I SA/Rz 481/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-10-04

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez spółkę, która została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wniesienia skargi, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez spółkę, która została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wniesienia skargi, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu braku zdolności sądowej. Brak ten ma charakter pierwotny i nieusuwalny, ponieważ spółka traci byt prawny z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o jej wykreśleniu, a ewentualny późniejszy wpis nie tworzy sukcesora prawnego strony skarżącej.
Stan faktyczny
Spółka I. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. Dyrektor Izby wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na wykreślenie spółki z KRS przed dniem wniesienia skargi. Sąd wezwał spółkę do wykazania umocowania osoby podpisującej skargę. Spółka przedstawiła odpis z KRS, który potwierdził jej wykreślenie z rejestru z dniem 1 czerwca 2017 r., podczas gdy skarga została nadana 28 czerwca 2017 r.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] maja 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 r. - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. I. (dalej określana także jako "Spółka") wystąpiła ze skargą na opisaną w sentencji decyzję. Przekazując skargę wraz z aktami sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [.] wniósł o jej odrzucenie, ponieważ skarżąca Spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a orzeczenie sądu rejestrowego uprawomocniło się 1 czerwca 2017 r., czyli przed dniem wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2017 r. Przewodniczący Wydziału polecił wezwać Spółkę do wykazania odpowiednim dokumentem, że osoba, która podpisała skargę (SJ), była do tego uprawniona na dzień wniesienia skargi, określając termin wykonania wezwania na 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi, udzielonej w przepisanym terminie, SJ nadesłał odpis pełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego spółki I. z dnia 25 września 2017 r. nr KRS [...] oświadczając, że zarząd Spółki ani jej wspólnicy nigdy nie wnosili o wszczęcie postępowania o rozwiązanie Spółki, zarząd nigdy nie został odwołany i nie składał rezygnacji. Jedyną osobą, która nadal może reprezentować Spółkę, jest prezes zarządu SJ. Z nadesłanego odpisu pełnego KRS wynika, że Sąd Rejonowy w [...] – XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego prowadził pod sygn. [.] postępowanie w sprawie wykreślenia Spółki z KRS, które ostatecznie doszło do skutku (wpis nr 4). Postanowienie z dnia [.] grudnia 2016 r. sygn. [.], jest prawomocne od dnia 1 czerwca 2017 r. Aktualne informacje o podmiotach wpisanych do Rejestru dostępne na stronie internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (https://ems.ms.gov.pl/krs/wyszukiwaniepodmiotu?t:lb=t) potwierdzają, że podmiot (przedsiębiorca) działający pod firmą "I." z siedzibą w R. został wykreślony z rejestru; pobranie aktualnych danych o nim jest niemożliwe. W tych okolicznościach skarga wniesiona w imieniu I. sp. z o.o. z/s w R. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu braku zdolności sądowej strony skarżącej. Brak ten ma charakter pierwotny i nieusuwalny. Postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter skargowy. Do jego wszczęcia konieczna jest inicjatywa uprawnionego podmiotu, który określają przepisy art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.". Podmiot taki, aby miał zdolność występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowym, musi posiadać zdolność sądową. Ta zaś przysługuje podmiotom określonym w przepisach art. 25 p.p.s.a., do których należą: osoba fizyczna, organ administracji publicznej albo określona w przepisach jednostka organizacyjna, w tym osoba prawna. Natomiast w myśl art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin, stosownie do art. 31 § 1 p.p.s.a. Jeżeli braków takich uzupełnić nie można sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej, przy czym – jak postanowiono w § 2 tego artykułu, z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podmiot określony w skardze jako skarżący, tj. I. sp. z o.o. z/s w R. nie istnieje i nie istniał już w dacie wniesienia skargi. Z odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców KRS wynika, że postanowienie sądu rejestrowego z dnia 30 grudnia 2016 r. uprawomocniło się w dniu 1 czerwca 2017 r., podczas gdy zaskarżoną decyzję doręczono Spółce w dniu 31 maja 2017 r., a skargę nadano 28 czerwca 2017 r. To, że Spółka, jej zarząd ani wspólnicy nie inicjowali postępowania o jej rozwiązanie nie oznacza, że takowe nie zostało przeprowadzone. Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 700; m.in. art. 25 i n.) oraz ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577; m.in. art. 21 i art. 271) przewidują bowiem regulacje umożliwiające przeprowadzenie takiego postępowania także bez inicjatywny ww. podmiotów związanych z samą spółką prawa handlowego. Jeżeli do rozwiązania spółki dochodzi na mocy orzeczenia sądu rejestrowego, wówczas spółka traci byt prawny z chwilą wykreślenia jej z rejestru, a to staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia się postanowienia tego sądu wydanego w tym przedmiocie (art. 6945 § 2 oraz art. 521 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, dalej określanej skrótem "k.p.c."). Stosowne informacje o tym postępowaniu podlegają zamieszczeniu w odpowiednim dziale rejestru przedsiębiorców w KRS (zob. art. 44 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Z uwagi na stanowisko S.J. wyrażone w piśmie z dnia 25 września 2017 r. należy podkreślić, że badanie przez sąd administracyjny w niniejszym postępowaniu tego, kto zainicjował postępowanie o rozwiązanie Spółki nie jest konieczne, ponieważ do akt złożono dokument urzędowy w postaci odpisu pełnego z KRS, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Mając na względzie dyspozycje przepisów art. 106 § 3 - 5 p.p.s.a. oraz art. 244 § 1 k.p.c. stanowi ona zatem dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Z przedłożonego odpisu wynika zaś, że Spółka została rozwiązana i wykreślona z rejestru, a więc utraciła byt prawny. W myśl natomiast art. 252 k.p.c. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Inicjatywy takiej S.J. w imieniu strony skarżącej nie podjął. Skoro zatem nie podważono wynikającego z ww. dokumentu faktu wykreślenia Spółki z rejestru przedsiębiorców KRS należało uznać, że podmiot ten utracił byt prawny z dniem 1 czerwca 2017 r., a tym samym zdolność sądową. Dlatego, że nastąpiło to przed dniem wniesienia skargi dotknięta jest ona pierwotnym brakiem świadczącym o jej niedopuszczalności, który – ze względu na określony w przepisach k.s.h. tryb powstawania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wymagający wpisu do rejestru, nie może zostać uzupełniony. Na skutek ewentualnego wpisu powstałaby bowiem nowa osoba prawna, która nie byłaby sukcesorem (następcą prawnym) strony skarżącej. Z tego też powodu skargę pochodzącą od I. sp. z o.o. z/s w [.] należało odrzucić, bez wyznaczania terminu w trybie art. 31 § 1 i art. 58 § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 25 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na odrzucenie skargi nie kierowano do skarżącego, w myśl art. 222 p.p.s.a., wezwania do uiszczenia wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło