IV SA/Po 575/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia 4 lutego 2015 r. nr [...], Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. D. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego (ze zmianą konstrukcji dachowej) przy ul. [...] w P.. Pismem datowanym na 13 stycznia 2015 r. (data wpływu do organu 14 stycznia 2016 r.) (k. 33 akt administracyjnych organu drugiej instancji) I. S. (w imieniu której działał T. S.) zwróciła się do Prezydenta o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 lutego 2015 r. We wniosku powołała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r., której tekst jednolity obecnie opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej "K.p.a.") oraz wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie wyjaśniła, że dowiedziała się o pozwoleniu na budowę z pisma A. Z. z dnia 20 lipca 2015 r., natomiast wraz z pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r. otrzymała kopię tej decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent postanowieniem z dnia 11 lipca 2016r., na podstawie art. 149 § 3 i 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 148 K.p.a. ponownie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 4 lutego 2015 r. , albowiem wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa art. 148 K.p.a. Zażalenie na to postanowienie złożył T. S. reprezentujący I. S.. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda postanowieniem z dnia z dnia 11 sierpnia 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta. Po rozpoznaniu skargi na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017r. sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił postanowienia organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że iż organy przedwcześnie uznały, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero w dniu 14 stycznia 2016 r., czym naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Treść wiadomości z poczty elektronicznej doręczonej na adres organu 4 sierpnia 2015 r. wskazuje bowiem, iż już wtedy skarżąca (przy założeniu, że T. S. działał w jej imieniu) wyraziła wolę wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego, co – gdy oprzeć się na ustaleniach faktycznych Wojewody – nakazywałoby uznać, że termin z art. 148 § 1 K.p.a. został zachowany (z zastrzeżeniem uwag przedstawionych w kolejnych akapitach niniejszego uzasadnienia). Z tych powodów konieczne okazało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Odmawiając wznowienia postępowania organy powołały się na okoliczność uchybienia terminu do złożenia wniosku. W ocenie Wojewody o istnieniu decyzji Prezydenta z dnia 4 lutego 2015 r. skarżąca dowiedziała się 24 sierpnia 2015 r.; natomiast Prezydent przyjął założenie nawet dalej idące – że o wydaniu decyzji dowiedziała się ona z pisma z dnia 20 lipca 2015 r. Sąd zasygnalizował, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca (za pośrednictwem pełnomocnika) złożyła pismo z dnia 30 września 2016 r. załączając do niego wydruk z korespondencji elektronicznej pomiędzy T. S. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P.. W treści jednej z wymienionych wiadomości – to jest wiadomości z dnia 28 maja 2015 r. T. S. występuje do organu nadzoru budowlanego o udzielenie informacji "w jakim trybie zostało wydane pozwolenie [...]". Postawione pytanie jest dość lakoniczne, niemniej może ono świadczyć, że pytający już 28 maja 2015 r. wiedział o pozwoleniu na budowę z dnia 4 lutego 2015 r. Opisane okoliczności mogą mieć znaczenie dla ustalenia rzeczywistej daty dowiedzenia się przez I. S. o pozwoleniu na budowę z dnia 4lutego 2015r. Mając to na uwadze organy powinny ustalić, czy T. S. działał przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w imieniu I. S. (co pozwalałoby zakładać, że również i I. S. wiedziała o pozwoleniu na budowę z dnia 4 lutego 2015 r.), a jeżeli tak, to także powinny upewnić się, że rzeczona lakoniczna korespondencja elektroniczna pomiędzy organem nadzoru budowlanego a T. S. dotyczyła pozwolenia na budowę z dnia 4 lutego 2015 r., nr [...]. Jeśli chodzi o datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to Prezydent powinien przyjąć, że żądanie wznowienia postępowania zostało przez T. S. sformułowane w korespondencji z dnia 4 sierpnia 2015 r., przy czym powinien zweryfikować, czy w tej dacie T. S. działał w imieniu I. S.. Gdy chodzi natomiast o datę dowiedzenia się przez I. S. o pozwoleniu na budowę z dnia 4 lutego 2015 r., nr [...], to organ powinien wziąć dodatkowo pod uwagę opisaną wyżej korespondencję prowadzoną przez jej obecnego pełnomocnika z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w maju 2016 r. (która to korespondencja ujawniona została na etapie postępowania sądowoadministracyjnego). Ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 149 § 3 i 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 148 K.p.a. ponownie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 4 lutego 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy wezwano wnioskodawcę do złożenia : podpisu pod podaniem e-mail z dnia 4.08.2015r. i wyraźnego wskazania, czy jest to wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...] w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Uzupełnienie zostało złożone w dniu 14.04.2017r. Następnie organ stwierdził, że w dniu 11.04.2016r. T. S. złożył w Wydziale Urbanistyki i Architektury pełnomocnictwo udzielone przez I. S. z datą 1.03.2015r. umocowujące do reprezentowania we wszystkich sprawach administracyjnych i sądowo-administracyjnych przed organami administracji publicznej oraz przed sądami administracyjnymi. Zatem w dacie 4.08.2015r. posiadał umocowanie do działania w imieniu I. S.. Następnie organ ustalił czas, w którym wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art.148 § 1 k.p.a.) lub w którym dowiedział się o wydaniu decyzji ( art.148 § 2 k.p.a.). W mailu z dnia 28.05.2015r. przesłanym przez wnioskodawcę do PINB-u dla Miasta P. zawarł on zapytanie "w jakim trybie zostało wydane pozwolenie na budowę nr [...]", co oznacza, że w dacie tej wiedział o wydaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę. Zatem wniosek o wznowienie postępowania datowany na 4.08.2015r. został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art.148 k.p.a., ponieważ I. S. lub reprezentujący ją wiedzieli już co najmniej w dniu 28.05.2015r. (co wynika z korespondencji prowadzonej z Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. – mail z zapytaniem o tryb wydania pozwolenia na budowę ne [...] oraz wymienione szczegóły dotyczące treści pozwolenia na budowę – nazwisko projektanta i rodzaj robót budowlanych związanych z inwestycją) i od tego dnia biegł termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. S. nie zgadzając się z jego treścią i domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia obszernie uargumentował swoje stanowisko twierdząc, iż dochował wymaganego terminu. Postanowieniem z dnia 16 maja 2017r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny w sprawie oraz podzielił stanowisko i argumentację wyrażoną przez organ I instancji. Skargę na powyższe postanowienie wniósł T. S. działając w imieniu matki I. S., domagając się jego uchylenia oraz stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał te same argumenty co w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 20 września 2017r. T. S. oświadczył, iż jest pełnomocnikiem matki I. S.. Skargę złożył w jej imieniu w sprawie jako jej pełnomocnik. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z treścią art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd zatem jest związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 761/16. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, jeżeli została ona wydana w postępowaniu administracyjnym dotkniętym jedną z wad procesowych wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Możliwość prawna, którą otwiera instytucja wznowienia postępowania, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją ostateczną, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania zostało ograniczone wymogami formalnymi, do których należy zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl natomiast art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W powołanym wyżej wyroku Sąd wskazał, że już treść wiadomości poczty elektronicznej doręczonej na adres organu 4.08.2015r. wskazuje, że skarżąca wyraziła wolę wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego, przy założeniu że T. S. działał w jej imieniu. Sąd zasygnalizował, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika złożyła pismo załączając wydruk z korespondencji prowadzonej za pomocą poczty elektronicznej, pomiędzy T. S. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P.. W jej treści jest wiadomość, że w dniu 28 maja 2015r. T. S. wystąpił do nadzoru budowlanego o udzielenie informacji w jakim trybie zostało wydane pozwolenie nr [...]. Świadczy to o tym, że już w dniu 28 maja 2015r. pytający wiedział o pozwoleniu na budowę z dnia 4 lutego 2015r. Należy też dopowiedzieć, że podanie wniesione drogą elektroniczną nie wypełnia warunków formalnych pisma określonych w K.p.a. Nie oznacza to jednak, iż jest ono nieskuteczne, wymaga jedynie uzupełnienia brakujących elementów (w omawianym przypadku podpisania). Organy zastosowały się do wytycznych wyrażonych w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2017r. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy wezwano wnioskodawcę do złożenia podpisu pod podaniem e-mail z dnia 4 sierpnia 2015r. i wyraźnego wskazania czy jest to wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. Pismem z dnia 13 kwietnia 2017r. T. S. jako pełnomocnik I. S. wskazał, że pismo z dnia 4 sierpnia 2015r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania. Organ I instancji uzupełnił akta administracyjne o pełnomocnictwo z dnia 1 marca 2015r. oraz o treść poczty elektronicznej z dnia 28 maja 2015r. i z dnia 4 sierpnia 2015r. Na podstawie tych dowodów i późniejszych wyjaśnień pełnomocnika z dnia 28 stycznia 2016r. oraz 11 kwietnia 2016r., 13 stycznia 2016r., 13 kwietnia 2017r. ustalono, że strona udowodniła, iż dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia 4 lutego 2015r. co najmniej w dniu 28 maja 2015r. Z tego powodu wniosek z dnia 4 sierpnia 2015r. o wznowienie postępowania został wniesiony z naruszeniem zawitego terminu określonego w art.148 § 2 K.p.a. Bowiem jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczony od dnia 28 maja 2015r. upłynął z dniem 28 czerwca 2015r. Rację mają zatem organy, że w sprawie wystąpiła formalna przyczyna odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, którą jest wniesienie podania o wznowienie postępowania z naruszeniem jednomiesięcznego terminu zawitego określonego przepisem art. 148 § 2 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j.Dz. U. 2016.718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.