IV SA/Wa 1156/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego oraz art. 377a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] umarzającą postępowanie wszczęte wnioskiem [...] Sp. j. z siedzibą w [...] w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu trzody chlewnej znajdującej się na działce o nr ew. [...] w [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia 15 marca 2016 r. skarżąca Spółka - [...] Sp. j. z siedzibą w [...] wystąpiła wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu trzody chlewnej znajdującej się na działce nr [...] w [...]. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że skarżąca złożyła dwa wnioski o wydanie pozwolenia na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza z dwóch instalacji do chowu trzody chlewnej o obsadzie 2.000 tuczników każda, z których jedna położona jest na działce [...], a druga na działce [...]. Obie instalacje należą do skarżącej spółki. W wyniku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji, po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji w tej sprawie, wyjaśniono kwestię powierzchni, na jakiej utrzymywane są świnie i zweryfikowano obsadę chlewni wskazując, że dla każdej instalacji wynosi ona 1807 szt. Stwierdzono, że wąska działka nr [...], do której tytuł prawny posiada J. B., okrąża i rozdziela działki [...] i [...], co potwierdza mapa ewidencyjna znajdująca się w aktach sprawy. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu trzody chlewnej znajdującej się na działce o nr ew. [...] w [...]. Zdaniem organu I instancji, mimo że instalacje do chowu trzody chlewnej znajdujące się na ww. działkach należących do skarżącej są rozdzielone działką o szerokości 3 m, to należy uznać, że obie instalacje położone są na terenie jednego zakładu, skoro są one tego samego rodzaju i należą do jednego podmiotu. Suma stanowisk dla świń w instalacjach znajdujących się na tych działkach przekracza 2000 szt. Wobec powyższego każda z instalacji powinna być objęta pozwoleniem zintegrowanym na podstawie art. 201 p.o.ś. oraz ust. 6 pkt 8 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przepisów p.o.ś. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną interpretację pojęć ustawowych. W ocenie skarżącej budynek inwentarski znajdujący się na działce nr [...], w związku ze zmianą obsady ilości stanowisk tuczników na 1807 szt. nie wymaga pozwolenia zintegrowanego. Powołując się na definicję zakładu skarżąca stwierdziła, że budynek ten wraz z terenem działki, na której jest położony, stanowi odrębny zakład od fermy znajdującej się na działce nr [...], bowiem rozdziela je działka nr [...] stanowiąca drogę należąca do J. B. Podkreśliła również, iż obie fermy posiadają odrębne i niezależne technologicznie instalacje. Ponadto wskazała, że zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. zobowiązuje ją do niezwłocznego złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, tym samym przedmiotowy wniosek należy uznać za w pełni uzasadniony. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w ust. 6 pkt 8 lit. b załącznika do rozporządzenia z 2014 r. wymienione są instalacje do chowu świń o obsadzie większej niż 2000 stanowisk dla świń ważących ponad 30 kg, przy czym uwaga na końcu załącznika stanowi, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę działalności prowadzonej w instalacji, odnoszące się do instalacji tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu, sumuje się. W ocenie organu z treści tej uwagi wynika, że pozwolenie zintegrowane jest wymagane, jeżeli w jednym zakładzie tucz świń odbywa się w kilku budynkach, którymi włada na podstawie tytułu prawnego ten sam podmiot, i łączna liczba stanowisk dla świń w tych budynkach przekracza 2000 bez względu na to, czy budynki stanowią odrębne instalacje, czy są powiązane technologicznie. Organ zwrócił również uwagę, że w świetle definicji instalacji zawartej w art. 3 pkt 6 p.o.ś., za instalację uważa się zarówno pojedyncze stacjonarne urządzenie techniczne, którego eksploatacja może spowodować emisję, a także zespół takich urządzeń powiązanych technologicznie, jeżeli są położone na terenie jednego zakładu i tytułem prawnym do nich dysponuje ten sam podmiot. Z powyższego przepisu wynika, że aby instalacje uznać za jedną instalację, muszą być one powiązane technologicznie i położone na terenie jednego zakładu. Natomiast na terenie jednego zakładu może znajdować się jedna lub więcej instalacji. Zdaniem Ministra, wbrew zarzutowi odwołania, organ pierwszej instancji nie wypowiadał się co do powiązania technologicznego między instalacjami na działkach [...] i [...], bowiem nie ma to znaczenia przy przesądzaniu o wymagalności pozwolenia zintegrowanego. Natomiast w ocenie organu kwestia sporna dotyczy pojęcia "zakład", które jest zdefiniowane w art. 3 pkt 48 p.o.ś. Zakład to jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Przyjmuje się, że teren zakładu, co do zasady, stanowią sąsiadujące ze sobą działki, do których tytuł prawny ma ten sam podmiot, choć przepis nie wskazuje wprost, że teren zakładu ma być spójny. W okolicznościach niniejszej sprawy organ uznał jednak, że działki [...] i [...] stanowią jeden zakład, mimo że rozdziela je pas gruntu szerokości ok. 3 m, nienależący do skarżącej. W przeciwnym razie mogłoby to prowadzić do obejścia prawa. Odnosząc się do argumentu odwołania powołującego się na stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska przemawiające za wymagalnością pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu trzody chlewnej na działce nr [...], wyrażone w zarządzeniu pokontrolnym, Minister stwierdził, że nie jest on organem uprawnionym do wiążącego rozstrzygania tej kwestii. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 182 p.o.ś. pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie jest wymagane w przypadku obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Wobec powyższego organ wydając pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza naruszyłby art. 201 p.o.ś. oraz ust. 6 pkt 8 lit. b załącznika do rozporządzenia z 2014 r. Z uwagi na powyższe organ I instancji zasadnie umorzył postępowania w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Środowiska skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: • art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i jego dowolną ocenę, • art. 201 p.o.ś. oraz ust. 6 pkt 8 lit. b załącznika do rozporządzenia z 2014 r. przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że każda z instalacji skarżącej wymaga pozwolenia zintegrowanego, • art. 3 pkt 48 p.o.ś. przez błędną wykładnię w zakresie pojęcia "zakład" i przyjęcie, że obie instalacje skarżącej stanowią jeden zakład, mimo że nie są ze sobą powiązane technologicznie. Zdaniem skarżącej okoliczność prowadzenia przez jeden podmiot dwóch odrębnych zakładów zlokalizowanych w niewielkiej odległości względem siebie nie może skutkować uznaniem istnienia pomiędzy nimi powiązania technologicznego oraz traktowania tych instalacji jako jednego zakładu. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie oba przedsięwzięcia stanowią niezależne technologicznie instalacje stanowiące dwa odrębne zakłady, zatem zostały objęte odrębnymi wnioskami. Powyższe potwierdza definicja "powiązania technologicznego", która oznacza związek lub wzajemną zależność pomiędzy procesami produkcyjnymi lub przetwórczymi prowadzonymi w co najmniej dwóch instalacjach bądź obiektach, przy czym proces prowadzony w jednej instalacji wywiera skutek w procesie prowadzonym w drugiej instalacji. Skarżąca podkreśliła, że instalacja (stanowiąca odrębny zakład) nie przekracza obsady zwierząt kwalifikującej do uzyskania przez eksploatującego pozwolenia zintegrowanego. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja ani utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. W ocenie Sądu stanowisko organów obu instancji zasługuje na całkowitą aprobatę. Zasadnie wskazano, iż pomimo rozdzielenia działek o [...] i o [...] działką o nr [...], stanowiącą drogę o szerokości 3 metrów, do której tytuł prawny ma J. B., obie instalacje położone są na terenie jednego zakładu, w skład którego wchodzą działki [...] i [...]. Suma stanowisk dla świń w instalacjach znajdujących się na tych działkach przekracza 2000. Stąd też każda z instalacji powinna być objęta pozwoleniem zintegrowanym na podstawie art. 201 ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ust. 6 pkt 8 lit. b załącznika do ww rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Powyższy ustęp 6 pkt 8 lit. b załącznika wskazuje na instalacje do chowu świń o więcej niż 2000 stanowisk dla świń ważących ponad 30 kg, ale jednocześnie, jak wskazały prawidłowo organy, uwaga na końcu załącznika stanowi, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę działalności prowadzonej w instalacji, odnoszące się do instalacji tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu, sumuje się. Z treści tej uwagi zatem jednoznacznie wynika, że pozwolenie zintegrowane jest wymagane, jeżeli w jednym zakładzie tucz świń odbywa się w kilku budynkach, którymi włada na podstawie tytułu prawnego ten sam podmiot i łączna liczba stanowisk dla świń w tych budynkach przekracza 2000, bez względu na to, czy budynki stanowią odrębne instalacje, czy są powiązane technologicznie. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącej, iż występują dwa oddzielne zakłady, gdyż za instalację uważa się zarówno pojedyncze stacjonarne urządzenie techniczne, którego eksploatacja może spowodować emisję, a także zespół takich urządzeń powiązanych technologicznie, jeżeli są położone na terenie jednego zakładu i tytułem prawnym do nich dysponuje ten sam podmiot. O tym stanowi art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym aby instalacje uznać za jedną instalację, muszą być one powiązane technologicznie i położone na terenie jednego zakładu. Natomiast na terenie jednego zakładu może znajdować się jedna lub więcej instalacji. Przyjmuje się, że teren zakładu, co do zasady, stanowią sąsiadujące ze sobą działki, do których tytuł prawny ma ten sam podmiot, choć przepis nie wskazuje wprost, że teren zakładu ma być spójny (art. 3 pkt 48 poś.). W okolicznościach niniejszej sprawy, nie budzi jednak żadnych wątpliwości Sądu, że działki [...] i [...] stanowią jeden zakład, mimo że rozdziela je pas gruntu o szerokości ok. 3 m. nienależący do skarżącej Spółki a do J. B. Trzeba pamiętać, iż działka [...] (wydzielona droga) nie tylko oddziela działkę [...] od działki [...], ale także ją okrąża. Zatem można mieć wątpliwość, czy w istocie strona nie ma żadnego prawa np. służebności do działki nr [...], gdyż w przeciwnym wypadku nie miałaby dostępu do działki [...]. Należy z całą mocą podkreślić, iż ochrona środowiska powinna być rzeczywista, a nie pozorna, stąd też nie może mieć miejsca sytuacja powodująca obejście prawa. Zgodnie z art. 182 ustawy - Prawo ochrony środowiska, pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie jest wymagane w przypadku obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Dlatego też uznając za konieczne uzyskanie przez skarżącą powyższego pozwolenia, niezasadnym było prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia objętego wnioskiem skarżącej. A zatem prowadzone postępowanie w powyższym zakresie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.