II OW 62/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny, Sędziowie Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędzia NSA Robert Sawuła, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Grajewskiego z 27 kwietnia 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Grajewskim a Marszałkiem Województwa Podlaskiego przez wskazanie organu właściwego do ustalenia i wypłaty odszkodowania dla S. S. za zabrane grunty pod regulację koryta rzeki [...] postanawia: wskazać Starostę Grajewskiego jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z 27 kwietnia 2017 r. Starosta Grajewski wniósł o rozstrzygnięcie sporu między Starostą Grajewskim a Marszałkiem Województwa Podlaskiego dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania dla S. S. za zabrane grunty pod regulację koryta rzeki [...]. W uzasadnieniu wniosku Starosta Grajewski wskazał, że w dniu 13 lutego 2017 r. do Starostwa Powiatowego w Grajewie wpłynęło pismo S. S. o wypłatę odszkodowania za zabrane grunty pod regulację koryta rzeki [...]. Dotyczy to działek Nr [...] o pow. 0,0368 ha i Nr [...] o pow. 0,0273 ha położonych w obrębie [...] gm. [...]. Rozpatrując jego treść organ ustalił, że przedmiotem wniosku jest odszkodowanie za grunty zabrane pod rzekę [...]. W związku z powyższym niniejsze pismo przesłano Marszałkowi Województwa Podlaskiego jako podmiotowi wykonującemu prawa właścicielskie w stosunku do wód i gospodarowania gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, związane z prowadzeniem postępowań administracyjnych i cywilno-prawnych na podstawie przepisów ustawy Prawo Wodne - pismo Nr [...] z 15 lutego 2017 r. W odpowiedzi na ww. pismo Dyrektor Wojewódzkiego Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Białymstoku w piśmie z 7 marca 2017 r., działający w imieniu Marszałka Województwa Podlaskiego, wyjaśnił, że nie jest organem właściwym do załatwienia ww. sprawy i wskazał na Starostę Grajewskiego jako organ właściwy w tej sprawie. W piśmie skierowanym do S. S. i D. S. z 6 lutego 2017 r. działający z upoważnienia Marszałka Województwa Podlaskiego, zastępca Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Mariolacji i Urządzeń Wodnych w Białymstoku, odpowiadając na pismo z 20 stycznia 2017 r. dotyczące wypłaty odszkodowania za działki Nr [...] i [...] wydzielone pod uregulowanie w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku koryto rzeki [...] wyjaśnił, że Zarząd nie posiada w swoim budżecie środków finansowych na regulacje stanów prawnych gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami Skarbu Państwa. W piśmie tym poinformowano jednocześnie, że organem właściwym do uregulowania stanu prawnego gruntów, w ramch modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w zakresie której wyznaczana jest między innymi linia brzegu rzeki [...], jest Starosta Grajewski. W piśmie z 22 marca 2017 r. wezwano S. S. do sprecyzowania swojego wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie S. S. w dniu 3 kwietnia 2017 r. podtrzymał wniosek o wypłatę odszkodowania za działki Nr [...] i [...]. W odpowiedzi na wniosek Starosty Grajewskiego z 27 kwietnia 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu, Dyrektor Wojewódzkiego Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Białymstoku działając z upoważnienia Marszałka Województwa Podlaskiego przesłał odpowiedź. W odpowiedzi organ wskazał, że organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Starosta Grajewski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Ww. sporami są sytuacje prawne, w których co do zakresu działania organów zachodzi rozbieżność, która powinna być usunięta na skutek podjęcia środków prawnych. Spór ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamością sprawy, którą zajmują się co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie tożsamej sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym (tożsamość strony), przedmiotowym (tożsamość żądania), przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Jak wynika z akt sprawy Starosta Grajewski od 2010 r. prowadzi prace polegające na modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w ramach których wyznaczana jest z urzędu lina brzegu rzeki [...] oraz regulowany jest stan prawny gruntów pokrytych wodami publicznymi. O zaliczeniu gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych ewidencji decyduje przede wszystkim stan faktyczny związany z wykorzystywaniem gruntu, identyfikowany w oparciu o szczegółowe kryteria wymienione w załączniku nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: z 2016 poz. 1034 ze zm.), modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia; 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Z uzasadnień decyzji Starosty Grajewskiego o ustaleniu linni brzegu rzeki [...] w obrębie [...] z [...] marca 2011 r., [...] z [...] marca 2011 r. i [...] z [...] marca 2011 r. Wynika, że postępowania w przedmiotowych sprawach zostały wszczęte z urzędu na podstawie art. 15b ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, dalej: p.w.). Art. 15b p.w. został dodany ustawą z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 130 poz. 1087). Jednym z celów wprowadzonych zmian w p.w. było zweryfikowanie i poprawienie przepisów obowiązującej ustawy p.w., które utrudniały prawidłowe stosowanie ustanowionego Prawem wodnym systemu gospodarowania wodami. Zgodnie z art. 24a ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. Z 2016 r. poz. 1629 ze zm., dalej: pr. geod.), starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Przepisy art. 24a określają zasady przeprowadzania modernizacji gruntów i budynków. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków może dojść do rozbieżności pomiędzy granicami geodezyjnymi wynikającymi z tejże ewidencji a stanem rzeczywistym. Z tego powodu ustawodawca uznał, że konieczne jest wszczęcie i przeprowadzenie postępowania, które zmierzałoby do usunięcia rozbieżności poprzez ustalenie linii brzegu cieku naturalnego. Zgodnie z art. 15b p.w., w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzje ustalające linię brzegu, wydaje się z urzędu. Wyznaczenie linii brzegu wód powierzchniowych ustala w drodze decyzji właściwy organ na wniosek strony, która ma w tym interes prawny i faktyczny. Wydanie tej decyzji następuje po przeprowadzonej modernizacji gruntów i budynków na podstawie art. 24a pr. geod. Zgodnie z tym przepisem starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że podczas modernizacji ustalono linię brzegu dla obu brzegów rzeki [...]. Nie jest prawidłowe stanowisko Starosty Grajewskiego przedstawione we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który rozpatrując treść pisma S. S., które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Grajewie w dniu 13 lutego 2017 r., ustalił, że przedmiotem wniosku jest odszkodowanie za grunty zabrane pod rzekę [...]. S. i D. S., są właścicielami dzałek, na których jeszcze nie przeprowadzono modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz nie uregulowano stanu prawnego ich użytków rolnych. Starosta Grajewski od 2010r. prowadzi prce polegające na modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w ramach których wyznaczana jest z urzędu linia brzegu rzeki [...] oraz regulowany jest stan prawny gruntów pokrytych wodami publicznymi. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Grajewskiego jako organ właściwy w sprawie.