I SA/Wa 1827/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez województwo oddala skargę. Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości położonej w N., obręb [...], jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], zajętych pod drogę wojewódzką Nr [...], stanowiące w dniu 31 grudnia 1998 r. własność M. G.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi materialno prawną podstawę decyzji. Wskazał, że na podstawie uchwały Nr [...] Rady Ministrów z [...] grudnia 1985 r. o sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych droga Nr [...] została zaliczona do kategorii dróg krajowych a na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071) droga ta została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich, co wynika z załącznika nr [...] do tego rozporządzenia. Organ ustalił także, że zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim (Dz. Urz. Ministra Infrastruktury z 2008 r. Nr 15, poz. 79) aktualnie odcinek drogi obejmujący przedmiotowe działki stanowi drogę wojewódzką Nr [...]. Analizując sprawę pod kątem spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną organ wskazał, że w aktach znajduje się wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w dniu [...] listopada 2011 r. i potwierdzony przez geodetę uprawnionego, przedstawiającej zajęcie spornych działek pod drogę Nr [...] zgodnie ze stanem faktycznym na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa ta stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez upoważnionego geodetę. Zatem zebrany materiał dowodowy, w ocenie organu, potwierdza, ze nieruchomość stanowiąca działki nr [...] i [...], zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej Nr [...]. Przesłanką władania publicznoprawnego przedmiotowymi działkami potwierdzają takie dowody jak umowy zawarte przed Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w W., Zarząd Dróg Krajowych w O. – poprzednika prawnego [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W., których przedmiotem są usługi w zakresie zimowego utrzymania z dróg w okresie od 1994 r. do 2000 r. Ponadto do akt zostało załączone oświadczenie p.o. Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. z [...] lutego 2014 r. o dokonywaniu przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w W., Zarząd Dróg Krajowych w O. na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] czynności dotyczących utrzymania i eksploatacji drogi. W ocenie organu z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowa nieruchomość, zarówno przed 1 stycznia 1999 r. jak i po tej dacie. Wobec łącznego wystąpienia przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. organ odwoławczy uznał za zasadne rozstrzygniecie Wojewody [...] w decyzji z [...].12.2014 r. nr [...] i z tych względów utrzymał ją w mocy. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa M. G. podała, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności art. 73 ust. 1 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, art. art. 7,8,9,10,11,12,35 § 3, 36 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a., art. 304 § 2 k.p.k. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postepowania według norm procesu przypisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwarzył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do brzemienia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, są zatem: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władnie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarbu Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości. Sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast władanie oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania, przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością i nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 200 r., sygn.. akt P5/99). W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa zasadnie uznał, że zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Jest bowiem bezsporne, że w dniu 31 grudnia 1998 r. objęte zaskarżoną decyzją działki gruntu nie stanowiły własności ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego lecz były własnością osoby fizycznej – skarżącej M. G.. Również nie budzi wątpliwości to, że uchwałą Nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych droga Nr [...] została zaliczona do kategorii dróg krajowych, a na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z d [...] grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia dróg krajowych i wojewódzkich droga Nr [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Okoliczność zajęcia przedmiotowych działek nr [...] i [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną wynika jednoznacznie ze znajdującego się w aktach sprawy wyrysu z mapy ewidencji gruntów wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].11.2011 r. Należy zauważyć, że na tym dokumencie widnieje adnotacja geodety uprawnionego, że granice działek nr [...] i nr [...] zajętych pod drogę wojewódzką obecnie nr [...] zgodne są ze stanem faktycznym istniejącym w dniu 31 grudnia 1998 r. Powyższy wyrys z mapy ewidencyjnej wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2011 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument ten podsiada szczególną moc dowodową i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Omówiony wyrys z mapy ewidencyjnej przedstawia granice drogi publicznej – drogi wojewódzkiej wraz z granicami działek zajętych pod drogę publiczną zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że działki nr [...] i [...] położone są w całości w pasie drogowym drogi wojewódzkiej obecnie oznaczonej [...]. Udokumentowana została również przesłanka władztwa publicznoprawnego nad przedmiotowymi działkami. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie p.o. Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. Z. O. z [...] lutego 2014 r. o dokonywaniu przez poprzednika prawnego – Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych, Zarząd Dróg Krajowych w O. na nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...], obręb [...] czynności dotyczących utrzymania i eksploatacji drogi. W aktach znajdują się też umowy zawarte przez jednostkę wskazaną w powołanym wyżej zaświadczeniu, których przedmiotem są usługi w zakresie utrzymania dróg na lata od 1994 do 2000 r. W sytuacji braku przeciwdowodów przedłożenie tych dokumentów obrazujących sprawowanie władztwa publicznoprawnego w odniesieniu do dróg, których zarząd wykonywała Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych, Zarząd Dróg Krajowych w O., przemawia za przyjęciem wykonywania takiego władztwa także w odniesieniu do drogi wówczas nr [...], w skład której wchodziły działki objęte zaskarżoną decyzją. Skoro bowiem działki te znajdowały się w pasie tej drogi publicznej nie sposób uznać by władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na te działki. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, pozwala na przyjęcie zajęcia przedmiotowych działek gruntu pod drogę publiczną, jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do nich w dniu 31 grudnia 1998 r. W tej sytuacji za niezasadne należało uznać zarówno zarzuty prawa procesowego jak i materialnego, podniesione w skardze. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak podstaw by przyjąć, że organy dopuściły się naruszenia prawa procesowego wskazanego w skardze i w konsekwencji błędnie zastosowały przepis art. 73 ust 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. W piśmie procesowym z 17 marca 2017 r. (k. 31-33) skarżąca M. G. wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowań wszczętych na jej wniosek: - przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...].10.2014 r. nr [...] uchylającej w części decyzję powyższą Wojewody [...] i w tym zakresie odmawiającej wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej; - przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wójta Gminy O. z [...].02.2008 r. nr [...] zatwierdzającej z urzędu projekt podziału na cztery odrębne działki o nr [...],[...],[...] i [...] oraz wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy O. z [...].11.2007 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału działek nr 168 i nr 200 w miejscowości N.. Sąd na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. oddalił powyższy wniosek o zawieszanie postępowania sądowego. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że wymienione we wniosku o zawieszanie postępowania sądowego postępowania administracyjne o stwierdzenie nieważności wskazanych we wniosku orzeczeń zostały wszczęte. Przyjmując jednak, ze wskazane postępowania zostały wszczęte należy uznać, że pozostają one bez żadnego wpływu na rozpoznawaną sprawę. W niniejszej sprawie istotny jest stan prawny i faktyczny nieruchomości objętych kontrolowanymi decyzjami w dacie 31 grudnia 1998 r. Natomiast powołane we wniosku o zawieszenie postępowania sądowego decyzje odnoszą się do zdarzeń, które miały miejsce po 31.12.1998 r. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.