II SA/Op 408/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w przedmiocie przekazania akt postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 3 lipca 2017 r., wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, J. K. zwrócił się o: "wydanie wyroku powodującego przekazanie wszystkich moich akt znajdujących się w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie (...), przez Szefa tego w/w Urzędu do Instytutu Pamięci Narodowej (...)". Zażądał także wydania przez Instytut Pamięci Narodowej decyzji dotyczącej jego antykomunistycznej działalności oraz zasądzenia "analizy grafologicznej wszystkich podpisów osób złożonych na poświadczeniach, świadczących o (...) antykomunistycznej działalności, na mój koszt, a po potwierdzeniu ich wiarygodności, na koszt Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych w Warszawie oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (...). Na skutek zarządzenia z dnia 11 sierpnia 2017 r. wezwano skarżącego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia jej braków formalnych przez jednoznaczne określenie, czy przedmiotem wniesionej skargi jest decyzja, postanowienie, inny akt, czynność, czy też bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie dotyczącej przekazania akt. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 sierpnia 2017 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (por. k- 32 akt). W dniu 25 sierpnia 2017 r. skarżący nadał za pośrednictwem poczty, pismo z dnia 24 sierpnia 2017 r., w którym wyjaśnił, że przedmiotem jego skargi: (...) jest bezpodstawna decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, nie uznająca faktów i akt przekazanych przeze mnie do ww. Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie nie pozwalająca mi na należnego statusu kombatanta walki przeciw władzom komunistycznym PRL i doznającego w związku z powyższym represji, tortur i utraty zdrowia od organów terroru PRL." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, opisując przebieg sprawy związanej z wydaną przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 17 marca 2016 r., nr [...], którym to rozstrzygnięciem organ odmówił skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, przewidzianego w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 693 z późn. zm.). Organ poinformował, że J. K. nie skorzystał wówczas z przysługującego prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast, w wyniku złożenia przez skarżącego wniosku o wzruszenie decyzji w trybie art. 154 K.p.a., decyzją z dnia 10 listopada 2016 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia 28 grudnia 2016 r., organ orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 17 marca 2016 r. Ostatnio wymieniona decyzja została poddana kontroli tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 5 maja 2017 r. oddalił skargę, a postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną J. K. Organ podniósł także, że w świetle obowiązujących przepisów ww. ustawy, nie posiada on obowiązku przekazywania całości dokumentacji do Instytutu Pamięci Narodowej, co zarzuca skarżący. Ponadto, nie posiada możliwości wykonania analizy grafologicznej podpisów osób wskazanych przez J. K. w skardze, bowiem postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało już zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę postanowieniem, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi J. K. jest żądanie dokonania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, czynności przekazania wszystkich akt odnoszących się do osoby skarżącego, do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie. Nie ulega wątpliwości, iż żądana czynność nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy żądana czynność Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Żądana czynność przekazania akt nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest podstaw w przepisach prawa do realizacji tej czynności, a w konsekwencji do oczekiwania realizacji tego uprawnienia przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U z 2015 r., poz. 693), status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 przywołanej ustawy. Z powyższej regulacji, ani pozostałych przepisów ustawy nie wynika obowiązek dla Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do żądanej czynności, a jak wynika z odpowiedzi na skargę – Instytut Pamięci Narodowej nie wystąpił do organu w tej kwestii. Czynność, której domaga się skarżący nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach strony prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Nie konkretyzuje ono uprawnień imiennie określonego podmiotu, zatem nie ma charakteru aktu indywidualnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Informacyjnie wskazać także warto, że jeżeli nawet przedmiotem swojej skargi J. K. pragnął uczynić decyzje Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, dotyczące odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, to decyzje te były przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych, a jedna z nich, tj. z dnia decyzją z dnia 28 grudnia 2016 r., nr [...], została poddana ocenie sąd administracyjnego w prawomocnie zakończonym procesie. W tym stanie rzeczy, wobec braku właściwości do rozpoznania skargi, należało ją odrzucić, co Sąd działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.