VI SA/Wa 1924/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w Z. na czynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie sporządzenia i ogłoszenia wykazu odbiorców przemysłowych oddala skargę Pismem z 14 kwietnia 2015 r. S. Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w Z.(nazywana dalej: “skarżącą", “spółką") złożyła oświadczenie, stosownie do art. 188 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2015 r. poz. 478), zgodnie z którym spółka jest odbiorcą przemysłowym w rozumieniu art. 188 ust. 3 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Do oświadczenia spółka załączyła opinię biegłego rewidenta potwierdzającą prawidłowość wyliczenia wartości współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej zgodnie z art. 188 ust.8-12 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie jednak z treścią art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii, do wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, odbiorca przemysłowy powinien był złożyć wymagane oświadczenie w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie art. 179 pkt 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii (przepis ten wszedł w życie z dniem 4 kwietnia 2015 r.). Z kolei Prezes URE, stosownie do treści art. 188 ust. 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii obowiązany był w terminie 21 dni od dnia wejścia w życie art. 179 pkt 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii, a więc do dnia 25 kwietnia 2015 r. sporządzić wykaz odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, wraz z informacją, o której mowa w ust. 6 tego przepisu, tzn. informacją zawierającą: 1) nazwę i adres siedziby odbiorcy przemysłowego, 2) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP), 3) dane dotyczące ilości energii elektrycznej objętej obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1, wyrażonej w procentach, 4) wskazanie, czy dany odbiorca przemysłowy jest odbiorcą przemysłowym, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Oświadczenie nadano w urzędzie pocztowym 17 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego). A zatem, oświadczenie to odbiorcy przemysłowi powinni złożyć w terminie do dnia 18 kwietnia 2015 r., przy czym w przypadku skarżącej oświadczenie zostało złożone w Urzędzie Regulacji Energetyki w dniu 20 kwietnia 2015 r., albowiem dopiero w tym dniu wpłynęło ono do kancelarii urzędu. W związku z powyższym, Skarżąca nie została uwidoczniona w wykazie odbiorców przemysłowych opublikowanym w dniu 24 kwietnia 2015 r. w Informacji Prezesa Urzędu Regulacji nr 17/2015 w sprawie wykazu odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Pismem z 4 maja 2015 r. skarżąca wezwała Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (nazywanego dalej: “Prezesem URE") do usunięcia naruszenia prawa i umieszczenie spółki w wykazie odbiorców przemysłowych, którzy złożyli (w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie art. 179 pkt 5 ustawy o odnawialnych źródłach energii) oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4 cyt. ustawy. Pismem z 22 czerwca 2015 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Prezesa URE polegającą na sporządzeniu wykazu odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Czynności tej skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 188 ust. 4 ustawy OZE w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. nr 1059, z późn. zm.) w z w. z 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) "uznanie obowiązku" wskazanego w art. 188 ust 1 ustawy OZE, ewentualnie o 2) uchylenie wykazu odbiorców przemysłowych lub stwierdzenie bezskuteczności sporządzenia wykazu odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy OZE, opublikowanego w dni 24 kwietnia 2015 r., pod nr 17/2015. W odpowiedzi z 22 lipca 2015 r. na skargę z 22 czerwca 2015 r. Prezes URE podał, że termin, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, w związku z czym, jego upływ spowodował wygaśnięcie uprawnienia do skutecznego złożenia oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie. Organ dodał, że złożenie przedmiotowego oświadczenia przez odbiorcę przemysłowego nie ma charakteru wniosku, nie jest czynnością procesową, do której mogą mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze. zm.), bowiem ustawa ta normuje postępowanie przed organem administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzygających w drodze decyzji administracyjnych. Zatem zdaniem organu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w sytuacji, gdy organ administracji nie podejmuje czynności w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego przy czym – w świetle jasnego i nie budzącego wątpliwości brzmienia art. 188 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii – podmioty wskazane w tym przepisie nie występują do Prezesa URE z wnioskami o wpisanie ich na listę podmiotów uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia obowiązków określonego w art. 188 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii, lecz jedynie składają oświadczenie, które stanowi dla Prezesa URE podstawę do opublikowania informacji o tym fakcie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Regulacji Energetyki. Natomiast weryfikacja odnośnie prawidłowości skorzystania w 2015 r. z preferencyjnych zasad rozliczania określonych w art. 188 ust. 7 ustawy o odnawialnych źródłach energii, będzie miała miejsce dopiero w 2016 r., kiedy to odbiorcy przemysłowi składać będą Prezesowi URE informację, o której mowa w art. 188 ust. 14 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Podkreślił również, że ustawodawca zdecydował, iż powstanie prawa do możliwości obniżenia podstawy wypełnienia obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii lub uiszczenia opłaty zastępczej, zostało powiązane ze ściśle określonymi wymogami, m.in. ze złożeniem w nieprzekraczalnym terminie stosownych dokumentów, a nie z wpisaniem takiego odbiorcy, po rozpatrzeniu wniosku, na listę. Prezes URE wyjaśnił, że wymagane oświadczenie powinno być dostarczone do Prezesa URE do 18 kwietnia 2015 r. a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015r. sygn. akt VI SA/Wa 1934/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę odrzucił jako niedopuszczalną. Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej przez Spółkę S., postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 2822/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie uznając że wykaz odbiorców przemysłowych o którym mowa w art.188 ust. 4 ustawy OZE jest czynnością (aktem ) w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -- Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.). Oceniając zaskarżoną czynność (akt) wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy oświadczenie skarżącej spółki złożone w trybie art. 188 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. Z 2015 r. poz. 478, dalej jako "ustawa OZE") i nadane w urzędzie pocztowym w dniu 17 kwietnia 2015 r. złożone zostało w ustawowym 14 dniowym terminie. Na wstępie stwierdzić należy, że termin, o którym mowa w art. 188 ust. 4 ustawy OZE jest terminem prawa materialnego. Sąd w pełni podziela stanowisko Prezesa URE, że na taką ocenę tego terminu wpływa okoliczność, iż jest on zawarty w art. 188 ustawy OZE, który reguluje kwestie materialne związane z wykonaniem w 2015 r. obowiązku określonego w art. 188 ust. 1 ustawy OZE w związku z art. 186 ust. 2 tej ustawy, przy czym brzmienie ust. 4 w art. 188 wskazuje, że regulowane nim kwestie odnoszą się do materialnej sfery praw i obowiązków odbiorcy przemysłowego, a nie do procesowych gwarancji służących realizacji tych uprawnień. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, na które powołuje się organ "terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego, np. w zakresie zobowiązań podatkowych. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Z uwagi na możliwość zawierania w określonych ustawach zarówno norm materialnych jak i procesowych, dla zakwalifikowania określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinien decydować tylko przedmiot regulacji, a zatem czy dotyczy terminu kształtowania praw i obowiązków, czy dokonania czynności procesowej w toku postępowania(...) przepisami proceduralnymi są te i tylko te przepisy, które regulują sytuację prawną organu podatkowego oraz stron postępowania, od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia - w postępowaniu jurysdykcyjnym - decyzją ostateczną. Inne przepisy - a w konsekwencji i terminy z nich wynikające mają charakter materialnoprawny" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1363/12). Z treści art. 188 ust. 4 ustawy OZE wynika, że złożenie przez odbiorcę oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie jest uprawnieniem materialnoprawnym, którego zachowanie jest uzależnione od spełnienia łącznie trzech przesłanek o takim właśnie charakterze. Przesłankami tymi są: 1) zamieszczenie w oświadczeniu informacji wskazanych w art. 188 ust. 4 ustawy OZE, 2) dołączenie opinii biegłego rewidenta potwierdzającej prawidłowość wyliczenia współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, 3) złożenie oświadczenia i opinii wskazanych wyżej, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie przepisu art. 179 ust. 5 ustawy OZE (tj. do dnia 18 kwietnia 2015 r.). Zasadnie zatem uznał Prezes URE, że upływ terminu materialnego na złożenie oświadczenia, od którego zależy możliwość stosowania w odniesieniu do odbiorcy przemysłowego preferencyjnych zasad rozliczania obowiązków publicznoprawnych, spowodował wygaśnięcie - z dniem 18 kwietnia 2015 r. - uprawnienia do skutecznego złożenia tego oświadczenia. Zdaniem strony skarżącej Prezes URE publikując wykaz odbiorców, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 188 ust. 4, w terminie wskazanym w ust. 5 tego przepisu nie powinien uwzględnić skutków upływu terminu materialnego, z uwagi na treść art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Wskazać należy, że omawiany przepis zamieszczony jest w Rozdziale 10 kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Terminy" i zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczy terminów materialnych (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2016 r., II OSK 287/16, LEX nr 2037490; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r., II GSK 14/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ma on zastosowanie podobnie jak cały ten Rozdział - jedynie do terminów na dokonanie czynności procesowych Skoro termin określony w art. 188 ust. 4 ustawy OZE ma charakter terminu materialnego a nie procesowego, to nie można uznać - tak jak chciałaby tego skarżąca spółka, że został on zachowany w związku z tym, że przed jego upływem strona nadała pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Ponadto jak zauważył organ, ustawodawca przewidział bardzo krótki okres pomiędzy ostateczną datą złożenia oświadczeń przez przedsiębiorców oraz datą opublikowania przez Prezesa URE wykazu odbiorców przemysłowych, którzy złożyli stosowne oświadczenia (7 dni) co wskazuje, że ustawodawca nie przewidywał możliwości przedłużania tego terminu w oparciu o poszczególne instytucje uregulowane w rozdziale 10 k.p.a. Podzielić należy stanowisko organu, że przyjęcie, iż wszystkie oświadczenia nadane w placówkach operatora pocztowego (a także np. złożone w polskim urzędzie konsularnym - forma ta jest, zgodnie z treścią art. 57 § 5 pkt. 3 k.p.a., zrównana w skutkach z nadaniem w polskiej placówce operatora wyznaczonego, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a.) dotrą do Prezesa URE maksymalnie w ciągu 7 dni od ich nadania. W ocenie Sądu sekwencja chronologiczna wynikająca z treści art. 188 ust. 4 i 5 wskazuje, że ustawodawcy chodziło o określenie w art. 188 ust. 4 ustawy OZE terminu w sposób pewny i nie dający możliwości jego przedłużania po to, aby Prezes URE mógł w ciągu 7 dni opublikować wykaz odbiorców uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad rozliczania, co jest istotne o tyle, że opublikowanie tego wykazu stanowi podstawę do zmiany kontraktów zawartych pomiędzy tymi odbiorcami a przedsiębiorstwami zobowiązanymi do wykonania - w odniesieniu do energii elektrycznej sprzedanej tym odbiorcom - obowiązku, o którym mowa w art. 188 ust. 1 ustawy OZE. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.