VII SA/Wa 1910/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-10

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego, powinien zbadać, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony, czy też powinien najpierw zbadać podstawy wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ organ ten nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności, organ pierwszej instancji nie ustalił, czy wniosek o wznowienie postępowania zawierał ustawowe podstawy wznowienia, co jest kluczowe dla oceny terminu złożenia wniosku i przymiotu strony w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Prezydenta odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Prezydent odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawcy S.B. nie przysługuje przymiot strony i nie wykazał interesu prawnego. Wojewoda uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność zbadania formalnych przesłanek wznowienia, w tym przymiotu strony i podstaw wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. Prezydent [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-biurową na terenie działki nr ew. [...],[...],[...]i [...]z obrębu [...]położonych w regionie ulicy [...]i ulicy [...]w Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w pierwszej kolejności sprawdził czy wnioskodawcy S. B. przysługuje przymiot strony i czy wniosek złożono z zachowaniem terminu z art. 148 kpa. Organ powołując się na zebrany materiał dowodowy w szczególności załączony projekt zagospodarowania terenu i wyznaczony w otoczeniu inwestycji teren wprowadzający związane z tym obiektem ograniczenia ustalił, że wnioskodawcy S. B. nie przysługuje przymiot strony. Jako postawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 149 §3 w związku z art. 145§1 pkt 1 i art. 150 §1 kpa. Po rozpatrzeniu zażalenia S. B. Wojewoda [...]postanowieniem nr [...]z dnia [...]czerwca 2015r. uchylił postanowienie Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...]kwietnia 2015r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że postępowanie nadzwyczajne dzieli się na etap wstępny i etap rozpoznawczy. W postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowionego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na etapie wstępnym jest jedynie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145, 145a i 145b kpa. Organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent [...] powinien ustalić na jakich przesłankach wniosek został oparty oraz jakie okoliczności wypełniają w ocenie składającego wniosek te przesłanki. W szczególności organ zaznaczył, że w przypadku wskazanie przez wnioskodawcę przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 kpa tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przymiot strony podlega badaniu po wszczęciu postępowania w sprawie, w tym jednym przypadku bowiem wskazanie istnienia podmiotowej postawy wznowienia łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wskazał więc, że postępowanie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 77 §1 kpa a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 149 §1 i §2 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 168 z późn. zm.) - zwanej dalej kpa, poprzez błędne przyjęcie przez Wojewodę [...], iż Prezydent [...]nie dokonał ustaleń w przedmiocie tego czy wniosek o wznowieni postępowania pochodzi od osoby uprawnionej oraz czy zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 145 kpa; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 kpa poprzez uznanie przez Wojewodę [...], iż Panu S. B. przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną Decyzją administracyjną Prezydenta [...]z dnia [...]grudnia 2013 roku nr [...]; 3. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności, iż Pan S. B. pomimo licznych pism kierowanych w toku postępowania nigdy nie wskazał na podstawie jakich przesłanek wnosi o wznowienie postępowania, jak również nigdy nie wskazał czy termin do wniesienia wniosku o wznowienie został przez niego zachowany; 4. art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez nie utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, iż Postanowienie Prezydenta [...]z dnia [...]kwietnia 2015 roku nr [...] było wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia [...]kwietnia 2015r. zapadło po uchyleniu przez Wojewodę [...]decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014r. decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...]lipca 2014r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyżej wymieniona decyzja Prezydenta [...] odmawiała uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...]grudnia 2013r. o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wskazał przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, iż nie zostało wyjaśnione w pierwszej kolejności czy wniosek o wszczęcie postępowania o wznowienie pochodzi od strony, czy zostały zachowane terminy do złożenia wniosku oddzielnie dla każdej podstawy wznowienia, a także na które wymienione enumeratywne w art. 145 kpa przesłanki powołuje się wnioskodawca. Prezydent [...] wydając na podstawie art. 149 §3 w związku z art. 145§1 pkt 1 kpa postanowienie nr [...] o odmowie wznowienia z dnia 30 kwietni 2015r. stwierdził, że nie znalazł żadnych przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 145 kpa zarówno we wniosku o wznowienie, jak i w dołączonych dokumentach, a także i pomimo, ze wniosek został złożony w terminie wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego do złożenia wniosku. Jak z powyższego wynika organ I instancji nie zastosował się do wskazań organu odwoławczego zawartych w decyzji z [...] października 2014r. co do okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W szczególności nie zostało wyjaśnione czy wniosek o wznowienie postępowania z dnia 29 maja 2014r. zawierał ustawowe podstawy wznowienia, bowiem od rodzaju tych podstaw zależy badanie terminu do złożenia wniosku, a także okoliczność, że w przypadku podstawy z art. 145 §1 pkt 4 kpa badanie przymiotu strony następuje po wznowieniu postępowania, jako przesłanki materialnej, a nie jedynie formalnej, jak to ma miejsce w przypadku pozostałych podstaw wznowienia. Nie jest rzeczą organu "wyszukiwanie" we wniosku o wznowienie podstaw wznowienia, bowiem to wnioskodawca zobowiązany jest te podstawy wskazać. Organ prowadząc bowiem postępowanie na wniosek związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku i nie może się odnosić do innych podstaw niewskazanych przez stronę. Tylko w postępowaniu wszczętym z urzędu organ może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Podanie (w tym przypadku wniosek o wznowienie) powinno zawierać żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 §2 kpa). Zgodnie z art. 64 §2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozstrzygnięcia. W przypadku wniosku o wznowienie z mocy art. 148 kpa strona winna zachować termin do złożenia podania od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia lub od dowiedzenia się o decyzji. Wynika z tego, ze strona powinna powołać we wniosku podstawę wznowienia, bo dopiero ta okoliczność umożliwi organowi ocenę, czy wniosek został złożony w terminie. Brak wskazania podstaw we wniosku o wznowienie przez stronę uzasadnia wezwanie do uzupełnia braków wniosku w terminie 7 dni jednakże rygorem nie będzie w tym przypadku pozostawienie podania bez rozstrzygnięcia lecz wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Z przyczyn innych niż art. 145 §1 pkt 4 kpa wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 §3 kpa) może nastąpić tylko w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 933/14 z 8 grudnia 2015). Z powyższych względów wskazane przez organ odwoławczy naruszenie postępowania w fazie wstępnej postępowania wznowieniowego należy uznać za zasadne, bowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd orzekł z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło