zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne następuje w formie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 24 listopada 1999 r., II SA 995/99, ONSA z 2000 r. Nr 4, poz. 173). Decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 7 ust. 2 ww. ustawy, rozstrzyga kwestię dopuszczalności przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze lub, jak w przedmiotowej sprawie, przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i stanowi podstawę do dokonania zmiany przeznaczenia w planie miejscowym. Podkreślić także należy, iż decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma charakter uznaniowy. Ustawa ta jedynie w art. 6 ust. 1 odnosi się do kwestii przesłanek jakimi winien kierować się organ (w dacie podejmowania skarżonej uchwały - Wojewoda [...]) przy kwalifikowaniu gruntu leśnego do odmiennego przeznaczenia. Zgodnie z zapisem art. 6 ust. 1 ww. ustawy, na cele nierolnicze i nieleśne, powinny być przeznaczane przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Taka konstrukcja rozstrzygnięcia oznacza, iż właściwemu organowi pozostawiono ocenę każdej konkretnej sytuacji faktycznej przy zastosowaniu jego najlepszej merytorycznej wiedzy. Z kolei zgodnie z art. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. nr 56, poz. 679 ze zm.) lasem jest grunt: - o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków; - związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. W przedmiotowej sprawie organ sporządzający plan miejscowy nie uzyskał stosownej zgody na zmianę przeznaczenia, a zatem nie był uprawniony do dokonywania zmiany przeznaczeniu w odniesieniu do ww. działek. Uznać również należy, że w tym stanie prawnym naruszona została właściwość organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o z.p. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały zwrócił się do Wojewody [...] Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. pismem z [...] lipca 2013 r. znak: [...], do którego dołączono: 1) Kopię wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi: [...] w Gminie M. dla działki nr ew. [...]położonej w miejscowości M., wraz z: - pismem Wójta Gminy M. z [...] maja 2012 r., znak [...], z którego wynika, iż ww. działka "(...) od granicy z ogólnodostępną drogą wewnętrzną [...], na głębokość do ok. 35 metrów znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej, pozostała cześć działki znajduje się w terenie trwałych użytków zielonych. Jednocześnie, informuję, iż w zasobie archiwalnym Urzędu Gminy M.. nie odnaleziono zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego znajdującego się na ww. działce na cele nieleśne. Ponadto działka ewidencyjna nr [...] jest objęła nowym opracowaniem planu, zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M.uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z [...] 08.2009 roku."; - "Zaświadczeniem" Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2012r., znak: [...], z którego wynika, że "(...) działka numer [...] położona w miejscowości M. na głębokość do ok. 35 metrów znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej, pozostała część działki znajduje się w terenie trwałych użytków zielonych.", - " Zaświadczeniem " Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], z którego wynika, że "(...) działka numer [...] położona w miejscowości M. znajduje się na gł. do 35m od drogi [...], w terenie zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnym, pozostała część obejmuje tereny użytków zielonych.", 2) Pismo Wójta Gminy M. z [...] lipca 2013 r., znak:[...], z którego wynika, iż " (...) dla działki nr [...] położonej w miejscowości M. gm. M. informuję, iż w zasobie archiwalnym Urzędu Gminy M. nie odnaleziono zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne." Wojewoda [...], działając na wniosek Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W., przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, w wyniku, którego ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dacie podejmowania skarżonej uchwały, tj. w dniu [...]maja 2004 r., nie tylko działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położona w miejscowości M., gm. M., oznaczona była w ewidencji gruntów, w całości, jako las klasy VI o powierzchni 0,2080ha, ale również inne działki stanowiły, w całości lub w części, użytek ewidencyjnie leśny. Jak wynika z wypisów z rejestru gruntów załączonych do pisma Starosty [...] z [...] lutego 2014 r., znak: [...], według stanu na dzień [...] maja 2004 r., w miejscowości M., gmina M., również działka oznaczona numerem ewidencyjnym: [...] o powierzchni 0,1966ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,4248ha stanowiła grunty leśne klasy VI o powierzchni 0,4052ha (LsVI) oraz grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0196ha (RVI); [...] o powierzchni 0,1328ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,0880ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,0561ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,0446ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,0902ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0477ha (LsV), grunty orne klasy V o powierzchni 0,0094ha (RV) oraz grunty orne klasy VI o powierzchni 0,033 lha (RVI); [...]o powierzchni 0,1656ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,0460ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [....]3 o powierzchni 0,0267ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,1457ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,1542ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [....] o powierzchni 0,1353ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); [...] o powierzchni 0,1379 ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [....] o powierzchni 0,2430ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,2430ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,2483ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [....] o powierzchni 0,1366ha stanowiła w całości grunty leśne klasy V (LsV); - [...] o powierzchni 0,3163ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0430ha (LsV), grunty orne klasy IVa o powierzchni 0,1521ha (RIVa), grunty orne klasy IVb o powierzchni 0,068lha (RIVb), grunty orne klasy V o powierzchni 0,0464ha (RV) oraz grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0067ha (RVI); - [...] o powierzchni 0,2917ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0435ha (LsVj oraz grunty orne klasy IVa o powierzchni 0,1332ha (RIVa), grunty orne klasy IV!) o powierzchni 0,0659ha (RIVb), grunty orne klasy V o powierzchni 0,0430ha (RV) i grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0061ha (RVI); - [...] o powierzchni 0,1499ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1166ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0897ha (LsV) oraz pastwiska trwałe klasy V o powierzchni 0,0269ha (PsV); - [...] o powierzchni 0,1286ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,1078ha (LsV), oraz pastwiska trwałe klasy V o powierzchni 0,0208ha (PsV); - [...] o powierzchni 0,0197ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0180ha (LsV) oraz pastwiska trwałe klasy V o powierzchni 0,0017ha (PsV)"; - [...] o powierzchni 0,0317ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0229ha (LsV) oraz pastwiska trwałe klasy V o powierzchni 0,0088ha (PsV); - [....] o powierzchni 0,3294ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0236ha (LsV|; grunty orne klasy IVb o powierzchni 0,0662ha (RIVb), grunty orne klasy V o powierzchni 0,0212ha (RV), grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0277ha (RVI) oraz pastwiska trwale klasy IV o powierzchni 0,1822ha (PsIV) i klasy V o powierzchni 0,0085ha (PsV); - [...] o powierzchni 0,4384ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,0510ha (LsV), grunty orne klasy IVb o powierzchni 0,0960ha (RIVb), grunty orne klasy V o powierzchni 0,0343ha (RV), grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0514ha (RVI) oraz pastwiska trwali' klasy IV i V o powierzchni 0,1941 ha i 0,0116ha (PsIV i PsV); - [...] o powierzchni 0,1179ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [....] o powierzchni 1,0463ha stanowiła grunty leśne klasy V o powierzchni 0,068lha (LsV), grunty orne klasy V o powierzchni 0,0357ha (RV), grunty orne klasy IVa i IVb o powierzchni 0,4890ha i 0,2989ha (RIVa i RIVb) oraz pastwiska trwałe klasy V o powierzchni 0,15461w. (PsV); - [...] o powierzchni 0,1374ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [....] o powierzchni 0,1544ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1502ha stanowiła grunty leśne klasy VI o powierzchni 0,0526ha (LsVI ) oraz grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,0976ha (Br-Ls); - [...] o powierzchni 0,2314ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,0708ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,0267ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVl); - [...] o powierzchni 0,0897ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,2842ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,2953ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1856ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1954ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1769ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1743ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1801ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1651ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1817ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,1334ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [....] o powierzchni 0,2428ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI); - [...] o powierzchni 0,2387ha stanowiła w całości grunty leśne klasy VI (LsVI). Na skutek wystąpienia Wojewody z [...] stycznia 2014 r., Wójt Gminy M, , w piśmie z [...] lutego 2014 r., znak: [...] wyjaśnił, iż "(...) działki nr[...]położone w M., znajdują się w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w M. z [...] maja 2004 r. Wójt Gminy M. załączył również do ww. pisma nieuwierzytelnione kopie zgód,, (...) na zmianę przeznaczenia dla przedmiotowych działek: Decyzja Wojewody [...]z dnia [...].09.2003 r. Pismo Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] 05.1992 r. oraz wyrys z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy M., do którego zgoda została wydana, Uchwała nr [...] Rady Gminy w M. z [...] września 1994 r., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Woj. [...]Nr [...] poz. [...] z [...] listopada 1994 r., Zgoda na dz. [...] w M., Zgoda na dz. [...] w M., Zgoda na dz. [...] w M.. ", dodając, że ,,(...) Gmina M. jest w posiadaniu jedynie niektórych indywidualnych zgód, wydanych do planu z 1989 r., których kopie okazjonalnie zostały przekazane do tut. Urzędu przez właścicieli działek. " Wojewoda na podstawie kopii wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowani» przestrzennego, przekazanych przy piśmie: Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowymi w W. z [...] lipca 2013 r., znak: [...] oraz Wójta Gminy M. z [...]lutego 2014 r., znak: [...], ustalił, iż ww. działki, stanowiące w całości lub w części użytek ewidencyjny leśny, zostały przeznaczone pod zabudowy i mieszkaniową o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej, oznaczonej symbolem 7MNu,ZR. Dalej Wojewoda wskazał, że stosownie do ustaleń art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1982 r., na cele indywidualnego budownictwa letniskowego można było przeznaczać grunty leśne zaliczone do borów suchych, jeżeli wielkość ich obszaru i położenie uniemożliwiały racjonalną gospodarkę leśną, pod warunkiem równoczesnego właściwego gospodarowania zasobami przyrodniczymi środowiska, bez jakiejkolwiek zgody. Jednocześnie wskazał, że konstrukcja przepisów zarówno ustawy z 1982 r., jak i 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych zakładała, że zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne powinna być wyrażona w toku sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wcześniej zaś miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, bądź miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 25 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 35, poz. 185 z późn. zm.). W związku z powyższym wskazać należy, iż w poprzednio obowiązującym planie miejscowym z [...] września 1994 r. (uchwała Nr [...] Rady Gminy w M.), m.in. działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: [...] (powstała w wyniku podziału działki nr ewid. [...]), [...] (powstała w wyniku podziału działki nr ewid. [...]), [...], [...] z obrębu M., gmina [...], przeznaczone były pod teren zabudowy letniskowej, oznaczonej symbolem ZR, co oznacza, że zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele budownictwa letniskowego nie była wymagana. Natomiast, zdaniem organu nadzoru, uchwalając plan miejscowy w 2004 roku (uchwała [...]) i dokonując zmiany przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej, oznaczoną symbolem 7MNu,ZR, a także przy dokonywaniu zmiany miejscowego planu ogólnego z 1999 roku uchwałą Nr [...] należało stosować przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1995 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania każdej z ww. uchwał. Tymczasem, jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ wykonawczy gminy nie uzyskał zgód, na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych, położonych w granicach ww. działek. Wojewoda, na podstawie pisma Geodety Powiatowego w M. z [...] września 2017 r., znak: [...], dotyczącego kolejnych podziałów działek objętych skargą z [...] sierpnia 2016 r. na uchwałę Nr [...] Rady Gminy w M.z [...]maja 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi [...] w Gminie M. wskazał, że w odniesieniu do wskazanych poniżej działek, zarówno w dacie podejmowania skarżonej uchwały, tj. w dniu [...] maja 2004 r., jak również według stanu z dnia [...] września 2017 r., stwierdzono występowanie gruntów leśnych. I tak działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: [...] z obrębu [...], położone w miejscowości M., gmina M. stanowią w całości lub w części grunty leśne. Biorąc pod uwagę przepisy oraz dokonaną analizę zapisów ewidencji gruntów, zmiana przeznaczenia w planie wykazanych gruntów leśnych na cele nieleśne, wymagała tym samym uzyskania zgody właściwego organu, w procedurze sporządzenia projektu plami (w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o z.p.). Tymczasem, takiej zgody organ wykonawczy Gminy M. i nie jest w stanie przedłożyć. W ocenie organu Wojewody brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia ww. działek leśnych na cele zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej (zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie podjęcia uchwały), stanowi naruszenie trybu postępowania przy sporządzaniu planu miejscowego i w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy o z.p., w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o p.z.p., skutkuje nieważnością uchwały Rady Gminy M. Nr [...], we wnioskowanej części. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. wniosła o jej odrzucenie bądź oddalenie. Rada Gminy wskazała, że we wcześniej obowiązującym planie miejscowym z 1989 r. tereny te przeznaczone były na cele zabudowy zagrodowej i oznaczone symbolem 5ZR, a obowiązująca wówczas ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymagała uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele zabudowy zagrodowej. Zatem działki przeznaczone w planie miejscowym z 2004 r. uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia w planie miejscowym z 1989 r. Żaden z obowiązujących przepisów prawa nie wymaga, aby zgodna na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne uzyskiwana była przy każdorazowym uchwalaniu planów miejscowych, zatem zgoda taka wydana na dany teren obowiązuje przy opracowywaniu kolejnych planów. Rada Gminy podniosła również, że Wojewoda [...]jako organ nadzoru nie stwierdził nieważności przedmiotowej uchwały w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Natomiast zaskarżając uchwałę w trybie art. 93 ww. ustawy nie wezwał wcześniej Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa, co uzasadnia odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę [...] do Sądu w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest uchwała Nr [...] Rady Gminy M. z [...] maja 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi [...] w Gminie M. w części dotyczącej działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...]oraz [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości M., gmina [...]. Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ustawy z 1 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązującej w dacie uchwalania zaskarżonego planu, naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis ten wprowadza zatem sankcje z tytułu naruszenia trybu postępowania w trakcie prac nad uchwalaniem planu, a także naruszenia właściwości organów w tym zakresie. W ocenie Sądu na akceptację zasługuje stanowisko Wojewody [...], że dokonując zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne dla działek obecnie oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości M., gmina M., organ naruszył tryb postępowania. Jeżeli chodzi o stan faktyczny istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to został on szczegółowo opisany w uzasadnieniu skargi Wojewody. Z ustaleń tych wynika, że w dacie podejmowania skarżonej uchwały, tj. w dniu [...] maja 2004 r., tereny stanowiące obecnie działki o numerach ewidencyjnych: [...] z obrębu [...], położone w miejscowości M., gmina M. znajdowały się częściowo lub w całości w użytku leśnym. Jednocześnie Wojewoda wykazał, że w odniesieniu do tych terenów nie uzyskano decyzji Wojewody wyrażającej zgodę na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne. Ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewodę, pozwalają uznać zarzut skargi naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym za uzasadniony. Stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (w brzmieniu z dnia 24 maja 2004 r.), przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, (...) wymagało uzyskania zgody wojewody wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Zgodnie z uchwalonym w dniu [...] maja 2004 r. planem zagospodarowania przestrzennego w stosunku do działek obecnie oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości M., gmina M., dokonana została zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne(zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej, oznaczona symbolem 7 MNu,ZR). Taka zmiana wymagała w trakcie prac nad planem zgody wojewody wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] wykazał, że Rada Gminy M. nie uzyskała zgody na zmianę przeznaczenia opisanych wyżej działek na cele nieleśne, mimo że obowiązek ten miał charakter jednoznaczny i bezwzględny. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Radę Gminy Mi. w odpowiedzi na skargę co do nie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, w trybie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, należy wskazać, że bieżąca ocena legalności przedkładanych uchwał przez organ nadzoru może skutkować wyłącznie domniemaniem, iż stosowny akt nie narusza prawa, jednakże może zostać ono podważone poprzez wykazanie konkretnej wadliwości. W przeciwnym razie brak byłoby ratio legis dla zamieszczenia regulacji art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu, brak było przesłanek dla odrzucenia skargi, bowiem w rozpatrywanym przypadku, w dacie wniesienia skargi zastosowanie miał art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, a więc nie było wymagane wezwanie organu do usunięcia naruszania prawa przed wniesieniem skargi. Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że tereny te uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne we wcześniej obowiązującym planie miejscowym z 1989 r., na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż Rada Gminy nie przedstawiła dowodu, że kiedykolwiek zgoda taka została udzielona, a w ocenie Sądu zgody takiej nie można domniemywać. Pozwala to na konkluzję, o braku zgody, co stanowi o naruszaniu trybu sporządzania planu a więc musi prowadzić do stwierdzania jego nieważności w stosownej części, w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o z.p. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o z.p., naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Stosownie zaś do art. 147 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jeżeli chodzi o uchwałę w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjętą na podstawie ustawy o z.p., to jest ona przepisem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP (zob. art. 7 tej ustawy oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 203/00, OSNAP 2001/20/606). W stosunku do aktów prawa miejscowego upływ nawet znacznego czasu od podjęcia danej uchwały rady gminy nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności tej uchwały (art. 94 ust. 1 u.s.g.; por. np. G. Jyż, Komentarz do art.94 ustawy o samorządzie gminnym, LEX 2012, teza 1). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło