II SA/Kr 639/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-22
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Tadeusz Kiełkowski, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na rozbiórkę może zostać wydane, gdy obiekt budowlany został już faktycznie rozebrany, a wniosek o pozwolenie złożono po rozpoczęciu robót rozbiórkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na rozbiórkę nie może zostać wydane, gdy obiekt budowlany został już faktycznie rozebrany przed rozpatrzeniem wniosku. Rozbiórka obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia, a wyjątek w postaci art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego, zezwalający na rozpoczęcie robót w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia i nie uprawnia do dokonania całkowitej rozbiórki bez pozwolenia. Umorzenie postępowania uzgodnieniowego przez konserwatora zabytków, podobnie jak odmowa uzgodnienia, uniemożliwia wydanie pozwolenia na rozbiórkę.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę zabytkowej willi. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że budynek został całkowicie rozebrany, częściowo przed złożeniem wniosku, a częściowo po jego złożeniu, mimo wstrzymania robót przez PINB. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, uznając sprawę za bezprzedmiotową ze względu na faktyczny brak obiektu. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że budynek nie został rozebrany w całości i powołując się na stan wyższej konieczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2017 r. sprawy ze skargi "P." spółka z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na rozbiórkę skargę oddala.
Starosta [...] decyzją z dnia 10 stycznia 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 32 ust. 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) odmówił Przedsiębiorstwu Budowlano-Inwestycyjnemu "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w Z. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (willi "[...]") położonego przy ul. [...] na działce nr ewid.[...] obręb [...] w Z..
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 25 listopada 2016 r. Przedsiębiorstwo Budowlano-Inwestycyjne "[...]" Sp. z o. o. złożyło wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (willi "[...]") położonego przy ul. [...] na działce nr ewid.[...] obręb [...] w Z.. Na wezwanie organu wniosek o pozwolenie na rozbiórkę został uzupełniony przez inwestora.
Miasto Z., na terenie na którym zlokalizowana jest inwestycja objęta ww. wnioskiem, posiada obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego "[...] uchwalony Uchwałą Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia 22 marca 2012 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 10 kwietnia 2012 r. poz. 1490 - dalej mpzp. Istniejący na terenie budynek - willa drewniana "[...]" objęty jest gminną ewidencją zabytków przyjętą Zarządzeniem Burmistrza Miasta Z. nr [...] z dnia 8 stycznia 2014 r.
Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenia na rozbiórkę wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wobec powyższego w dniu 8 grudnia 2016 r., mając na względzie § 1 pkt 2 porozumienia z dnia 4 sierpnia 2009 r. zawartego pomiędzy Wojewodą a Gminą Miejską Z. w sprawie powierzenia niektórych spraw z zakresu właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz. U. z 2009 r. Nr 579, poz. 4316), organ w dniu 8 grudnia 2016 r. wystąpił do Burmistrza Miasta Z. o uzgodnienie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji.
W dniu 5 stycznia 2017 r. do organu wpłynęło wydane w dniu 2 stycznia 2017 r. postanowienie znak: [...], którym to Burmistrz Miasta Z. umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego willa "[...]", zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] obręb [...] w Z. przy ul. [...], jako bezprzedmiotowe. W treści uzasadnienia postanowienia Burmistrz Miasta Z. wskazał, iż w dniu 2 grudnia 2016 r. wpłynął wniosek prezesa Przedsiębiorstwa Budowlano -Inwestycyjnego "[...]", w sprawie o wyrażenie zgody na dokonującą się rozbiórkę zabytkowego budynku willi " [...] Argumentem dla podjętych przez właściciela działań był art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jednocześnie właściciel został pouczony, że Miejski Konserwator Zabytków uzgadnia projekty rozbiórki w trybie art. 39 ust. 3 P.b. na wniosek Starosty [...], w związku z czym przed przystąpieniem do prac rozbiórkowych stosowny projekt rozbiórki należało złożyć w Starostwie Powiatowym w Z.. Pomimo pouczenia Przedsiębiorstwo Budowlano - Inwestycyjne "[...]" kontynuowało prace rozbiórkowe. W trakcie przeprowadzonej przez Burmistrza Miasta Z. wizji w obrębie nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w dniu 6 grudnia 2016 r. ustalono, iż przedmiotowy budynek willa "[...]" został całkowicie rozebrany. Z przeprowadzonej wizji lokalnej sporządzono notatkę służbową oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Miejski Konserwator Zabytków nie legalizuje oraz nie zatwierdza prac już wykonanych. Takiej możliwości nie przewiduje ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W związku z powyższym, w świetle obowiązujących przepisów prawa, należało umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na zrealizowane już prace rozbiórkowe zabytkowego budynku willi "[...]". Jednym z elementów decydujących o istnieniu przedmiotu postępowania administracyjnego jest stan faktyczny. W kontekście powyższych ustaleń wskazano, iż fakt rozbiórki budynku willi " [...]", zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w Z. przy ul. [...], będącego przedmiotem wniosku Starostwa Powiatowego w Z., na którą stosowanie do art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, wymagane jest postanowienie wydane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z., w przypadku, gdy takie działanie zostało już zrealizowane, przesądza o braku podstaw faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia w/w sprawy.
Dalej organ I instancji wskazał, że w związku z otrzymaniem ww. postanowienia pracownicy Starostwa dokonali oględzin w terenie położonej w Z. przy ul. [...] działki nr ewid.[...] obręb [...] Z przeprowadzonych oględzin wynikło, iż przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny (willa "[...]") został całkowicie rozebrany. Z oględzin sporządzono notatkę służbową oraz wykonano dokumentację fotograficzną.
Dalej organ I instancji przywołał brzmienie art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usuniecie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.
Zdaniem organu I instancji powołany artykuł ustawy zezwala jedynie na rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych pod warunkiem, że zachodzi stan wyższej konieczności. Uprawnienie przyznane Inwestorowi na podstawie art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wcale nie przyznaje mu prawa do dokonania całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1366/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Powyższe oznacza, że nawet w przypadku podjęcia działań na podstawie art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, celem dokonania całkowitej rozbiórki budynku inwestor i tak musi, na zasadach ogólnych, uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę, w oparciu o art. 28 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nie zezwala na zakończenie prac rozbiórkowych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. A zatem uprawnienie i obowiązek inwestora do podjęcia natychmiastowych działań w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nie może być rozumiany w ten sposób, że w ramach tego działania inwestor może przekroczyć granice wyznaczone tym przepisem i wykonać bez pozwolenia rozbiórkę budynku w zakresie wykraczającym poza konieczność usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., syng. akt II OSK 1599/10). Czym innym jest rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a czym innym wykonanie całkowitej rozbiórki budynku. Uprawnienie i obowiązek inwestora do podjęcia natychmiastowych działań w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nie mogą być rozumiane w ten sposób, że w ramach tego działania inwestor może przekroczyć granice wyznaczone tym przepisem i wykonać bez pozwolenia na rozbiórkę budynku w zakresie wykraczającym poza konieczność usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wydanie decyzji merytorycznej zezwalającej na wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego w związku z art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest możliwe w sytuacji, gdy w chwili wydawania decyzji obiekt ten, lub jego część, jeszcze istnieje. Z przeprowadzonych oględzin w terenie wynika, że budynek - willa "[...] został całkowicie rozebrany, co zostało potwierdzone również w postanowieniu Burmistrza Miasta Z. z dnia 2 stycznia 2017 r. Zatem, w myśl art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane, który stanowi, iż nie wydaje się pozwolenia na budowę (w niniejszym przypadku pozwolenia na rozbiórkę) w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych, w sytuacji wykonania całkowitej rozbiórki budynku nie ma możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na jego rozbiórkę.
Przedsiębiorstwo Budowlano-Inwestycyjne "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w Z. wniosło od opisanej na wstępie decyzji odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zarzucono:
- naruszenie przepisu art. 31 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że budynek w rozumieniu ustawy Prawo budowlane składa się wyłącznie z naziemnej części konstrukcyjnej, zaś w sytuacji dokonania przez odwołującego rozbiórki istotnej części naziemnej konstrukcji budynku, przy pozostawieniu pozostałych elementów konstrukcyjnych budynku, budynek przestał istnieć, co powoduje brak możliwości wydania pozytywnej decyzji w sprawie;
- naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: poczynieniu w sprawie błędnych, dowolnych ustaleń faktycznych w przedmiocie dotyczącym dokonania przez odwołującą całkowitej rozbiórki objętego postępowaniem budynku w sytuacji, gdy budynek nie został w całości rozebrany, a prace rozbiórkowe zostały wstrzymane w dniu otrzymania przez odwołującą postanowienia PINB w Z. z dnia 30 listopada 2016 r. znak: [...], w konsekwencji czego odwołująca dokonała czynności zabezpieczających w obrębie terenu rozbiórki; braku jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie istnienia lub braku stanu wyższej konieczności, opisanego w art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nakładającego na odwołującą obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, które stwarzał objęty postępowaniem budynek, ze względu na stan techniczny oraz uszkodzenia będące skutkiem pożaru; brak jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie zgodności zakresu wykonanych przez odwołującą robót rozbiórkowych z zakresem robót jakich wykonanie było uzasadnione stanem wyższej konieczności oraz potrzebą wyeliminowania bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6, 7, 10, 77 § 1, 79, 80 i 81 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: przeprowadzeniu przez organ l instancji w dniu 10 stycznia 2017 r. oględzin budynku, potwierdzonych notatką służbową i dokumentacją fotograficzną z tego dnia przy braku uprzedniego zawiadomienia odwołującej o planowanym terminie przeprowadzenia tej czynności i pozbawienie odwołującej prawa uczestniczenia w tej czynności; pozbawienie odwołującej prawa udziału w każdym stadium postępowania, a także pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia odwołującej o fakcie zebrania materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim, wypowiedzenia się co do jego treści oraz złożenia oświadczeń lub wniosków dowodowych; uznanie za udowodnione okoliczności, co do których odwołująca nie miała możliwości wypowiedzenia się; oparcie ustaleń faktycznych na jednostronnie sporządzonych przez organ l instancji notatkach służbowych, których treść nie była odwołującej znana, zaś odwołująca nie była informowana o terminie czynności oględzin, z których sporządzona została notatka służbowa; oparcie ustaleń faktycznych na treści wadliwego postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 2 stycznia 2017 r wydanego w sprawie znak [...], bez poczynienia własnych ustaleń faktycznych w sprawie dokonanych z poszanowaniem reguł wynikających z przepisów K.p.a..
Zdaniem odwołującej nie ma podstaw do twierdzenia, że budynek przestał istnieć ponieważ w dalszym ciągu istnieje część budynku w postaci elementów konstrukcyjnych budynku oraz poziomu O, ścian fundamentowych, fundamentów, podziemnych części konstrukcyjnych budynku oraz wszelkich instalacji i przyłączy.
Zdaniem odwołującej wobec faktu istnienia jeszcze takich części – elementów budynku jak fundamenty, ściany fundamentowe, instalacje i przyłącza, błędnie przyjęły organy - najpierw Burmistrz Miasta Z. wydając postanowienie z 02.01.2017 r., znak: [...], a następnie za nim Starosta [...], wydając zaskarżoną decyzję, że budynek przestał istnieć. W ocenie odwołującej Starosta powinien był wezwać inwestora do przedłożenia dowodów co do tego, jaka część budynku została rozebrana, a nie czynić w tym zakresie dowolnych ustaleń, w tym przeprowadzać oględzin bez poszanowania wymogów K.p.a. to jest bez zawiadomienia o terminie oględzin, co uniemożliwiło odwołującej branie czynnego udziału w istotnych dla sprawy czynnościach. Organ, czyniąc istotne dla sprawy ustalenia co do zakresu i konieczności wykonanych prac rozbiórkowych, pominął szereg istotnych dowodów przedstawionych przez odwołującą, np. nie odniósł się do przedłożonej wraz z wnioskiem ekspertyzy z 14.11.2016 r., zaniechał przesłuchania osób biorących czynny udział w robotach rozbiórkowych, czy wręcz je nadzorujących, a strona nie miała możności wypowiedzenia się co przeprowadzonych przez organ dowodów.
Wojewoda decyzją z dnia 17 marca 2017 r., znak [...], na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 2016.290 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania inwestora - Przedsiębiorstwa Budowlano - Inwestycyjnego "[...] Sp. z o.o. od decyzji Starosty [...] z 10 stycznia 2017 r., znak: [...] o odmowie pozwolenia na rozbiórkę, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji przekazując odwołanie w trybie art. 133 K.p.a. odniósł się do zarzutów odwołania i wyjaśnił, iż oględziny w terenie dokonane przez pracowników Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Z. miały na celu potwierdzenie informacji zawartej w postanowieniu Burmistrza Miasta Z. z 02.01.2017 r. o tym, że budynek został rozebrany. Charakter czynności nie wymagał osobistego udziału inwestora. Ponadto Starosta zauważył jeszcze, że pomimo wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbiórką, inwestor dokonał rozbiórki.
W ślad za przekazanym odwołaniem Starosta przesłał kserokopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z 25.01.2017 r. Nr [...], znak: [...] nakazującej inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego to jest odbudowę budynku.
Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżoną decyzję Starosty [...] należało utrzymać w mocy i zauważył, że Wojewoda w sprawie dotyczącej przedmiotowego budynku - wilii "[...]", wpisanej do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Z., prowadził tzw. postępowanie wpadkowe - utrzymując w mocy postanowieniem z 17.05.2016 r., znak: [...] postanowienie Starosty [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie prowadzonej z innego wcześniejszego wniosku Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "[...]" Sp. z o.o. - o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie konserwatorskiej i odbudowie konserwatorskiej. Postępowanie w tamtej sprawie zawieszone zostało z uwagi na brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest uzyskanie stanowiska służb ochrony zabytków co do uzgodnienia lub odmowy uzgodnienia inwestycji. Organ odwoławczy wskazał, że niniejsza sprawa stanowi zupełnie odrębne postępowanie, dotyczy jednak tego samego obiektu, który w zamyśle inwestora od początku miał podlegać rozbiórce, pomimo braku akceptacji ze strony służb ochrony zabytków.
Organ odwoławczy wskazał, że bezsprzeczne jest, że postępowanie o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę dotyczy budynku ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Budynkiem tym jest willa drewniana na podmurówce kamiennej "[...]" z 1937 r., ul. [...], która znajduje się w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Z. przyjętej Zarządzeniem Burmistrza Miasta Z. Nr [...] z 08.01.2014 r. (Zauważyć należy, że obiekt figurował też we wcześniejszej Gminnej Ewidencji Zabytków, przyjętej Zarządzeniem Nr [...] z 14.02.2011 r.). Obiekt został objęty ochroną konserwatorską z uwagi na to, że stanowi (stanowił) przykład charakterystycznej zabudowy, tzw. stylu [...], nawiązującego do sztuki dekoracyjnej art deco, którego twórcą był wybitny polski architekt K. S..
Materiał dowodowy potwierdza, że inwestor składając wniosek o pozwolenie na rozbiórkę powoływał się na brzmienie art. 31 ust. 5 P.b. Przepis ten zezwala inwestorowi na rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne, aby usunąć bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ zauważył również, że ww. przepis wyraźnie stanowi, że rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę.
Z kolei art. 39 ust. 3 P.b. wymaga, aby w stosunku do obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków, a z takim mamy do czynienia w analizowanej sprawie, pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wydawane było w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Organ przywołał art. 39 ust. 3-4 P.b. i dodał, że na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Wojewodą, a Gminą Miasta Z. w sprawie powierzenia niektórych spraw z zakresu właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzgodnienia, o których mowa w art. 39 ust. 3 P.b. dokonywane są przez Burmistrza Miasta Z.. Czyli, w rozpatrywanej sprawie, aby organ administracji architektoniczno-budowlanej – Starosta mógł wydać pozwolenie na rozbiórkę obiektu, niezależnie od tego czy inwestor miał podstawy to działań o których mowa w art. 31 ust. 5 P.b., zobowiązany był wystąpić do Burmistrza Miasta Z. o uzgodnienie wnioskowanej rozbiórki na zasadach art. 39 ust. 3 P.b., co też uczynił (vide - pismo z 08.12.2016 r.). Wystąpienie Starosty [...] o uzgodnienie zostało doręczone Burmistrzowi 14.12.2016 r.. Burmistrz Miasta Z. zajął stanowisko w sprawie poprzez wydanie postanowienia z 02.01.2017r., znak: [...], którym umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego willa "[...]" (...), jako bezprzedmiotowego. Stanowisko to zostało zajęte w terminie, o którym mowa w art. 39 ust. 4 p.b.. W związku z tym, wobec zajętego w terminie stanowiska, którym nie została wyrażona przez organ ochrony zabytków zgoda na wnioskowaną rozbiórkę, organ administracji architektoniczno-budowlanej, wobec braku uzgodnienia, nie może wydać decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. To, że postanowienie Burmistrza mówi o umorzeniu postepowania, a nie odmowie uzgodnienia, ma drugorzędne znacznie; najważniejsze jest, że stanowisko zajęte jest w terminie i zgody nie wyraża. Dlatego nie można wydać decyzji, która może być wydana, jak to określono w powołanym powyżej przepisie "w uzgodnieniu", a sformułowanie "w uzgodnieniu" należy interpretować w ten sposób, że albo organ ochrony zabytków zamiar inwestora uzgadnia aktywnie postanowieniem bez uwag lub z uwagami, które zapisuje w postanowieniu uzgadniającym albo też akceptuje (uzgadnia) zamiar inwestora powstrzymując się od zajęcia jakiegokolwiek stanowiska w terminie określonym w art. 39 ust. 4 P.b.. Inna interpretacja, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, prowadziłaby do fikcji stosowania art. 39 ust. 4 P.b., wyłączałaby organy ochrony zbytków ze sprawy i przenosiła zadania konserwatora zabytków na organ administracji architektoniczno-budowlanej - Starostę T..
Organ zauważył, że inwestor, w posiadaniu którego znajduje się obiekt (lub obszar) objęty ochroną konserwatorską winien z organami służb ochrony zabytków współpracować i wypracować drogę dla ochrony - ocalenia wartości obiektu, z powodu których obiekt ten został umieszczony w ewidencji zabytków, a gmina umieszczając dany obiekt w gminnej ewidencji zabytków winna stworzyć program opieki nad zabytkami i zapewniać pomoc właścicielom obiektów uznanych za wartościowe dla regionu. Zadanie ratowania obiektu objętego ochroną konserwatorską jest wspólnym zadaniem właściciela i gminy. Uzgodnienie warunków ochrony obiektu i możliwości jego przebudowy - dostosowania do potrzeb inwestora - winno odbywać się we wzajemnym zrozumieniu i współpracy. Dotychczasowe działania inwestora mogą być odbierane jako stawianie organów administracji publicznej przed faktami dokonanymi.
W ocenie organu odwoławczego wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, w sytuacji, gdy stanowisko zajęte w terminie przez organ ochrony zabytków nie uzgodniło rozbiórki, stanowiłoby naruszenie art. 39 ust. 3 P.b., dlatego też organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, w podstawie prawnej własnej decyzji wyrzekł art. 39 ust. 3 P.b., pominięty przez organ I instancji.
Powyższe stanowi uzupełnienie przesłanek do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na rozbiórkę. Organ odwoławczy nie znalazł wystarczających argumentów, aby zakwestionować ustalenia i podstawę wskazaną w zaskarżonej decyzji Starosty. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy: stanowisko PINB i MKZ oraz fotografie wykonane przez pracowników organu I instancji w dniu 10.01.2017 r. stanowią wystarczające dowody aby uznać, że budynek - willa [...]" przestał istnieć - zniknął z powierzchni ziemi. Argumenty odwołującej o możliwości odnalezienia jeszcze fragmentów budynku, takich jak fundamenty czy ściany fundamentowe i elementy przyłączy oraz instalacji podziemnych, a także sugestie, aby w tej kwestii prowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ocenie organu odwoławczego nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem organu odwoławczego prowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie nie ma sensu. Budynek został rozebrany w 100% w swej zasadniczej części nadziemnej i to zarówno w tej części, która była częścią drewnianą, jak i w części niedrewnianej - kamiennej podmurówki wyniesionej znacznie ponad poziom terenu. W sprawie wykonanych robót rozbiórkowych prowadzone jest postępowanie przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50-53 P.b., a służby konserwatorskie nie udzieliły nigdy zgody na dokonane prace rozbiórkowe.
Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, po uzupełnieniu podstawy o art. 39 ust. 3 P.b., organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję, wydaną na podstawie art. 32 ust. 4a P.b., za prawidłową.
Przedsiębiorstwo Budowlano - Inwestycyjne "[...]" spółka z o.o. w Z. wniosło na powyższą decyzję Wojewody z dnia 17 marca 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a to:
1. art. 39 ust. 3 P.b. przez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że użyte w jego treści sformułowanie "w uzgodnieniu" należy interpretować w ten sposób, że albo organ ochrony zabytków zamiar inwestora uzgadnia aktywnie postanowieniem bez uwag lub z uwagami, które zapisuje w postanowieniu uzgadniającym albo też akceptuje (uzgadnia) zamiar inwestora powstrzymując się od zajęcia jakiegokolwiek stanowiska w terminie określonym w art. 39 ust. 4 P.b., w związku z czym umorzenie postępowania w sprawie uzgodnienia oznacza odmowę uzgodnienia,
2. art. 31 ust. 5 w z w. z art. 3 ust. 2 P.b. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że budynek w rozumieniu ustawy Prawo budowlane składa się wyłącznie z naziemnej części konstrukcyjnej, zaś w sytuacji dokonania przez stronę skarżącą rozbiórki istotnej części naziemnej konstrukcji budynku, przy pozostawieniu pozostałych elementów konstrukcyjnych budynku – budynek przestał istnieć, co powoduje brak możliwości wydania pozytywnej decyzji w sprawie,
3. art. 7, 77,80,107 § 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na :
a) zaniechaniu ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przed aktem stosowania prawa;
b) poczynieniu w sprawie błędnych, dowolnych ustaleń faktycznych w przedmiocie dotyczącym dokonania przez stronę skarżącą całkowitej rozbiórki objętego postępowaniem budynku w sytuacji, gdy budynek nie został w całości rozebrany, a prace rozbiórkowe zostały wstrzymane w dniu otrzymania przez skarżącą postanowienia PINB w Z. z dnia 30 listopada 2016 r. znak: [...], w konsekwencji czego skarżąca dokonała czynności zabezpieczających w obrębie terenu rozbiórki;
c) braku jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie istnienia lub braku istnienia stanu wyższej konieczności, opisanego w art. 31 ust. 5 P.b., nakładającego na skarżącą obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, które stwarzał objęty postępowaniem budynek ze względu na stan techniczny oraz uszkodzenia będące skutkiem pożaru;
d) braku jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie zgodności zakresu wykonanych przez skarżącą robót rozbiórkowych z zakresem robót, jakich wykonanie było uzasadnione stanem wyższej konieczności oraz potrzebą wyeliminowania bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
4. art. 6, 7, 10, 77 § 1, 79, 80 i 81 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na:
a) przeprowadzeniu przez organ I instancji w dniu 10 stycznia 2017 r. oględzin budynku, potwierdzonych notatką służbową i dokumentacją fotograficzną z tego dnia, przy braku uprzedniego zawiadomienia skarżącej o planowanym terminie przeprowadzenia tej czynności i pozbawienie skarżącej prawa uczestniczenia w tej czynności;
b) pozbawieniu skarżącej prawa udziału w każdym stadium postępowania, a także pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia skarżącej o fakcie zebrania materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim, wypowiedzenia się co do jego treści oraz złożenia oświadczeń lub wniosków dowodowych;
c) uznaniu za udowodnione okoliczności, co do których skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się;
d) oparcie ustaleń faktycznych na jednostronnie sporządzonych przez organ I instancji notatkach służbowych, których treść nie była skarżącej znana, zaś skarżąca nie była informowana o terminie czynności oględzin, z których sporządzona została notatka służbowa;
e) oparcie ustaleń faktycznych na treści wadliwego postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 2 stycznia 2017 r. wydanego w sprawie znak [...], bez poczynienia własnych ustaleń faktycznych w sprawie, dokonanych z poszanowaniem reguł wynikających z przepisów K.p.a.;
f) zaniechanie wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji konkretnych faktów prawotwórczych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym ostatecznie dał wiarę, jak również jasnych i szczegółowych przyczyn, dla których oświadczeniom strony odmówił wiarygodności, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu 8 K.p.a., nakazującą organom podejmowanie działań mających na celu pogłębianie zaufania strony do organów państwa, jak również rażące naruszenie wyrażonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu jej indywidualnej sprawy,
5. w konsekwencji powyższego także naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 138 § 1pkt 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo braku do tego podstaw faktycznych i prawnych.
W oparciu o sformułowane powyżej zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W obszernym pisemnym uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty skargi.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, podniesione w niej zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie pozwolenia na rozbiórkę.
Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, iż przedmiotem sporu jest sposób zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "[...]" Sp. z o. o. w Z. o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (willi "[...] położonego przy ul. [...] na działce nr ewid.[...] obręb [...] w Z..
W ocenie organów obu instancji należało odmówić pozwolenia na rozbiórkę, z powodu faktycznego rozebrania ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed rozpoznaniem wniosku przez organ.
Natomiast strona skarżąca domaga się odmiennego merytorycznego rozstrzygnięcia jej wniosku wskazując na to, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1332), dalej zwana "P.b.".
Stanowisko strony skarżącej nie jest trafne.
Rozbiórka obiektu jest możliwa jedynie poprzez przeprowadzenie odpowiednich robót budowlanych, które, w myśl art. 28 ust. 1 P.b., wymagają uzyskania pozwolenia na budowę/rozbiórkę. Zatem zasadą jest obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższy przepis odsyła też do art. 31 P.b., który określa wyłączenia od tego obowiązku. Mają one charakter wyczerpujący i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.
Z akt i okoliczności sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny (willa "[...]") nie mieścił się w kategorii wskazanej w art. 31 ust. 1 P.b., zatem jego rozbiórka wymagała uzyskania pozwolenia na wykonanie rozbiórkowych robót budowlanych – po uzyskaniu uzgodnienia konserwatorskiego.
Zgodnie natomiast z art. 31 ust. 5 P.b. roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego. Jest to zatem instytucja wyjątkowa, oparta na swoistym "stanie wyższej konieczności". Jak wynika z treści tego przepisu, zastosowanie tej instytucji wymaga spełnienia kilku warunków, a mianowicie:
a) zagrożenie bezpieczeństwa musi zaś być bezpośrednie, co oznacza, że nie można, ze względu na grożące bliskie niebezpieczeństwo, zastosować zwykłego trybu uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia;
b) niebezpieczeństwo to musi zagrażać dobrom szczególnie chronionym, tj. zdrowiu lub życiu ludzi oraz mieniu;
c) rozpoczynając roboty inwestor ma obowiązek bezzwłocznie, tj. natychmiast, kiedy dokonanie czynności będzie możliwe, uzyskać pozwolenie lub dokonać zgłoszenia.
Należy zwrócić uwagę, iż przepis ten zezwala jedynie na rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych.
Należy podkreślić przy tym, że uprawnienie przyznane inwestorowi na podstawie art. 31 ust. 5 P.b. nie przyznaje inwestorowi prawa do dokonania całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego. Oznacza to, że nawet w przypadku podjęcia działań na podstawie art. 31 ust. 5 P.b., celem realizacji zamiaru całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego, inwestor i tak musiałby na zasadach ogólnych uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę, w oparciu o art. 28 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 P.b. Uprawnienie i obowiązek inwestora do podjęcia natychmiastowych działań w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia, o którym mowa w art. 31 ust. 5 P.b. nie może być rozumiany w ten sposób, że w ramach tego działania inwestor może przekroczyć granice wyznaczone tym przepisem i wykonać bez pozwolenia rozbiórkę budynku w zakresie wykraczającym poza konieczność usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1599/10). Nie można więc zgodzić się z zarzutami skargi, iż z uwagi na przepis art. 31 ust. 5 P.b., inwestor mógł – co uczynił w niniejszej sprawie - w całości rozebrać budynek twierdząc, że to są roboty zabezpieczające.
Sformułowana w art. 28 P.b. generalna zasada obowiązuje również w odniesieniu do robót budowlanych polegających na rozbiórce obiektu budowlanego, bowiem rozbiórka jest możliwa jedynie poprzez przeprowadzenie odpowiednich robót budowlanych, o jakich mowa w art. 3 pkt 7 P.b..
W rozpatrywanej sprawie niekwestionowanym jest, iż strona skarżąca w dniu 25 listopada 2016 r. złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę tego obiektu.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 30 listopada 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem nr [...], znak; [...] wstrzymał prowadzenie rozpoczętych w dniu 28 listopada 2016 r. robót budowlanych związanych z rozbiórką przedmiotowego obiektu o cechach zabytkowych. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził dnia 30 listopada 2016 r. czynności kontrolne na działce nr [...] obr. [...] położonej w Z., w trakcie których stwierdził wykonywanie robót rozbiórkowych czterokondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (4 kondygnacje nadziemne, w tym jedna murowana) i tego samego dnia ww. postanowieniem nr [...] nakazał stronie skarżącej wykonać zabezpieczenie terenu budowy (teren budowy, zgodnie z art. 3 pkt 10 P.b. to przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy), a nie - jak twierdzi strona skarżąca - budynku.
Z kolei postanowieniem z 2 stycznia 2017 r. znak: [...] Burmistrz Miasta Z. umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego willa "[...]", ujętego w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Z. przyjętej Zarządzeniem Burmistrza Miasta Z. Nr [...] z 08.01.2014 r., a objętego ochroną konserwatorską jako przykład charakterystycznej zabudowy, tzw. stylu [...] [...] nawiązującego do sztuki dekoracyjnej art deco. W uzasadnieniu w/w postanowienia Burmistrz Miasta Z. wskazał, że w trakcie przeprowadzonej wizji w obrębie przedmiotowej nieruchomości w dniu 6 grudnia 2016 r. ustalono, że budynek willa "R " został całkowicie rozebrany, co przesądza o braku podstaw faktycznych do merytorycznego rozparzenia sprawy.
Należy ponadto wskazać, że przewidziany w przepisie art. 39 ust. 4 P.b. trzydziestodniowy termin zobowiązuje organ uzgadniający do zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę poprzez wydanie przez ten organ postanowienia uzgadniającego pozytywnie lub negatywnie inwestycję objętą wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę. W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta Z. postanowił umorzyć postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego willa [...] zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w Z. jako bezprzedmiotowe, bowiem fakt całkowitej rozbiórki przesądza o braku podstaw faktycznych do merytorycznego rozparzenia sprawy.
Zatem całkowicie bezpodstawne są zarzuty strony skarżącej dotyczące błędnego przyjęcia przez organy obu instancji, że umorzenie postępowania w sprawie uzgodnienia konserwatorskiego oznacza odmowę uzgodnienia. Treść obu rozstrzygnięć: czy to odmowa uzgodnienia projektu rozbiórki, czy też umorzenie postępowania w sprawie uzgodnienia projektu rozbiórki nie wywiera żadnego wpływu na powstanie praw czy obowiązków, o przyznanie których wnosił inwestor w związku ze złożonym wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę, ponieważ zarówno w wyniku odmowy uzgodnienia, jak i umorzenia postępowania uzgodnieniowego inwestor nie może uzyskać pozwolenia na rozbiórkę.
W kontrolowanej sprawie, co wynika z akt postępowania administracyjnego, wszystkie kondygnacje nadziemne budynku zostały rozebrane jeszcze przed dniem 10 stycznia 2017 r. (k-52-54 akt organu I instancji).Tym samym należy stwierdzić, że zanim Starosta [...] rozstrzygnął sprawę administracyjną z wniosku Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "[...]" Sp. z o. o. o pozwolenie na rozbiórkę, obiekt budowlany, którego miałoby dotyczyć postępowanie, przestał istnieć. Trafnie zatem organ ten odmówił udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
Nie można też podzielić stanowiska strony skarżącej, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Jak bowiem wynika z akt sprawy w toku postępowania organy obu instancji zachowały zasady określone w treści art. 7 K.p.a., który zobowiązuje organ administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., ustanawiające obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny, jak również art. 8 K.p.a..
Zawarte w uzasadnieniu skargi argumenty o wykazaniu przez stronę skarżącą (poprzez przedłożenie ekspertyzy technicznej budynku z 17 listopada 2016 r.), wynikającej z art. 31 ust. 5 P.b. przesłanki "bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia", mają tu charakter drugorzędny.
Nawet bowiem wykazanie tej przesłanki nie dawało organowi podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego, który już fizycznie nie istniał. Wydanie decyzji merytorycznej zezwalającej na wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego w związku z art. 31 ust. 5 P.b. byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby w chwili wydawania decyzji obiekt ten lub jego część jeszcze istniał, co w niniejszej sprawie – wbrew stanowisku strony skarżącej – nie miało miejsca. Tej konstatacji nie mogą zmienić przedłożone przez stronę skarżącą zdjęcia (k. 39 – 42 akt sądowych), które zdaniem Sądu tylko potwierdzają ustalenia organów co do całkowitej rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Nie można również podzielić zarzutów skargi w kwestii powołania biegłego celem ustalenia istnienia budynku - willa "[...]".
Rację ma organ odwoławczy, że w w/w kwestii nie jest wymagane posiadanie wiadomości specjalnych, nadto tryb zasięgania opinii biegłego przed organami administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego reguluje przepis art. 81c ust. 2 P.b. i jest to regulacja szczególna względem ogólnych reguł procedury administracyjnej, wyłączająca ich zastosowanie. Pracownicy organów administracji architektoniczno - budowlanej oraz nadzoru budowlanego legitymują się wiedzą fachową i jedynie w uzasadniających przypadkach dopuszczalne jest zobowiązanie inwestora do złożenia oceny technicznej lub ekspertyzy. Zakwalifikowanie robót rozbiórkowych do odpowiedniego reżimu prawnego i ocena zgodności ich wykonywania z obecnie obowiązującymi przepisami nie mieści się w przesłankach uregulowanych w art. 81c ust. 2 P.b..
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ żaden z jej zarzutów nie okazał się uzasadniony, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło