I SA/Bk 759/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-10-04
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Andrzej Melezini, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczący klasyfikacji taryfowej mieszanin węglowodorów gazowych ma zastosowanie do zgłoszeń celnych dokonanych przed datą publikacji tego wyroku, a w konsekwencji, czy możliwe jest sprostowanie takiego zgłoszenia i zwrot nadpłaconego cła?Ratio decidendi
Wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ustalające wykładnię przepisów prawa wspólnotowego są skuteczne ex tunc, co oznacza, że powinny być stosowane również do stanów faktycznych powstałych przed datą ich ogłoszenia. Błędna klasyfikacja taryfowa towaru może stanowić podstawę do zwrotu nadpłaconych należności celnych. Organy celne naruszyły przepisy postępowania, błędnie odmawiając sprostowania zgłoszenia celnego i zwrotu cła.Stan faktyczny
Spółka B. SA złożyła zgłoszenie celne w grudniu 2013 r. dla mieszaniny węglowodorów gazowych. W listopadzie 2016 r. wystąpiła o sprostowanie tego zgłoszenia w zakresie klasyfikacji taryfowej, powołując się na wyrok TSUE z maja 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił sprostowania, uznając, że wyrok TSUE nie ma zastosowania do zgłoszeń sprzed jego publikacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, choć przyznał, że wyrok TSUE może mieć zastosowanie do wcześniejszych zgłoszeń, ale odmówił zwrotu cła z uwagi na przepisy UKC. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądzając zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.), Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi B. SA w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania zgłoszenia celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...].01.2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz B. S.A. w B. kwotę 597,00 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W dniu [...] grudnia 2013 r. B.S.A. w B. (dalej powoływana także jako "skarżąca Spółka"), zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu wg SAD nr [...] mieszaniny węglowodorów gazowych. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego.
2. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. skarżąca Spółka wystąpiła
o sprostowanie ww. zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru.
W uzasadnieniu wskazała na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15, dotyczący klasyfikacji mieszanin węglowodorów gazowych, obowiązujący od daty jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C 260, tj. od dnia 18 lipca 2016 r. W treści pisma Wnioskodawca wskazał również, iż powyższa klasyfikacja spowoduje zmianę kwoty cła. Do wniosku Spółka dołączyła kopie dokumentu SAD, faktury zakupu, certyfikatów jakości towaru oraz listów przewozowych.
3. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił sprostowania zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie
z utrwaloną od kilku lat przed datą publikacji ww. wyroku Trybunału linią orzeczniczą, czynnikiem, który rozstrzyga o zasadniczym charakterze towaru może być jego ilość, a więc także procentowy udział materiałów (komponentów) w mieszaninie.
Z powyższego wynika, że kryterium ilościowe (procentowe) udziału propanu lub butanu rozstrzyga o zasadniczym charakterze sprowadzonej mieszaniny i uzasadnia jej klasyfikację do podpozycji 2711 12 (propan) i 2711 13 (butan).
Na poparcie swego stanowiska organ wskazał na treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. I GSK 1114/08 oraz z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. I GSK 1618/12. Organ stwierdził, że do chwili publikacji wyroku Trybunału klasyfikacja ustalana na podstawie kryterium ilościowego była prawidłowo stosowana przez organy celne i akceptowana przez sądy administracyjne. Organ wskazał przy tym na WIT-y o numerach [...] oraz [...] z dnia [...] lutego 2016 r. rozstrzygające o klasyfikacji przedmiotowego towaru do kodu 2711 12 97. Organ zauważył też, że zgodnie z art. 34 ust. 7 lit. a (ii) unijnego kodeksu celnego, organy celne cofają decyzje WIT w przypadku, gdy przestaje być ona zgodna z interpretacją którejkolwiek z nomenklatur, o których mowa w art. 56 ust. 2 lit. a) i b), wynikającą z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ze skutkiem od daty opublikowania tego wyroku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Powyższe, zdaniem organu skutkuje tym, że zgłoszenia celne dokonane do tej daty zgodnie z wiążącymi informacjami taryfowymi były prawidłowe w zakresie klasyfikacji i nie podlegają korekcie. Z uwagi na charakter ww. wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r., obowiązującego od daty jego publikacji w Dzienniki Urzędowym Unii Europejskiej C 260, tj. od dnia 18 lipca 2016 r., dopiero zgłoszenia celne dokonane od tej daty winny uwzględniać wskazaną w wyroku klasyfikację taryfową.
4. W złożonym odwołaniu, skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/30 ze zm.) w zw. z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U.
z 2004 r. nr 90, poz. 864/2 ze zm.; dalej: "TFUE") oraz art. 173 ust. 3 UKC - poprzez błędną wykładnię, polegającą na ograniczeniu w czasie skutków wyroku interpretacyjnego Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15, a w rezultacie odmowę sprostowania zgłoszenia celnego zgłoszonego przez Spółkę w oparciu o uaktualnioną wykładnię prawa wspólnotowego dokonaną przez TSUE w wyżej wskazanym wyroku. W związku
z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem Spółki.
5. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe, jednakże
z innych powodów, niż wskazano w jego uzasadnieniu.
Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na treść decyzji organu I instancji istota sporu została sprowadzona wyłącznie do ustalenia, czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15, dotyczący klasyfikacji mieszaniny gazów do kodu 2711 19 00 Nomenklatury Scalonej, ma zastosowanie również do zgłoszeń celnych z okresu poprzedzającego jego wejście w życie.
Mając na względzie treść istniejącego orzecznictwa, przytaczanego również
w treści odwołania, organ odwoławczy podzielił pogląd, że poddany wykładni Trybunału przepis prawa wspólnotowego winien być stosowany przez organ administracyjny w ramach jego kompetencji również do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem przez Trybunał wyroku na podstawie wniosku
o dokonanie wykładni. Fakt, iż klasyfikacja przedmiotowego towaru do kodu 2711 12 97 00, stosowana przed wejściem w życie przedmiotowego wyroku Trybunału, była potwierdzana wyrokami sądów administracyjnych, nie oznacza, iż ww. wyrok Trybunału nie ma zastosowania do spraw, które zaistniały w poprzednim okresie, przed jego wejściem w życie. Jak zauważył bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 159/13, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 marca 1980 r., 61/79 Administrazione delie finanso delio Stato v. Dcnkavit Italiana s.r.I., ECR 1980, s. 01205, wyroki Trybunału Sprawiedliwości ustalające wykładnię przepisów prawa wspólnotowego są skuteczne ex tunc, a zatem sądy krajowe są obowiązane stosować te przepisy w znaczeniu ustalonym przez Trybunał także do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia wstępnego. Tym samym, organ odwoławczy podzielił pogląd Spółki, iż do niniejszej sprawy nie ma zastosowania argumentacja urzędu celnego dotycząca wydanych Wiążących Informacji Taryfowych, bowiem nie dotyczą one okresu, w którym przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny.
Organ odwoławczy wskazał, odwołując się do treści uzasadnienia wyroku Trybunału z dnia 26 maja 2016 r., w sprawie C – 286/15, że ze świadectw jakości zaimportowanego przez Spółkę gazu z dnia 17 grudnia 2013 r. wynika, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z mieszaniną gazów o charakterystyce co do istoty zbliżonej do mieszaniny, która była przedmiotem rozstrzygnięcia powołanego wyżej wyroku TSUE. Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż winna ona być klasyfikowana na zasadach określonych w sentencji tego rozstrzygnięcia jako mieszanina gazów, w której żaden ze składników nie nadaje jej zasadniczego charakteru, a co za tym idzie, właściwym kodem według taryfy celnej winien być 7211 19 00 ze stawką celną 0% jej wartości celnej.
Zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygnięcie w kwestii sprostowania zgłoszenia celnego musi uwzględniać prawną możliwość dokonania zwrotu tej należności. Wskazując na brzmienie art. 116 ust. 1 UKC organ zaznaczył, że podstawą do zwrotu należności celnych przywozowych lub wywozowych, pozostają, co do zasady, wyłącznie okoliczności wymienione w tym przepisie. Dlatego też, wydanie wyroku przez TSUE, w którym zaprezentowano odmienną od dotychczasowej wykładnię prawa, może stanowić jedną z podstaw zwrotu kwoty należności celnych w trybie uregulowanym w Sekcji 3 Rozdziału 3 UKC. Taka sytuacja nie jest wskazana jako podstawa zwrotu ani w art. 117 UKC, ani w art. 118 UKC.
Organ zaznaczył również, że uregulowany w art. 119 UKC błąd popełniony przez właściwe organy dotyczy niezgodnego z prawem działania tych organów. Przy czym błąd objęty powyższą normą dotyczy stanu faktycznego, a nie wykładni prawa. Stąd też norma ta nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Podobnie
w sprawie nie znajduje zastosowania zasada słuszności unormowana w art. 120 UKC, bowiem nie obejmuje ona przypadku zaprezentowania odmiennej wykładni przepisów celnych w wyroku TSUE.
Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że w przypadku złożenia wniosku o zwrot nadpłaconej kwoty długu celnego z uwagi na wydanie wyroku TSUE, w którym zaprezentowano odmienną od dotychczasowej wykładnię prawa celnego, brak jest podstaw do zwrotu kwoty nadpłaconej kwoty długu celnego na podstawie przepisów Sekcji 3 Rozdziału 3 UKC. Omawiane przepisy umożliwiają zwrot należności celnych w ściśle określonych przypadkach i nie obejmują okoliczności, w której dochodzi do zmiany sposobu klasyfikacji towarów - mieszaniny LPG na skutek odmiennej wykładni przepisów zaprezentowanej w wyroku TSUE.
6. Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Skarżącemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
– art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "o.p.") w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości zebranego materiału dowodowego i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zmiany klasyfikacji celnej towaru zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, co skutkowało stwierdzeniem, że należności celne przywozowe uiszczone na podstawie błędnej klasyfikacji przyjętej w zgłoszeniu celnym były należne;
– art. 191 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o zwrocie kwoty należności celnych wraz z odsetkami;
– art. 173 ust. 3 Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) poprzez nieuzasadnioną odmowę sprostowania zgłoszenia celnego, gdy konieczność taka wynikała wprost
z zastosowania w zgłoszeniu błędnej klasyfikacji taryfowej importowanej mieszaniny LPG;
– art. 102 ust. 2 i 3 UKC polegające na niezastosowaniu tego przepisu
i w efekcie nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia należnej kwoty należności celnych przywozowych w prawidłowej wysokości;
– art. 117 ust. 1 UKC, w związku z art. 116 (w szczególności ust. 1 lit. a) UKC polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, iż przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej dokonania zwrotu należności celnych uiszczonych w kwocie przewyższającej kwotę należną;
– art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) w związku z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz art. 173 ust. 3 UKC poprzez błędną wykładnię polegającą na faktycznym zignorowaniu wyroku interpretacyjnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie
C-286/15, w związku z odmową sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu nienależnie uiszczonych należności w sytuacji, gdy błędna klasyfikacja taryfowa oraz nienależność należności celnych nie budzą wątpliwości w kontekście wykładni prawa wspólnotowego dokonanej przez TSUE w wyżej wskazanym wyroku;
– art. 267 TFUE, w związku z art. 19 ust. 1 TUE, poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie się do orzeczeń TSUE: (-) w sprawie C-286/15 - dotyczącej klasyfikacji taryfowej mieszaniny LPG do kodu CN 2711 19 00 oraz (-) w sprawie C-356/15 - dotyczącej wykładni i ważności normy zawartej w art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, tj. materii obecnie uregulowanej w art. 116 ust. 6 UKC, a w konsekwencji odmowę zmiany danych zgłoszenia celnego oraz zwrotu nadpłaconej kwoty należności celnych wraz z odsetkami należnymi z mocy prawa.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B., wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył, że wyrok TSUE, na który powołuje się skarżąca Spółka dotyczył odmiennego stanu faktycznego i zapadł
w konkretnej sprawie, dlatego też nie może być uniwersalnie stosowany do wszelkich rodzajów mieszanin węglowodorów gazowych. W przedmiotowej sprawie, odmiennie aniżeli w ww. wyroku TSUE, nie dokonano badania towaru pod kątem zawartości składnika nadającego mieszaninie zasadniczy charakter. Skarżąca Spółka
w złożonym wniosku nie wskazała, że importowana przez nią mieszanina gazu nie posiada składnika nadającego jej zasadniczy charakter. Dlatego też organ nie znalazł podstaw do dokonania korekty zgłoszenia w zakresie klasyfikacji taryfowej. Uwzględniając zaś intencję strony zawartą w uzasadnieniu wniosku, rozważył prawną możliwość dokonania ewentualnego zwrotu cła.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skarga okazała się zasadna.
2. Zasadniczy spór w sprawie pomiędzy skarżącą Spółką a organami celnymi dotyczył oceny zasadności wniosku skarżącej Spółki o dokonanie sprostowania zgłoszenia celnego, dotyczącego mieszaniny węglowodorów gazowych w zakresie klasyfikacji taryfowej, a w konsekwencji zmiany stawki celnej i kwoty cła. Spółka powołała się przy tym na wyrok TSUE z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15. Organ I instancji odmówił sprostowania zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru wskazując, że ww. wyrok TSUE nie może mieć zastosowania do stanów faktycznych zaistniałych przed datą jego publikacji, z kolei organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, przyjął że ww. wyrok TSUE ma zastosowanie również do stanów faktycznych zaistniałych przed jego publikacją, jednakże z uwagi na brzmienie art. 116 - 120 UKC nie jest możliwy zwrot kwoty nadpłaconego cła z uwagi na wydanie wyroku przez TSUE.
3. W ocenie Sądu, rację w powyższym sporze należy przyznać skarżącej Spółce, bowiem organy celne rozpoznając przedmiotowy wniosek naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji naruszyły powyższe zasady prowadzenia postępowania celnego, bowiem na podstawie zgromadzonych dowodów i ustalonego stanu faktycznego dokonały jego błędnej subsumpcji pod obowiązujące przepisy prawa, w szczególności błędnie argumentowały zasadność odmowy sprostowania zgłoszenia celnego a w konsekwencji możliwość zwrotu cła.
Wskazać przede wszystkim należy, że z treści art. 116 ust. 1 lit a) UKC w zw.
z art. 117 UKC wynika, że zwrot należności celnych przywozowych lub wywozowych następuje w sytuacji zawyżenia kwot zapłaconych należności celnych. Z sytuacją nienależnych należności celnych mamy do czynienia np. wówczas, gdy zastosowano niewłaściwą stawkę celną, nieprawidłowo zaklasyfikowano towar lub nie uwzględniono preferencji celnych czy zwolnienia od cła (U. Ksieniewicz, M. Kałka, Wspólnotowy Kodeks Celny – Komentarz, s. 514). Wobec tego uregulowanie należności celnych w wysokości wyższej od należnej, może stanowić podstawę do zwrotu tychże należności, a takie zawyżenie może powstać w wyniku błędnej klasyfikacji taryfowej towaru. Przyjąć zatem należało, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 116 ust. 1 w zw. z art. 117 UKC, bowiem błędna klasyfikacja taryfowa towaru może być przesłanką powstania nadpłaty należności celnych,
a w konsekwencji zwrotu cła. Podkreślić przy tym należy, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, że przesłanką żądania przez skarżącą Spółkę sprostowania zgłoszenia celnego, a w konsekwencji zwrotu cła, nie była sama okoliczność wydania wyroku TSUE z dnia 26 maja 2016 r., lecz błędna klasyfikacja taryfowa sprowadzonego gazu LPG. Treść ww. wyroku TSUE stanowiła jedynie potwierdzenie argumentacji skarżącej Spółki, że dokonując zgłoszenia celnego pod koniec 2013 r. zastosowała błędną klasyfikację sprowadzonego towaru. Powyższe stanowiło wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji organu II instancji, bowiem organ dokonując błędnej wykładni art. 116 ust. 1 w zw. z art. 117 UKC dopuścił się naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, co przyznał również organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15, dotyczący klasyfikacji mieszaniny węglowodorów, może mieć zastosowanie również do zgłoszeń celnych z okresu poprzedzającego opublikowanie i wejście w życie tegoż wyroku. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie Kühne & Heitz NV przeciwko Productschap voor Pluimvee en Eieren, sygn. C-453/00, ECR 2004/1B/I-00837, zasada współpracy wynikająca z art. 10 WE nakłada na organ administracji, w razie skierowania doń przedmiotowego wniosku, obowiązek ponownego zbadania ostatecznej decyzji administracyjnej w celu uwzględnienia wykładni przepisu istotnego dla sprawy dokonanej w międzyczasie przez Trybunał, jeżeli: organ ten posiada zgodnie z prawem krajowym uprawnienie do wznowienia postępowania
w sprawie zakończonej tą decyzją; rozpatrywana decyzja administracyjna stała się ostateczna na skutek wyroku sądu krajowego orzekającego w ostatniej instancji; wyrok taki, w świetle późniejszego orzeczenia Trybunału, został oparty na błędnej interpretacji prawa wspólnotowego przyjętej w okolicznościach innych niż w związku z zapytaniem prejudycjalnym skierowanym do Trybunału w trybie, o którym mowa
w art. 234 akapit trzeci WE; zainteresowana osoba zwróciła się do organu administracyjnego niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wspomnianym wyżej orzeczeniu Trybunału.
Dodatkowo Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że wykładnia przepisu prawa wspólnotowego, dokonana przez Trybunał w ramach kompetencji przyznanej mu w art. 234 WE, wyjaśnia i precyzuje w miarę potrzeb znaczenie oraz zakres przepisu prawa wspólnotowego, tak jak powinien lub powinien był być rozumiany i stosowany od chwili jego wejścia w życie (zob. wyroki: z dnia 27 marca 1980 r. w sprawie 61/79 Denkavit italiana, Rec. s. 1205, pkt 16; z dnia 10 lutego 2000 r. w sprawie C-50/96 Deutsche Telekom, Rec. s. I-6743, pkt 43).
Z powyższego wynika, że poddany wykładni przepis prawa wspólnotowego winien być stosowany przez organ administracyjny w ramach jego kompetencji nawet do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem przez Trybunał wyroku na podstawie wniosku o dokonanie wykładni (zob. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., I FSK 152/12). Oznacza to, że orzeczenia interpretacyjne TSUE wywołują, co do zasady, skutki ex tunc, a zatem sądy, jak również organy administracji publicznej, muszą się zastosować do wykładni wyrażonej przez Trybunał także do stanów faktycznych powstałych przed jego ogłoszeniem.
4. W świetle powyższych rozważań za błędne należało uznać stanowisko organu I instancji, że wskazany przez skarżącą Spółkę wyrok TSUE z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15, opublikowany w dniu 18 lipca 2016 r., może mieć zastosowanie do zgłoszeń celnych dokonanych dopiero po tej dacie. Jak wskazano powyżej, wykładnia przepisów prawa unijnego dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej powinna być uwzględniona przez organy administracyjne, również do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem takiego wyroku. Słusznie przy tym zaznaczył organ odwoławczy, że powyższej oceny nie może zmienić fakt, że klasyfikacja mieszaniny gazów do kodu 2711 12 97 00 stosowana przez organy celne przed wejściem w życie wyroku TSUE C-286/15 była potwierdzona wyrokami sądów administracyjnych. Dlatego też, zdaniem Sądu, koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego również decyzji organu I instancji, bowiem w oczywisty sposób dokonywała ona błędnej wykładni obowiązujących przepisów prawa.
Należy podkreślić, że podnoszone przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kwestie dotyczące tego, że zapadły wyrok TSUE z dnia 26 maja 2016 r. dotyczył odmiennego stanu faktycznego, a ponadto, że nie istnieje techniczna możliwość rewizji zgłoszenia celnego skarżącej Spółki (badania charakteru mieszaniny węglowodorów), nie mogły być przedmiotem oceny Sądu, bowiem odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia decyzji. Organ
w odpowiedzi na skargę winien ustosunkować się do zarzutów skargi i przedstawić stanowisko organu w sprawie, a nie przywoływać nowe fakty i okoliczności, mające przemawiać za zasadnością zaskarżonej decyzji. Powyższe argumenty winny się znaleźć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a nie w odpowiedzi na skargę. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest bowiem wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania (zob. wyrok NSA z 25 maja 2001 r., sygn. akt III SA 2024/00, LexPolonica nr 354154).
Zaznaczyć przy tym należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że "jak wynika ze świadectwa jakości z dnia 11 grudnia 2013 r. odnoszącego się do zaimportowanego gazu LPG, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z mieszaniną gazów o charakterystyce co do istoty zbliżonej do mieszaniny, która była przedmiotem rozstrzygnięcia powołanego wyżej wyroku TSUE" – s. 7 uzasadnienia decyzji. Powyższe jest sprzeczne z twierdzeniami organu odwoławczego zaprezentowanymi w odpowiedzi na skargę co do braku możliwości weryfikacji spornego zgłoszenia celnego skarżącej Spółki.
Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd za przedwczesne uznał ustosunkowywanie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy celne powinny ocenić wniosek skarżącej Spółki o sprostowanie zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, z uwzględnieniem powyższych rozważań Sądu. Organy winny przede wszystkim ustalić jaka powinna być prawidłowa klasyfikacja taryfowa gazu LPG sprowadzonego do Polski przez skarżącą Spółkę, w aspekcie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15. Powyższe pozwoli na ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka dokonała nieprawidłowego zgłoszenia celnego (błędnej klasyfikacji taryfowej towaru), a w konsekwencji czy dokonała zapłaty należności celnych w wysokości wyższej od należnej.
5. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji, uznając że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
6. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., zaliczając do kosztów niezbędnych dla celowego dochodzenia praw: uiszczony w sprawie wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa procesowego i wynagrodzenie radcy prawnego określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło