II SA/Rz 729/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-10-04

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Piotr Godlewski, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie posiadają interesu prawnego, mogą żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w celu nakazania właścicielom innych nieruchomości wykonania określonych prac porządkowych (wykoszenia trawy, usunięcia chwastów)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, ponieważ skarżący nie posiadali interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Brak jest przepisów prawa materialnego, które pozwalałyby na wywiedzenie przez skarżących żądania nakazania właścicielom innych nieruchomości wykonania prac porządkowych, a tym samym nie przysługuje im status strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wydanie decyzji nakazującej właścicielom określonych nieruchomości wykoszenie trawy, usunięcie chwastów i uporządkowanie posesji. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia strony i niewłaściwe zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi T. E. i B. E. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania -skargę oddala- II SA/Rz 729/17 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi B. E. i T. E. jest postanowienie Samorządowego Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej właścicielom wskazanych nieruchomości położonych w L. wykoszenia trawy i usunięcia chwastów. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że po rozpatrzeniu wniosku B. i T. E. (działających przez pełnomocnika – radcę prawnego) z dnia [...] listopada 2016 r. o wydanie decyzji nakazującej właścicielom nieruchomości położonych w L. przy ulicach L., S., dr. K., S. oraz na rogu ulic W. i S. wykoszenie trawy, usunięcie chwastów i suchych liści oraz uporządkowanie posesji, Burmistrz Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w powyższej sprawie, wskazując na wniesienie żądania przez osoby nieposiadające legitymacji procesowej strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.). Na skutek zażalenia wnioskodawców, Kolegium postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu wskazanych przez organ odwoławczy czynności wyjaśniających Burmistrz Miasta [...] postanowieniem z [...] marca 2017 r. Nr [...] – powołując się na art. 61a § 1 i 2 oraz art. 123 K.p.a. - ponownie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej nakazującej: - właścicielom nieruchomości znajdującej się przy ul. Dr. [...] w L. wykoszenie trawy oraz usunięcie chwastów, które utrudniają poruszanie się chodnikiem, - właścicielom działek znajdujących się na rogu ul. S. i ul. P. w L. wykoszenie terenu, usunięcie chwastów oraz suchych roślin znajdujących się na nieruchomości, - właścicielom działki znajdującej się przy ul. S. w L. wykoszenie terenu, usunięcie chwastów oraz suchych roślin znajdujących się na nieruchomości, - właścicielom działek znajdujących się na rogu ulic W. i S. w L. wykoszenie trawy, usunięcie chwastów oraz uporządkowanie terenu posesji, - właścicielom działek znajdujących się przy ul. L. wykoszenie trawy oraz usunięcie chwastów. W uzasadnieniu wskazano, że B. i T. E. nie są stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Statusu strony nie może uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, nie poparty żadnymi przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia czynności w konkretnej sprawie. Żądanie wydania aktu administracyjnego nakazującego właścicielom nieruchomości położonych w L. przy wymienionych wyżej ulicach wykoszenie trawy, usunięcie chwastów, suchych liści oraz uporządkowanie posesji nie jest poparte interesem prawnym wnioskodawców. Nieruchomości te nie leżą też w bezpośrednim sąsiedztwie ich działki nr 5499 położonej przy ul. L. Zaznaczono, że ustawa o gruntach rolnych i leśnych obliguje organ do wydania decyzji nakazującej właścicielowi użytków rolnych do wykonania określonych zabiegów, które mają chronić rośliny uprawne przed chwastami; wskazane działki mają charakter budowlany i nie są użytkowane rolniczo. Natomiast ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie nakłada na właściciela nieruchomości obowiązku pielęgnowania i koszenia trawnika. Wyjaśniono, że usunięcie chwastów z chodników (ul. L., ul. K., ul. S.) należy do zarządcy drogi, tj. Gminy Miejskiej [...], zatem Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. przeprowadzi na ww. działkach prace porządkowe, natomiast do właścicieli nieruchomości niezabudowanych zostaną skierowane pisma z prośbą o wykoszenie działek. W zażaleniu na postanowienie Burmistrza z dnia [...] marca 2017 r. B. i T. E. wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla stanowiącej także ich własność drugiej działki nr 1666/4. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie są stronami postępowania, podczas gdy występują okoliczności wskazujące, że posiadają przymiot strony, naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie kwestionowanego postanowienia podczas gdy w sprawie powinno zostać wszczęte postępowanie administracyjne. SKO wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. – działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., art. 5 ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm., dalej: u.u.p.c.g.), a także art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909 ze zm., dalej: u.o.g.r.l.) - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że organ ten w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a wnoszący zażalenie nie posiadają statusu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Wskazało, że u.o.g.r.l. obliguje organ do wydania decyzji nakazującej właścicielowi użytków rolnych wykonanie określonych zabiegów, które mają chronić rośliny uprawne przed chwastami. Natomiast u.u.p.c.g. nie nakłada na właściciela nieruchomości obowiązku pielęgnowania i koszenia trawnika. Usunięcie chwastów z chodników (ul. L., ul. K., ul. S.) należy do zarządcy drogi, tj. Gminy Miejskiej [...], zatem Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. przeprowadzi prace porządkowe na ww. działkach. Do właścicieli nieruchomości niezabudowanych zostaną zaś skierowane pisma z prośbą o wykoszenie działek. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 15 u.o.g.r.l., właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne jest obowiązany do przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Właściwy organ, ze względu na ochronę gleb przed erozją i ruchami masowymi ziemi, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntów rolnych zalesienie, zadrzewienie lub zakrzewienie gruntów, lub założenie na nich trwałych użytków zielonych. Ustawodawca jednoznacznie wskazał jakie grunty podlegają ochronie prawnej, tj. użytki rolne, a działki wyszczególnione przez wnioskodawcę to działki budowlane objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w żadnym przypadku nieużytkowane rolniczo. SKO stwierdziło, że nie następuje degradacja użytków rolnych, a wydanie decyzji w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Nadto zauważyło, że art. 5 u.u.p.c.g nakładając na właściciela nieruchomości szczegółowo określone obowiązki nie wskazuje, do jakiej wysokości trawa może rosnąć na działce oraz kiedy i z jaką częstotliwością właściciel powinien ją kosić. Precyzuje natomiast, że do usunięcia zanieczyszczeń z chodnika zobowiązany jest właściciel nieruchomości w przypadku gdy chodnik położony jest bezpośrednio przy granicy jego nieruchomości. W przypadku gdy chodnik oddzielony jest pasem zieleni od granicy nieruchomości, obowiązek usunięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń ciąży na zarządcy drogi. SKO zauważyło, że tożsame obowiązki na właściciela nieruchomości nakłada uchwała Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia 9 września 2015 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej [...]. W opisanych okolicznościach SKO uznało, że niemożliwe jest wydanie decyzji co do istoty a prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zrealizowania celu jaki organ ma na względzie przy jej wydaniu. Skargę na postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli – reprezentowani przez radcę prawnego - B. i T. E., wnosząc o uchylenie obu postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie są stronami postępowania oraz naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy powinno zostać wszczęte postępowanie administracyjne. Skarżący zarzucili nadto naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 5 u.u.p.c.g. w zw. z § 4 ust. 4 uchwały Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia 9 września 2015 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej [...]. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów), co stosownie do art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) może mieć miejsce, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 P.p.s.a., wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza M. [....] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej właścicielom oznaczonych nieruchomości położonych w L. przy ulicach L., S., dr. K., S. oraz rogu ulic W. i S. odpowiednio wykoszenie trawy, usunięcie chwastów i suchych roślin oraz uporządkowanie terenu należących do nich działek. Dokonując ich kontroli pod względem wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie nie zawierają wad powodujących potrzebę ich eliminacji z porządku prawnego. U podstaw tych postanowień znalazła się regulacja art. 61a § 1 K.p.a., wg której jeżeli żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. wszczęcia postępowania administracyjnego) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przepisie tym ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne od siebie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, umożliwiając tym samym oddzielenie pierwszego etapu postępowania administracyjnego, tj. jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozstrzygania o żądaniu strony. Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które uniemożliwiają merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Jeżeli chodzi przy tym o określenie "inne uzasadnione przyczyny", należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. sprawa będąca przedmiotem wniosku nie mieści się w ogóle w kategorii spraw podlegających rozstrzygnięciu w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie, a także gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tj. brak jest normy statuującej kompetencję do orzekania w formie decyzji administracyjnej o prawach i obowiązkach, których konkretyzacji domaga się wnioskodawca). W rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygając o wniosku skarżących w trybie art. 61a § 1 K.p.a. powołały się zarówno na wniesienie żądania przez osoby nieposiadające legitymacji procesowej strony, jak też na "inne uzasadnione przyczyny" wynikające z braku materialnoprawnej podstawy do merytorycznego załatwienia sprawy. Kluczowe znaczenie dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia ma zatem stwierdzenie zaistnienia przesłanek o których mowa w tym przepisie. Na gruncie postępowania administracyjnego legitymowanym do żądania wszczęcia postępowania jest strona (podmiot), któremu przysługuje obiektywny interes prawny. Pojęcie strony postępowania zdefiniowane zostało w art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie interesu prawnego, którego pochodną jest legitymacja procesowa, może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi także wynikać z administracyjnego prawa materialnego, tzn. z konkretnej normy prawnej. Mieć bowiem interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, w którym dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skutecznego żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji publicznej. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki powiązane z konkretną sprawą administracyjną, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w jego toku rozstrzygnięć. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że skarżący w sprawie mają jedynie interes faktyczny i nie są wstanie wykazać się interesem prawnym co do zgłaszanych żądań. Nie sposób bowiem ustalić i wskazać konkretnych przepisów prawa, z których mogliby skutecznie wywodzić żądanie wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania zgodnej z wnioskiem decyzji nakładającej na właścicieli innych nieruchomości obowiązek wykoszenia trawy, usunięcia chwastów i suchych roślin oraz uporządkowanie posesji, skoro do tych nieruchomości nie przysługują im żadne prawa. Podstaw do wywiedzenia interesu prawnego nie stwarzają dla nich w szczególności przepisy u.o.g.r.l. oraz u.u.p.c.g., które nie upoważniają właścicieli innych nieruchomości (w tym sąsiednich) do uznania ich za stronę postępowań uregulowanych w tych przepisach, a tym samym nie uprawniają do żądania ich wszczęcia. Składanym przez nich w tym zakresie wnioskom można zatem przyznać charakter wyłącznie sygnalizacyjny, a ich udział w takim postępowaniu (jeżeli dojdzie do jego wszczęcia) może być uzasadniony jedynie czynnościami dowodowymi (występowaniem w roli świadka), o ile takie w ocenie organu okażą się niezbędne. Wskazany przez pełnomocnika skarżących we wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. stanowi, że w razie wystąpienia z winy właściciela innych form degradacji gruntów, o których mowa w ust. 1 /tj. w szczególności erozji i ruchów masowych ziemi/, w tym również spowodowanej nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami, wójt, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntów wykonanie w określonym terminie odpowiednich zabiegów. W tym zakresie należy przede wszystkim zauważyć, że regulacja ta postrzegana w kontekście ust. 1 tego artykułu, odnosi się do gruntów stanowiących użytki rolne oraz zrekultywowanych na cele rolne, a jak ustalono w toku podjętych przez organ I instancji czynności sprawdzających, nieruchomości względem właścicieli których skarżący wnieśli o nakazanie dokonania czynności pielęgnacyjno – sprzątających stanowią tereny działek budowlanych położonych zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (sposób wykorzystania tych działek nie koresponduje także z zawartą w art. 2 ust. 1 u.o.g.r.l. definicją gruntów rolnych). Jak wynika z materiału dowodowego (dokumentacji fotograficznej), nie są to również działki użytkowane rolniczo, aby możliwe było objęcie prowadzonych na nich upraw stosowną ochroną przed chorobami, szkodnikami i chwastami. Alternatywnej możliwości nałożenia dochodzonych przez skarżących obowiązków nie mogą stanowić także uregulowania u.u.p.c.g. W myśl jej art. 5 ust. 1, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: 1) wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (...), 2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej (...), 3) zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych (...), 3a) gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych; 3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi; 4) uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości (...), 5) realizację innych obowiązków określonych w regulaminie; stosownie do art. 4, rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (ust. 1), określający (ust. 2) szczegółowe zasady dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (...), b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych (...), 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych (...), 4) /uchylony/; 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe (...), 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej (...), 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Regulamin może również wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a (art. 4 ust. 2a). Jak trafnie wykazały organy, przepisy u.u.p.c.g. oraz odpowiadającej im uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 9 września 2015 r. Nr [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej [...] również nie odnoszą się do obowiązków właścicieli nieruchomości związanych z ich utrzymaniem w należytym porządku, w tym m.in. systematycznym koszeniem porastających ich traw, usuwaniem chwastów i opadłych liści, itp. W takiej sytuacji podjęcie rozstrzygnięcia nakazującego dokonanie właścicielom oznaczonych nieruchomości żądanych przez skarżących czynności byłoby w oczywisty sposób dotknięte wadliwością i niemożliwe do wyegzekwowania. Niezależnie od tego, że skarżący na terenie L. posiadają 2 działki (zabudowaną nr 5499 i niezabudowaną nr 1666/4) do czego nie odniosło się wprost Kolegium zaś organ I instancji za punkt odniesienia przyjął jedynie pierwszą z nich jako nie sąsiadującą z żadną ze wskazywanych do oczyszczenia działek, bez znaczenia w związku z powyższym pozostaje, czy nieruchomości te sąsiadują z działkami skarżących oraz w jakiej odległości od nich są położone. Ponieważ większość tych nieruchomości nie leży jednak w bezpośrednim sąsiedztwie działek skarżących (w najmniejszej odległości od ich działki nr 1666/4 pozostają oddzielone działką nr 1665/7 działki nr 1665/5 i 1665/6), a niektóre z nich są położone wręcz w znacznym oddaleniu, należy stwierdzić, że mimo podnoszonej przez skarżących argumentacji, że brak usuwania chwastów ze wszystkich działek powoduje ich dalsze rozsiewanie i uniemożliwia im realizację ustawowego obowiązku utrzymania swej działki w należytym stanie, u podstaw ich żądań w istocie znajdują się przede wszystkim ich negatywne odczucia estetyczne związane z brakiem należytej dbałości przez innych mieszkańców o swoje nieruchomości (pośrednio wskazuje na to zawarta we wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. informacja o podejmowanych przez skarżących od kilku lat próbach działania w zakresie zapewnienia należytego utrzymania porządku w gminie poprzez zwracanie uwagi na koszenie trawy i usuwanie chwastów utrudniających widoczność kierowcom oraz uniemożliwiających przejście drogą lub chodnikiem, a które to starania były dotychczas pozostawiane bez reakcji organów władzy). Jakkolwiek podejmowanym przez skarżących działaniom trudno odmówić słuszności i społecznej akceptacji, brak jest równocześnie możliwości ich oparcia na konkretnej regulacji prawnej mogącej stanowić podstawę do nałożenia związanych z tym obowiązków. W tym zakresie należy podzielić stanowisko, że jedyną formą umożliwiającą osiągnięcie zamierzonych rezultatów jest opisane w uzasadnieniu postanowienia organu I i II instancji zasygnalizowanie właścicielom wskazanych nieruchomości konieczności podjęcia określonych działań. W tym kontekście należy także postrzegać informację, że prace porządkowe polegające na usunięciu chwastów z chodników znajdujących się w pasie dróg ul. L., K. i S., jako nie przylegających bezpośrednio do w/w nieruchomości, zostaną zlecone do przeprowadzenia Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. jako zarządcy dróg stanowiących własność Gminy Miejskiej [...]; nie jest bowiem możliwe, aby działający w jej imieniu Burmistrz nakładał w istocie ten obowiązek sam na siebie. Wobec powyższego zasadnie w przedmiotowej sprawie uznały organy, że skarżący nie posiadają statusu strony postępowania i mogą się powołać jedynie na interes faktyczny, który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże takie zainteresowanie nie znajduje podstaw w przepisach prawa materialnego, stanowiących o jego prawach i obowiązkach. Wyklucza to skuteczność zarzutów skargi podnoszących mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. (poprzez dokonanie błędnych ustaleń i przyjęcie że skarżący nie są stronami postępowania), a także art. 61a § 1 K.p.a. (poprzez niezasadną odmowę jego wszczęcia). Wobec braku norm prawnych w oparciu o które mogłoby dojść do rozpatrzenia ich wniosku i merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, o posiadaniu przez wnioskodawców interesu prawnego w sprawie nie przesądza wskazywane w skardze w oparciu o opisane okoliczności stanu faktycznego subiektywne przekonanie o dużym prawdopodobieństwie jego istnienia, czy jego wywodzenie ze stanowiska SKO zawartego w kasacyjnym postanowieniu z dnia [...] stycznia 2017 r., w którym wskazano na brak prawidłowości przeprowadzenia w sprawie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, wykluczającego w sposób dostateczny dopuszczalność żądania wnioskodawców. W następstwie przeprowadzonych w wyniku tego czynności uzupełniających ponad wszelką wątpliwość ustalono, że podstawy do wywiedzenia interesu prawnego wnioskodawców - warunkującego uznanie ich za stronę postępowania - nie stwarzają tak przepisy u.o.g.r.l., jak i u.u.p.c.g. wraz z podjętą przez RM w [...] na ich podstawie uchwałą z dnia 9 września 2015 r. Nr [...]. Tym samym, skoro interes prawny nie może być wywodzony z interesu faktycznego lecz musi wynikać z określonej normy prawnej – a takiej, adekwatnej do objętego wnioskiem żądania nie stwierdzono - za nieuprawnione należało również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia mających wpływ na wynik sprawy przepisów prawa materialnego zawartych w tych regulacjach. W tej sytuacji organy administracji orzekając o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dokonały właściwej oceny wniosku skarżących i prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a. Sąd nie podziela wynikającego z uzasadnienia skargi zapatrywania, że podjęte w sprawie czynności wyjaśniające wiązały się z merytoryczną oceną żądania skarżących i w istocie stanowiły o przeprowadzeniu postępowania dowodowego wymagającego uprzedniego wszczęcia postępowania. Formalne zbadanie interesu wnioskodawców we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w sprawie niewątpliwie wymagało bowiem ustalenia jakich konkretnych nieruchomości (nr działek) dotyczy ich wniosek i odniesienia zawartego w nim żądania do obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych. Co do zasady bowiem, celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty (orzekającego o prawach lub obowiązkach stron tego postępowania). W przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających bezprzedmiotowość postępowania w jego toku, organ zobligowany jest umorzyć to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W przypadku jednak istnienia od początku negatywnej przesłanki podmiotowej lub przedmiotowej uniemożliwiającej jego prowadzenie, a więc gdy postępowanie to od początku jest bezprzedmiotowe, zasadna jest odmowa jego wszczęcia na podstawie art. 61a §1 K.p.a. Forma rozstrzygnięcia uzależniona jest zatem od momentu wystąpienia bezprzedmiotowości. W przedstawionych wyżej okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd za w pełni prawidłowe uznaje wyrażone w wydanych postanowieniach stanowisko organów co do odmowy jego wszczęcia na podstawie ostatniego z wymienionych przepisów. W kontekście poczynionych rozważań Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło