III SA/Wa 2559/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11/10/2017 r po rozpoznaniu wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...]/05/2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia; 2. Odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) A.S., dalej jako strona, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 25/08/2017 r), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ na wszystkie wydatki ma miesięcznie do dyspozycji ok 2500 zł uzyskiwane z umowy o dzieło. Obciążają ją dwa kredyty (miesięczna rata 1700) i koszty utrzymania. Posiada mieszkanie obciążone kredytem hipotecznym. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od skargi w kwocie 500 zł od sprawy dotyczącej skargi na odmowę przyznania ulgi podatkowej. Przy czym w sprawie nie ma wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ kontroli poddawana jedynie jest zgodność z prawem zastosowania przesłanek przyznania ulgi. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Skarżącej może bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy zwraca uwagę na przedmiot sporu – odmowe rozłożenia na raty zaległości podatkowej - stwierdzoną przez organy administracji trudną sytuację życiowa Skarżącej (por zaskarżona decyzja). Nakazuje to rozważenie limitowania obciążenia Skarżącej kosztami sadowymi. wskazuje na nienajlepszą sytuację majątkową. Również pozostająca w dyspozycji nieruchomość, tj. mieszkanie , nie świadczy o poziomie życia pozwalającym na aktywne uczestnictwo w ponoszeniu kosztów postępowania. Jak wskazano, prawdziwość deklaracji Skarżącej jest potwierdzona w informacjach zawartych w aktach administracyjnych sprawy. Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym przekracza wprawdzie minimum socjalne w wysokości niespełna 900 zł na osobę (por część historyczna), lecz Skarżąca jest ograniczona w wolności gospodarowania tym dochodem przez obowiązek spłaty kredytu hipotecznego. Nadto uzyskiwany przez Skarżącą miesięczny dochód z tytułu umowy o dzieło, nie jest – z samego tylko tytułu – regularny, co także może ograniczać ją w jego dysponowaniem. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącej, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej: także dlatego, że uiszczenie wpisu od skargi warunkuje rozpoznanie sprawy przez Sąd, czyli dostęp Skarżącej do Sądu. Stąd decyzja, na tym etapie postępowania, o zwolnieniu strony od wpisu od skargi (salus animarum suprema lex). W skład prawa do Sądu wchodzi nadto, w sytuacji finansowej skarżącej, również prawo do nieodpłatnego zapoznania się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.