II SA/Gl 345/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-10-09

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba nigdy nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, a lokal nie nadaje się do zamieszkania?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba nigdy nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania. W sytuacji, gdy lokal nie nadaje się do zamieszkania (brak wody, prądu, kanalizacji) i jest pusty, a zeznania świadków potwierdzają brak zamieszkiwania, organ ma podstawy do uchylenia wadliwie dokonanej czynności zameldowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. P. wystąpiła o wymeldowanie H. P. z lokalu, twierdząc, że H. P. zamieszkuje w innym miejscu i nigdy nie mieszkała pod wskazanym adresem, który dodatkowo nie nadaje się do zamieszkania. H. P. odmawiała udziału w postępowaniu, powołując się na zły stan zdrowia. Organ I instancji (Prezydent Miasta C.) uchylił czynność materialno-techniczną zameldowania H. P. na pobyt stały, uznając, że nigdy nie zamieszkiwała w tym lokalu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. H. P. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o ewidencji ludności.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2017 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. A. P. zam. w C. przy ul. [...] wystąpiła dnia [...] r. o wymeldowanie H. P. z lokalu położonego w C. przy ul. [...]. spod tego adresu. Zamieszkuje ona bowiem w L., gdzie mieści się centrum jego spraw życiowych. A. P. prowadzi pod tym adresem "A". W sprawie wszczęto postępowanie w dniu [...]r. Prezydent Miasta C. wystąpił do H. P. z szeregiem pytań dotyczących spornego lokalu i jej centrum spraw życiowych. W trakcie postępowania doszło do zmiany żądania A. P.. Wniosła ona o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu. W ramach prowadzonych czynności zostali przesłuchani świadkowie, którzy podnieśli, iż nigdy pod wskazanym adresem H. P. nie spotkali. Niezależnie od tego wnioskodawczyni podkreśliła, iż przedmiotowy lokal nie nadaje i nigdy nie nadawał się do zamieszkania. Brak tam dostępu do wody i kanalizacji. Pomieszczenia stoją puste i nieużywane. Organ administracji wielokrotnie podejmował próby uzyskania od H. P. stanowiska w sprawie. Za każdym razem wskazywała ona, że stan zdrowia nie pozwala na uczestnictwo w czynnościach organu. Odmówiła także wypowiedzenia się w formie pisemnej. Dnia [...]r. przeprowadzono ponowne oględziny lokalu, w których nie brała jednak prawidłowo zawiadomiona H. P.. W ich trakcie stwierdzono, że są to pomieszczenia puste. Brak tam doprowadzonej energii elektrycznej i wody. Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego i umożliwieniu wypowiedzenia się w sprawie stronom postępowania Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci zarejestrowania na pobyt stały H. P. w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w C.. W uzasadnieniu wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż H. P. nigdy w tym lokalu nie zamieszkiwała. Zatem czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu była dokonana wadliwie (bez zaistnienia przesłanki zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu). Na skutek skargi H. P. i W. P. sprawę rozpatrywał Wojewoda [...], który decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Uznał, ze zarówno ustalenia dokonane przez Prezydenta Miasta C. jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła H. P.. Zarzuciła organowi administracji: - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (powinno być ustawy o ewidencji ludności) poprzez błędne ustalenie przesłanek wymeldowania oraz pominięcie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, - błędne ustalenie, że strona nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, - naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, - naruszenie art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez częściowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do zamieszkiwania H. P. w przedmiotowym lokalu, - naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyznanie statusu strony A. P., - naruszenie art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji, - naruszenie art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie H. P. czynnego udziału na każdym etapie postępowania, W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności Dz. U. z 2017 poz. 657 ze zm.) "obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca" Jednocześnie w świetle art. 25 ust. 1 ustawy "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, iż przesłanką zameldowania na pobyt stały jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem. Jeśli przesłanka powyższa nie jest spełniona, to czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uchylona w drodze decyzji. Jak stwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. IV SA/Po 483/15 za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest możliwe gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego pobytu w lokalu. Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu. Wątpliwości natomiast co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy z 2010 r. o ewidencji ludności)". Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznaje, iż postępowanie organów administracji było prawidłowe a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim w sprawie zostało wykazane, że H. P. nigdy nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w C.. Przede wszystkim nie jest to lokal mieszkalny. Bezspornie wykazano, iż brak tam zarówno elektryczności, wody, jak i kanalizacji. Podczas oględzin stwierdzono, że pomieszczenia są puste. Jednocześnie zeznania świadków (w tym wnuka H. P.) potwierdzają, że skarżąca nie zamieszkiwała nigdy w przedmiotowym lokalu. Brak było zatem podstaw, aby zameldować ją tam na pobyt stały. Dokonana czynność zameldowania prawidłowo została więc uchylona. Za niezasadne skład orzekający uznaje wszystkie zarzuty dotyczące niezapewnienia H. P. czynnego udziału w postępowaniu. Organ I instancji, co wynika z akt administracyjnych, wielokrotnie zwracał się do skarżącej o wypowiedzenie się w sprawie. Gdy odmówiła stawiennictwa w siedzibie organu zaproponował jej zajęcie stanowiska na piśmie. I w tym przypadku odmówiła uzasadniając to złym stanem zdrowia. Jak wskazała w korespondencji do Prezydenta Miasta C. wyjaśni swoje stanowisko po powrocie do zdrowia. Skład orzekający w sprawie ma pełną świadomość podeszłego wieku skarżącej. Jednakże jej sprzeciw wobec wypowiedzenia się w sprawie (na piśmie) nie może tamować postępowania administracyjnego. Niezależnie od tego mogła ustanowić pełnomocnika, który w jej imieniu mógłby podejmować określone czynności. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie czynności zameldowania w stosunku do H. P. było prawidłowe. Została jej również zapewniona możliwość udziału w postępowaniu, z której jednak nie skorzystała. Niezrozumiały jest wreszcie zarzut uznania za stronę A. P.. Wszak to z jej wniosku wszczęto postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło