II SAB/Op 120/17
WyrokWSA w Opolu2017-10-16
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Ewa Janowska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 czerwca 2017 r., i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności, lecz nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu została usunięta po wniesieniu skargi, co uczyniło dalsze postępowanie w zakresie zobowiązania do działania bezprzedmiotowym. Brak rażącego naruszenia prawa wynikał z faktu, że organ ostatecznie udzielił informacji, a jego działania nie nosiły znamion oczywistego lekceważenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej (SP ZOZ) w Kędzierzynie-Koźlu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów z podmiotami zewnętrznymi na obsługę prawną w latach 2014-2016. Skarżąca zarzuciła naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji w ustawowym terminie. Organ w odpowiedzi na skargę twierdził, że nie otrzymał wniosku i nie doszło do skutecznego doręczenia. Po wniesieniu skargi, organ udzielił skarżącej żądanej informacji.Rozstrzygnięcie
1) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Dyrektora SP ZOZ na rzecz skarżącej M. K. kwotę 602,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu w przedmiocie informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu na rzecz skarżącej M. K. kwotę 602,20 (sześćset dwa 20/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca M. K., reprezentowana przez adwokata Ł. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu (dalej: organ lub Dyrektor ZOZ) w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia 28 czerwca 2017 r., zarzucając naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 - dalej: ustawa), przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Skarżąca wniosła o:
- zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi,
- stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- zasądzenie od organu kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 złotych, stosownie do przepisu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 28 czerwca 2017 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, wniosła o przesłanie kopii tych umów. Podała, że wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi w tymże dniu, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia.
Skarżąca, powołując się na ugruntowane orzecznictwo podniosła, że doręczenie tą drogą wniosku organowi należy uznać za skuteczne, ponieważ "Należy przyjąć, że tak wygenerowane poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma [..] doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru." Dalej podkreśliła, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jako podmiot sektora finansów publicznych jest obowiązany do jej udostępnia. Wskazała, że umowy zawierane pomiędzy organem samorządu terytorialnego (wójtem) a podmiotem świadczącym na rzecz wójta samej gminy obsługę prawną stanowią informację publiczną i analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa (staniones fisci), czy też samorządu (stationes communi), gdyż te rodzaje podmiotów gospodarują majątkiem publicznym i wydatkują środki publiczne. Cytując przepisy mające zastosowanie w sprawie, tj. art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy, skarżąca stwierdziła, że organ w przepisanym terminie nie udostępnił żądanej informacji, nie zawiadomił też o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ustawy, jak też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 cyt. ustawy, więc złożony wniosek nie spotkał się z jakąkolwiek reakcją organu. Odnotowała, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego uznała, że nie ulega wątpliwości, iż organ pozostaje bezczynny w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, stąd skarga była konieczna i zasadna. Dodatkowo wskazała, iż po myśli przepisu art. 25 § 2 P.p.s.a. zdolność sadową mają również samorządowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu, wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie dopuścił się rażącej bezczynności, albowiem nie otrzymał przedmiotowego wniosku. Wskazał, że pierwszą informację w sprawie złożenia spornego wniosku powziął z uzasadnienia skargi z dnia 28 sierpnia 2017 r. Podniósł, że istotnie skarżąca załączyła do skargi wydruk wniosku złożonego na płaszczyźnie ePUAP oraz wydruk Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia, jednak nie wynika z niego kto ze strony organu takowy wniosek odebrał do realizacji. Fakt odnotowania informacji o doręczeniu organowi w dniu 28 czerwca 2017 r. o godz. 13:58 wniosku świadczy tylko o jego przyjęciu przez platformę do realizacji. Tymczasem wniosek jest skutecznie doręczony, gdy organ mógł realnie zapoznać się z jego treścią. Niezbędne zatem jest uzyskanie potwierdzenia odebrania wniosku z jednoczesnym wskazaniem imienia i nazwiska osoby odbierającej wniosek. Takiego dokumentu zarówno w siedzibie SPZOZ w Kędzierzynie-Koźlu nie ma, jak i nie został załączony do dokumentacji skargi. Dlatego, zdaniem organu, twierdzenie skarżącej, iż wniosek został prawidłowo doręczony, co ma potwierdzić Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, nie stanowi o realnej możliwości zapoznania się z jego treścią. Dowodem na realną możliwość zapoznania się adresata z wnioskiem jest potwierdzenie jego odbioru na platformie ePUAP ze wskazaniem prawdziwości podpisu na platformie przez osobę obsługującą to konto platformy, jako upoważnionej z ramienia organu, a nie fakt nadania wniosku i przyjęcia go przez system do realizacji. W sprawie nie było zatem skutecznego doręczenia wniosku, stąd organ wobec faktu braku skutecznego doręczenia i niemożności zapoznania się jego treścią, nie pozostawał w bezczynności. Jednocześnie Dyrektor stwierdził, że z chwilą uzyskania z treści skargi z dnia 28 sierpnia 2017 r. informacji o złożeniu wniosku przez skarżącą spełnił obowiązek jej udzielenia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i udzielił skarżącej takiej informacji w przepisanym ustawowo terminie odrębnym pismem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 zwanej P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym należy dodać, iż Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu, polegająca na nierozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 28 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego.
Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm. - dalej: także ustawa), polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
Kontrolując niniejszą skargę na bezczynność Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie na dzień jej wniesienia, ale przed wydaniem orzeczenia zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie bezczynności.
Przede wszystkim przyjdzie dostrzec, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega ocenie z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Oznacza to, że udostępnienie informacji objętej wnioskiem może nastąpić wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy oraz, że jest on w posiadaniu informacji, które mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Wobec tego reprezentujący taki zakład Dyrektor jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu jest podmiotem leczniczym w rozumieniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638, z późn. zm. - dalej: u.d.l.), wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.l., rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych. Poza tym Samodzielny Publiczny Zespołu Opieki Zdrowotnej jako podmiot leczniczy dysponuje w całości majątkiem publicznym.W tym względzie stwierdzić przyjdzie, że Dyrektor ZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacja objęta treścią wniosku skarżącej ma taki charakter.
Należy przy tym zauważyć, że okoliczność zaliczenia ZOZ do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie była w niniejszej sprawie kwestionowana.
W niniejszej sprawie nie budzi także wątpliwości Sądu, że żądana przez skarżącą informacja stanowiła informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to również w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Z art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W świetle powyższego oczywistym jest, że każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania podmiotu (w tym o trybie działania) wykonującego zadanie publiczne związane z ochroną zdrowia, a takim jest Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej, stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy). W świetle powołanych przepisów uprawnione jest twierdzenie, że informacje odnoszące się do umów zawieranych pomiędzy organem ZOZ a podmiotem świadczącym na jego rzecz obsługę prawną stanowią informację publiczną.
Skoro z powyższych wywodów wynika, że żądana we wniosku skarżącej informacja stanowi informację publiczną, a Dyrektor ZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to tym samym powinien on odnieść się do przedmiotowego wniosku skarżącej w trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy (w zakresie terminu udostępnienia) oraz w art. 14 ust. 1 ustawy (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 ustawy jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, a więc gdy zachodzą określone w tym przepisie przesłanki do umorzenia postępowania. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się zatem bądź przez udostępnienie we ww. terminie informacji (czynność materialno-techniczna), bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 ustawy lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) bądź o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ustawy). Powyższe oznacza, że w wypadku, gdy dany podmiot będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, wbrew tym przepisom ani nie udostępni w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca domagała się udzielenie informacji w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. Dyrektor ZOZ w odpowiedzi na skargę wskazał, że przedmiotowego wniosku nie otrzymał. Kwestią sporną w sprawie było zatem rozstrzygnięcie, czy wniosek skarżącej z dnia 28 czerwca 2017 r. został skutecznie doręczony adresatowi. Nie jest celowe przytaczanie w tym miejscu całych wywodów Dyrektora, gdyż wskazane one zostały w stanie faktycznym sprawy. Rozważając natomiast zasadność tego zarzutu należy przede wszystkim mieć na uwadze, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Nie budzi również żadnych wątpliwości, że za wniosek pisemny uznać trzeba także przesłane zapytanie pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej: CBOSA). Nadto w orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że do obowiązków organu administracji publicznej oraz innych podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej oficjalnej poczty elektronicznej - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., I OSK 1968/15; postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15 - CBOSA). Stąd też przyjąć należy domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej podmiotu zobowiązanego, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Jeżeli zatem podmiot skarżący udowodni, że wniosek został wysłany drogą elektroniczną, to ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony na serwer odbiorcy obciąża organ administracji (podmiot zobowiązany do udzielania informacji publicznej), na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r., I OSK 1924/16).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, iż skarżąca przedłożyła do akt sprawy wydruk wniosku skierowanego na prawidłowy adres e-mail ZOZ z którego wynika, że przedmiotowy wniosek został wysłany w dniu 28 czerwca 2017 r. o godz. 13.58. Poza tym załączyła również wydruk Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wniosku od Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej. Dlatego też, w ocenie Sądu, skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła fakt skutecznego doręczenia wniosku stronie zobowiązanej do udzielenia informacji publicznej. Dyrektor ZOZ nie kwestionuje tej okoliczności, a jedynie neguje skuteczność tego doręczenia, zarzucając że z przedłożonego dokumentu nie wynika kto ze strony organu ten wniosek odebrał do realizacji, zatem nie mógł realnie zapoznać się z jego treścią.
Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych konstatacji argumentacja Dyrektora ZOZ jest nietrafna. Organ w żaden sposób nie podważył wykazanych przez skarżącą okoliczności poprawności nadania i doręczenia przedmiotowego wniosku na serwer odbiorcy, zatem uznać należy, iż wniosek dotarł do adresata.
Załatwienie żądania objętego powyższym wnioskiem powinno zatem nastąpić na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, czyli w formie czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu żądanej informacji (art. 10 i 13 ustawy), w sposób określony w opisanym wyżej wniosku skarżącej, jako, że formę i sposób jej udostępnienia wyznacza zakres żądania wnioskodawcy (art.14 ust. 1 ustawy).
Lektura akt sprawy wskazuje i potwierdza to strona przeciwna, że żądaną informację udzielono skarżącej pismem datowanym na dzień 8 września 2017 r., znak [...], nadanym w dniu 11 września 2017 r. listem poleconym na adres skarżącej, zgodnie z jej wnioskiem.
Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że w chwili wnoszenia do Sądu przedmiotowej skargi, czyli w dniu 16 sierpnia 2017 r. Dyrektor ZOZ był w bezczynności.
W tym stanie faktycznym i prawnym przyjąć należy, że ZOZ w dniu 13 września 2017 r. przesyłając do Sądu przy odpowiedzi na skargę żądaną przez skarżącą informację, dopiero wówczas zrealizował wniosek z 28 czerwca 2017 r. Oznacza to, że bezczynność Dyrektora w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku skarżącej została usunięta przez organ, przy czym bezczynność ta ustała już po wniesieniu skargi do Sądu. W związku z tym należało przyjąć, że do dnia wniesienia skargi Dyrektor ZOZ pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji określonej we wniosku skarżącej.
Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyni zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu ww. Dyrektora do rozpoznania żądania skarżącej ujętego we wniosku z dnia 28 czerwca 2017 r. Odpadnięcie głównej przesłanki (bezczynność organu), w okresie pomiędzy wpływem skargi do Sądu na bezczynność a rozpoznaniem przez organ wniosku (żądania) skarżącej, uniemożliwiło Sądowi zobowiązanie organu do podjęcia czynności udostępnienia informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Skoro więc postępowanie w tym przedmiocie okazało się bezprzedmiotowe, należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym orzeczona w punkcie 1 sentencji wyroku. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie, przyjęto, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 P.p.s.a.). Gdy postępowanie przed sądem, po wniesieniu skargi na bezczynność organu, stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na podjęte przez organ czynności, wówczas Sąd powinien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, CBOSA).
Zważyć przy tym należy, że udzielenie w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ żądanej informacji, nie zwalniało wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzeczenia, czy bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.) .
W niniejszej sprawie, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie stwierdził bowiem, by Dyrektor pozostawał bierny, a ocenę tę Sąd wyprowadza z faktu, biorąc pod uwagę z jednej strony datę wpływu do organu wniosku skarżącej o udostępnienie określonej informacji, czyli 23 czerwca 2017 r., z drugiej zaś strony - dzień, w którym Dyrektor przekazał skarżącej żądane informacje, tj. 18 września 2017 r. Zdaniem Sądu, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując w tym kontekście oceny postępowania Dyrektora, Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ ten po otrzymaniu skargi z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy, udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej, pozostając w przekonaniu o prawidłowości podjętych działań i trafności dokonanej wykładni przepisów prawa.
Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd oparł na przepisach art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. Zasadą jest, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi - art. 200 P.p.s.a. Na równi z sytuacją uwzględnienia skargi ustawodawca potraktował umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość wskutek podjęcia czynności przez organ w trybie autokontroli - art. 54 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu, dokonanie przez organ - pomiędzy wniesieniem skargi na bezczynność a jej rozpoznaniem przez Sąd - czynności materialno-technicznej, której niewykonanie podniesiono w skardze na bezczynność, stanowi faktyczne "uwzględnienie" skargi przez organ, a zatem uzasadnia zwrot skarżącej kosztów postępowania na podstawie przedłożonego spisu kosztów, tj.: wpisu sądowego od skargi - 100 zł, zastępstwa procesowego - 480 zł, opłaty od pełnomocnictwa - 17 zł oraz nadania skargi listem poleconym za potwierdzeniem odbioru w kwocie 5,20 zł, na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło