I SA/Wa 940/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-12

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła w drodze zasiedzenia prawo własności nieruchomości, ale nie wykazała, że posiadała tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (27 maja 1990 r.), ma legitymację do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Osoba, która nie wykazała posiadania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., nie ma legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej tej nieruchomości. Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny i potwierdza przejście prawa własności mienia ogólnonarodowego na gminę. Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i gmina, a także inne podmioty, które wykażą posiadanie tytułu prawnego do mienia w dniu 27 maja 1990 r. Brak takiego tytułu skutkuje umorzeniem postępowania zainicjowanego wnioskiem takiej osoby.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 2005 r., która stwierdziła nabycie przez Gminę S. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Skarżąca twierdziła, że jest następczynią prawną J. P., który nabył tę nieruchomość w drodze zasiedzenia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Emilia Lewandowska, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku B. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2005 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) stwierdził, że Gmina S. nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie m. in. własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], jako działka nr [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. Decyzja komunalizacyjna nie została zaskarżona w ustawowym terminie i stała się ostateczna [...] grudnia 2005 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji komunalizacyjnej, w części dotyczącej działki aktualnie oznaczonej numerem geodezyjnym nr [...], o pow. [...] ha wystąpiła B. K. Podniosła, że jest następcą prawnym J. P., na rzecz którego Sąd Rejonowy w B. prawomocnym postanowieniem z [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] stwierdził nabycie w drodze zasiedzenia, z dniem 31 grudnia 1945 r., prawa własności nieruchomości położonej w C., Gmina S., która odpowiada aktualnej działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] ha. Pismem z 22 czerwca 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2005 r., w części odpowiadającej działce nr [...]. Wnioskodawczyni w piśmie z 27 grudnia 2016 r. zmieniła żądanie i wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2005 r., w części odpowiadającej działce nr [...] o pow. [...] ha. Decyzją z [...] stycznia 2017 r. Minister umorzył postępowanie wszczęte na wniosek B. K. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], w części dotyczącej działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że B. K. nie wykazała, iż posiada tytuł prawny do wystąpienia z takim wnioskiem. B. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] stycznia 2017 r. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie posiada tytułu prawnego do spornej nieruchomości, a w rezultacie, że nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z [...] maja 2016 r., sygn. akt [...], z którego, w ocenie wnioskodawczyni, wynika, iż jest ona właścicielką spornej nieruchomości. Niezależnie od powyższego podniosła, że Minister powinien stwierdzić nieważność decyzji komunalizacyjnej z urzędu, mając świadomość, że jest ona wadliwa. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. mienie ogólnonarodowe (państwowe) staje się w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe, zaś mienie należące do osób fizycznych lub prawnych jest wyłączone z komunalizacji. Przy komunalizacji z mocy prawa decydujące znaczenie ma zatem stan faktyczny i prawny nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. Minister podkreślił, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa - na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes musi mieć charakter prawny, tzn. musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. Interes ten musi mieć charakter realny w danej dacie - w postępowaniu komunalizacyjnym w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. Organ nadzoru podkreślił, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, która w wyniku postępowania komunalizacyjnego stała się nowym właścicielem nieruchomości. Inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym jeżeli wykażą, że mienie to stanowi ich własność i nie podlega komunalizacji. Minister wyjaśnił, że z materiału dowodowego wynika, iż B. K. razem ze swoim mężem S. K. nabyli, na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z [...] czerwca 1983 r. (akt notarialny sporządzony w PBN w [...], nr. Rep. [...]), własność zabudowanego gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha, którego właścicielami byli: H. K.i jego żona K. K. (rodzice S. K.). W skład tego gospodarstwa wchodziły działki nr: [...], [...], [...] i [...]. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 2006 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłym mężu – S. K., w tym wchodzące w jego skład gospodarstwo rolne, nabyła w całości żona – B. K. Tym samym stała się właścicielką ww. działek. Minister podkreślił, że żadna z działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność skarżącej nie odpowiadała działce nr [...]. Z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] wynika, że mimo, iż na planie z 1930 r. droga oznaczona obecnie numerem geodezyjnym [...] jest przedstawiona, jako zawierająca się w działce nr [...] (aktualnie nr [...]), to droga ta nie stanowiła własności poprzednika prawnego skarżącej B. K. Droga ta stanowiła mienie gromadzkie aż do czasu reformy z 1954 r. i w tym czasie mogło dojść do nabycia prawa własności takiej nieruchomości w drodze zasiedzenia. Taki fakt miał miejsce w niniejszej sprawie. Okolicznością bezsporną jest bowiem nabycie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. przez J. P. (dziadka męża skarżącej ze strony matki), z dniem 31 grudnia 1945 r., w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości położonej w C., gmina S., która odpowiada aktualnej działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], o pow. [...] ha (obecny numer [...]). Minister podniósł, że zebrane dowody nie potwierdzają tytułu prawnorzeczowego skarżącej do spornej działki nr [...]. Żaden bowiem z przedstawionych w toku postępowania przez nią dokumentów tego nie dowodzi. Tytuł prawnorzeczowy B. K. do spornej nieruchomości nie wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] listopada 2014 r. Z uzasadnienia tego wynika jedynie, że poprzednikiem prawnym skarżącej w odniesieniu do działki nr [...] był J. P., dziadek męża skarżącej ze strony matki, której to okoliczności organ orzekający nie kwestionuje. Wbrew twierdzeniom skarżącej, również z załączonego przez nią do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] maja 2016 r., sygn. akt [...], oddalającego skargą Gminy S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z [...] lutego 2016 r., nie wynika, że jest ona właścicielką działki nr [...]. Podkreślony na czerwono przez skarżącą fragment uzasadnienia tego wyroku jest tylko przywołaniem przez sąd opisu stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia przez organ administracyjny. Sąd w przedmiotowym wyroku nie rozstrzygał natomiast żadnych kwestii związanych z prawem własności do spornej nieruchomości. Minister zauważył, że nie można pominąć też okoliczności, iż postanowieniem z [...] maja 2016 r., sygn. akt [...], wydanym na wniosek B. K., Sąd Rejonowy w B. wykreślił z księgi wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości drogowych stanowiących własność Gminy S. działkę nr [...] o pow. [...] ha i przyłączył ją do księgi wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność B. K. Jednak Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] uchylił wpis dokonany na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B., a wniosek B. K. oddalił. Minister podniósł, że skarżąca nie legitymując się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, nie posiada też przymiotu strony postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] listopada 2005 r. w części dotyczącej działki o nr [...]. Organ nadzoru wyjaśnił, że wszczęcie postępowania na wniosek nie legitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Organ uznał za niezasadny zarzut skarżącej, że Minister powinien stwierdzić nieważność decyzji komunalizacyjnej z urzędu. Podkreślił, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia w pierwszej kolejności obliguje organ do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m. in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. W przypadku stwierdzenia, że osoba wnioskująca nie jest stroną, organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, bądź decyzję o umorzeniu postępowania. Rozstrzygnięcie z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało zainicjowane wnioskiem osoby nie legitymującej się przymiotem strony, obarczone byłoby wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie nieważnościowe wszczęte z urzędu nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, zainicjowanej wnioskiem skarżącej. Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2017 r. skargę złożyła B. K. Zaskarżając decyzję w całości wniosła o: uchylenie decyzji Ministra i uchylenie decyzji Wojewody [...], ewentualnie o uchylenie decyzji Ministra i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi m. in. zarzuciła, że działka o nr [...] nie istnieje. Podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wskazał, że jedynym spadkobiercą po J. P. jest B. K. Natomiast z chwilą śmierci właściciela przedmiotowa nieruchomość stała się własnością jego spadkobierców. Skarżąca zarzuciła, że skomunalizowanie mienia, które nie stanowiło własności Skarbu Państwa rażąco narusza art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. Podniosła, że odmowa wpisu prawa własności do księgi wieczystej, co wynika z postanowienia Sądu Okręgowego jest bezzasadna, a wpis do księgi wieczystej Gminy jest naruszeniem prawa własności. Gmina nie jest bowiem właścicielem działki [...] i nigdy nie była. W piśmie z 31 maja 2017 r. uzupełniającym skargę, skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa, polegające na wadliwym uznaniu, że skarżąca nie ma przymiotu strony i w związku z tym nie jest uprawniona do wzruszenia decyzji. Podniosła, że ciąg zdarzeń od chwili przekazania gospodarstwa rolnego przez J. P. swojej córce, a następnie przekazanie przez córkę jej synowi i synowej (B. K.) powoduje nabycie własności nieruchomości, a zatem spełnienie warunku bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji o umorzeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy skarżącej przysługuje przymiot strony i czy może ona skutecznie wystąpić o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] listopada 2005 r. Powyższa decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1). W kwestionowanej decyzji stwierdzono nabycie przez Gminę S. z mocy prawa, nieodpłatnie własność m.in. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (z której następnie wydzielona została działka nr [...] o pow. [...] ha). Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, rozstrzygała zatem o tym, czy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania stała się na podstawie art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r. własnością gminy, na terenie której jest położona. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek ma strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie nieważności oraz każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa. W doktrynie i judykaturze jednolicie utrwalone jest stanowisko, że interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa powinien wynikać z przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie w postępowaniu zwykłym podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Wskazać należy, że komunalizacja w powyższym trybie następowała z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., a wydana decyzja komunalizacyjna miała charakter deklaratoryjny. Potwierdzała ona wyłącznie przejście prawa własności określonego mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. W postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwał w dniu 27 maja 1990 r. tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanego mienia. Natomiast inne podmioty mogą uczestniczyć w tym postępowaniu jedynie wówczas, gdy legitymują się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Tylko bowiem ten tytuł stanowi, że dany podmiot ma w postępowaniu interes prawny, a zatem przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina. Prawidłowo organ nadzoru ustalił, że skarżąca nie legitymowała się w dniu 27 maja 1990 r., ani obecnie tytułem prawnorzeczowym do skomunalizowanej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy zmarły J. P., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], nabył w drodze zasiedzenia, z dniem 31 grudnia 1945 r., prawo własności nieruchomości położonej w C., Gmina S., oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] ha (obecnie odpowiadającej działce nr [...] o pow. [...] ha). Aktem notarialnym z [...] stycznia 1957 r. J. P. sprzedał córce K. K. część gospodarstwa rolnego obejmującego działki nr [...] i nr [...]. K. K. wraz z mężem przeniosła w dniu [...] czerwca 1983 r. na rzecz swojego syna S. K. i jego żony B. K. gospodarstwo rolne składające się z działek: nr [...], [...], [...] i [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 2006 r., sygn. akt [...] B. K. nabyła w całości spadek po zmarłym mężu S. K., w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne. Z wyżej powołanych dokumentów wynika, że skarżąca stała się właścicielką działek nr [...], [...],[...] i [...]. Natomiast nie wynika z nich, jak również z innych zebranych w sprawie dowodów, że skarżąca jest właścicielką działki nr [...] i że była nią w dniu 27 maja 1990 r. Skarżąca nie wykazała także, że jest spadkobierczynią po J. P. Skarżąca po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie wystąpiła o stwierdzenie praw do spadku po J. P. Z kolei postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] uchylił wpis na rzecz skarżącej w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] i oddalił jej wniosek o wpis do tej księgi. Zarzut skargi dotyczący wadliwości postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] sierpnia 2016 r. pozostaje poza oceną Sądu w niniejszej sprawie. Natomiast powoływany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z [...] maja 2016 r., sygn. akt [...] w sprawie zapisu w ewidencji gruntów i budynków, nie stanowi o tytule prawnej skarżącej odnośnie działki [...]. Wprawdzie w części opisowej uzasadnienia Sąd, przytaczając stanowisko organu z zaskarżonej decyzji wskazał, że skarżąca jest jedynym spadkobiercą po J. P. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. w sprawie o sygn. akt [...], jednakże bezsporne jest, że postanowienie z [...] kwietnia 2006 r. Sądu Rejonowego w B. o tej sygnaturze dotyczy sprawy o stwierdzenie praw do spadku po mężu skarżącej – S. K., a nie po J. P. Podnieść należy, że z informacji przekazanych przez Starostę [...] wynika, że działka oznaczona numerem [...] o pow. [...] ha, o której mowa w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], oznaczona jest aktualnie nr [...] o pow. [...] ha. Działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] i odpowiada działce [...]. W dniu 5 października 2015 r. sporządzony operat techniczny dotyczący podziału działki nr [...] i został przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Natomiast odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] dotyczyła działki [...], już nieistniejącej i jest z tego powodu wadliwa, wskazać należy, że okoliczność, iż w dniu 27 maja 1990 r. objęta decyzją komunalizacyjną działka wchodziła w skład większej nieruchomości nie ma żadnego znaczenia dla skutku przewidzianego w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Zważyć bowiem należy, że tego typu zmiany - stanowiące konsekwencję podziału nieruchomości (bądź scaleń), czy też odnowienia ewidencji - nie oznaczają, że nieruchomość traci z tego powodu status mienia podlegającego komunalizacji, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy. Jest to bowiem nadal to samo mienie lub część tego mienia, tylko inaczej oznaczona w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej. Sytuacja taka powoduje jedynie, że w postępowaniu komunalizacyjnym organ ma obowiązek ustalenia, czy nieistniejące już działki, pozostające w granicach nowoutworzonych nieruchomości, spełniały w dniu 27 maja 1990 r. przesłanki ich skomunalizowania z mocy prawa i wydać rozstrzygnięcie stosowne do istniejącego w tej dacie stanu faktycznego. Biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie legitymowała się tytułem prawnym do skomunalizowanej działki, oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów nr [...], zarówno w dniu 27 maja 1990 r., jak również nie legitymuje się obecnie. Zatem przedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na jej wniosek podlega umorzeniu, jako wszczęte na wniosek podmiotu nieuprawnionego. Podnieść bowiem należy, że w sytuacji, gdy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpiła osoba, która nie wykazała interesu prawnego i mimo to postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte - winno ono być na podstawie art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowe, umorzone. Wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania nie może być załatwiony, tak jak to nakazuje art. 104 kpa co do istoty. W zależności od tego, czy brak przymiotu strony jest oczywisty, czy też wymaga przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie, jego załatwienie może zapaść albo na podstawie art. 61a kpa postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, albo na podstawie art. 105 § 1 kpa decyzją o umorzeniu postępowania. W niniejszej sprawie organ nadzoru celem zbadania legitymacji skarżącej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej wszczął postępowanie i w jego trakcie dokonał ustaleń w tym zakresie, słusznie uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w zw. a art. 5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 r. Z przyczyn wyżej omówionych chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 157 § 2 kpa i art. 28 kpa. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło