V SA/Wa 2228/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-18

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Justyna Mazur, Beata Blankiewicz- Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatkowanie środków z dotacji celowej przed terminem realizacji zadania publicznego, mimo osiągnięcia celu umowy, stanowi podstawę do żądania zwrotu tych środków jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości?
Ratio decidendi
Wydatkowanie środków z dotacji celowej przed terminem realizacji zadania publicznego, nawet jeśli cel umowy został osiągnięty, stanowi naruszenie warunków umowy i może być podstawą do uznania tych środków za pobrane w nadmiernej wysokości, co skutkuje obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami. Sąd uznał, że dotacja celowa jest przeznaczona na określony cel i powinna być zrealizowana w wyznaczonym terminie, a jej wykorzystanie przed tym terminem jest przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie otrzymało dotację celową od Ministra Obrony Narodowej na realizację zadania publicznego. Stowarzyszenie wydało część środków (4.320,00 zł) przed terminem realizacji zadania, co zostało uznane przez Ministra za naruszenie umowy i podstawę do żądania zwrotu dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, argumentując, że cel umowy został osiągnięty, a wydatkowanie środków przed terminem nie powinno skutkować obowiązkiem zwrotu, powołując się na zasady prawa cywilnego. WSA oddalił skargę, uznając, że wydatkowanie środków przed terminem realizacji zadania stanowiło naruszenie umowy i podstawę do zwrotu dotacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu oddala skargę. Minister Obrony Narodowej (dalej także: "MON", "Minister") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "Kpa"), w związku z art. 152 ust. 3, art. 169 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 5 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.; dalej: "ustawa o finansach publicznych"), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. określającej wysokość kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] w wyniku realizacji umowy numer [...] z dnia [...] marca 2015 r. na kwotę 4.320,00 zł, a także termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na dzień 17 lipca 2015 r.- utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2016 r. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Minister Obrony Narodowej zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 4.320,00 zł, określił termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na dzień 17 lipca 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w dniu [...] marca 2015 r. Minister Obrony Narodowej reprezentowany przez Dyrektora Departamentu Wychowania i Promocji Obronności MON zawarł ze Stowarzyszeniem [...] umowę numer [...] na realizację zadania publicznego pod nazwą [...]. Zawarta umowa była umową na powierzenie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, ze zm.). W § 1 ust. 3 zawartej umowy strony zobowiązały się stosować przy jej realizacji "Zasady przyznawania i rozliczania dotacji przez Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań związanych z obronnością państwa" (dalej: "Zasady"), które szczegółowo określają sposób wykorzystania i rozliczenia dotacji. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy Stowarzyszenie otrzymało dotację w wysokości 17.000,00 zł, płatną w dwóch transzach z czego I transza w wysokości 10.000,00 zł zgodnie z umową została przekazana Stowarzyszeniu w dniu 9 kwietnia 2015 r., zaś druga w dniu 15 maja 2015 r. Podczas analizy sprawozdania stwierdzono, że wykorzystanie dotacji w kwocie 4.320,00 zł nastąpiło przed terminem realizacji zadania określonego § 2 ust. 1 zawartej umowy, tj. w dniu 12 kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. Stowarzyszenie zostało poinformowane o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz na podstawie przesłanej przy ww. piśmie noty obciążeniowej nr [...] z dnia 17 lipca 2015 r. zostało wezwane do zapłaty kwoty 4.320.00 zł. Oprócz potwierdzenia faktu wykorzystania przed terminem realizacji zadania dotacji w kwocie 4.320,00 zł analiza dokumentacji wykazała także zakup napojów alkoholowych na kwotę 125,01 zł, co było niezgodne z Zasadami. W dniu 28 września 2015 r. Stowarzyszenie uregulowało należność w kwocie 125,01 zł po wystawieniu noty obciążeniowej Nr [...] z 15 września 2015 r. W związku z niewypełnieniem przez Stowarzyszenie warunków, na jakich dotacja została przyznana, organ wszczął postępowanie administracyjne mające na celu określenie kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu, od którego nalicza się odsetki. Uznał, iż warunki realizacji zadania były znane Stowarzyszeniu już na etapie opracowywania oferty realizacji zadania publicznego i winny być przestrzegane. Fakt wykorzystania dotacji na cel, na który została przyznana nie może świadczyć o prawidłowości jej wydatkowania. Stowarzyszenie było bowiem zobowiązane do wykorzystania środków w terminie realizacji zadania. Termin ten, zgodnie z § 2 ust. 1 umowy został ustalony od dnia 15 kwietnia 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. W tych okolicznościach, wszelkie płatności dokonane poza tym okresem stanowią koszty niekwalifikowane i w przypadku dotacji podlegają zwrotowi do budżetu państwa w całości. Wobec tego, iż Stowarzyszenie nie mogło władać dotacją jak właściciel, to jest bez ograniczeń, a przeciwnie mogło ją wykorzystać jedynie w sposób określony przez udzielającego dotację, środki zostały pobrane w nadmiernej wysokości, to jest wyższej niż niezbędna na dofinansowanie zadania. W tych okolicznościach Minister na podstawie art. 152 ust. 3, art. 169 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 5 pkt 2 i ust. 6 ustawy o finansach publicznych określił Stowarzyszeniu wysokość kwoty przypadającej do zwrotu na 4.320,00 zł oraz określił termin, od którego nalicza się odsetki na 17 lipca 2015 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło Stowarzyszenie. Zarzuciło błędne zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych oraz wniosło o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu decyzji podniosło, iż nie zaistniała żadna z przesłanek do zwrotu otrzymanej dotacji. Dotacja w całości została przeznaczona na wykonanie zadania publicznego określonego w umowie. W tych okolicznościach decyzja MON z dnia [...] marca 2016 r. jest pozbawiona podstaw prawnych. Minister, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., opisaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji przypomniał przebieg postępowania w sprawie, a rozpoznając sprawę ponownie przytoczył, iż strony niniejszego postępowania zawarły umowę z dnia [...] marca 2015 r., w której zobowiązały się stosować przy jej realizacji "Zasady przyznawania i rozliczania dotacji przez Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań związanych z obronnością państwa", stanowiące załącznik do ogłoszenia Otwartego Konkursu Ofert, które szczegółowo określają sposób wykorzystania i rozliczenia dotacji. Wskazując na okoliczności i daty otrzymania dotacji i realizacji zadania publicznego, Minister wskazał, iż Stowarzyszenie dokonało wydatkowania środków z dotacji przed terminem realizacji zadania, to jest w dniu 12 kwietnia 2015 r., co było działaniem nieuprawnionym. Załączone do sprawozdania z realizacji zadania publicznego pn. [...] faktury nr [...] i nr [...] miały odpowiednio termin zapłaty do 21 kwietnia 2015 r. i 23 kwietnia 2015 r. Minister wskazał także, iż dokonując zapłaty kwoty 4.320,00 zł dotacji w terminach wskazanych w fakturach Stowarzyszenie uniknęłoby naruszenia § 10 ust. 1 umowy, który wskazuje, że "płatności mogą być dokonywane wyłącznie w terminie realizacji zadania, nie wcześniej niż od dnia rozpoczęcia realizacji zadania". Już na etapie Otwartego Konkursu Ofert ogłoszonego w Biuletynie Informacji Publicznej wskazano termin realizacji zadania publicznego, o którym mowa nie wcześniej niż od 15 kwietnia 2015 r. W § 2 ust. 1 zawartej umowy wskazano termin realizacji zadania zgodny z przedstawioną przez Stowarzyszenie ofertą realizacji zadania publicznego. W tych okolicznościach, w ocenie Ministra zasadne jest podtrzymanie żądania zwrotu do budżetu państwa środków finansowych w kwocie 4.320,00 zł stanowiących naruszenie § 10 ust. 1 zawartej umowy. Środki te stanowią dotację pobraną w nadmiernej wysokości, gdyż stanowią refundację kosztów poniesionych przez Stowarzyszenie przed terminem realizacji zadania, tj. zostały wydatkowane niezgodnie z zawartą umową oraz w sprzeczności z art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Nieprawidłowości, o których mowa w decyzji, zostały stwierdzone w dniu 17 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 169 ust. 5 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, odsetki w razie wykorzystania dotacji w nadmiernej wysokości nalicza się od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. Tym samym organ uznał dzień 17 lipca 2015 r. za termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Pismem z dnia 8 lipca 2016 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2016 r. Zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z istotnym naruszeniem prawa materialnego, a to art. 152 ust. 3 w zw. z art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne wyłożenie pojęcia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, a następnie błędną subsumpcję ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod przepis naruszonej normy materialnej, 2. art. 10 § 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pozbawieniu skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez niezawiadomienie go o zakończeniu czynności dowodowych, przez co skarżący utracił możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, złożenia wyjaśnień co do okoliczności niedochowania terminu wydatkowania środków publicznych oraz przyczyn takiego stanu faktycznego, co z kolei mogło przełożyć się na niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego - w zakresie zakwalifikowania do zakresu pojęciowego dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2016 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji stała się nieprawidłowa wykładnia pojęcia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Organy uznały bowiem, że jako dotację pobraną w nadmiernej wysokości postrzegać należy wszystkie przypadki naruszenia terminu wydatkowania środków przyznanych tytułem dotacji. Stanowisko to oparte jest na schematycznym, oderwanym od realiów konkretnej sprawy wydedukowaniu przez organ, że każda w zasadzie nieprawidłowość - niezależnie od wagi uchybienia i jej wpływu na realizację obowiązków podstawowych stron umowy o realizację zadania publicznego - skutkuje obowiązkiem zwrotu w całości lub w części przyznanych tytułem dotacji środków publicznych. Skarżący w tej mierze podniósł, że wydatkowanie tego typu środków odbywa się na podstawie umowy cywilnoprawnej, a tą rządzą reguły prawa zobowiązań - równowaga stron i zasady współżycia społecznego, zwłaszcza, że po jednej stronie stosunku zobowiązaniowego stanął profesjonalny podmiot - dysponent środków publicznych, po drugiej zaś - organizacja społeczna jedynie sporadycznie mająca szansę skorzystać z tego typu środków, niekorzystająca z profesjonalnej pomocy prawnej, która działając w dobrej wierze i dla wykonania zobowiązania zawartego w umowie podjęła najsłuszniejsze w jej przekonaniu działania, by cel umowy zrealizować. W ocenie skarżącej przypadek wydatkowania środków, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie nie spełnia przesłanek do zaliczenia go do którejkolwiek kategorii wymienionej w art. 169 ustawy o finansach publicznych. Kwota wykorzystanej dotacji odpowiadała koniecznym potrzebom związanym z realizacją zadania w ustalonym terminie. Były to środki niezbędne, bez których realizacja zadania nie byłaby możliwa. Zadanie zostało zrealizowane. W ocenie Stowarzyszenia, w okolicznościach niniejszej sprawy należy się odwołać się w pełnym zakresie do brzmienia art. 65 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Celem umowy była realizacja zadania publicznego przez zleceniobiorcę, działającego na zlecenie zleceniodawcy, dążącego do poprawy wizerunku Sił Zbrojnych RP i wzrostu akceptacji społecznej dla wojska, przy zaangażowaniu środków publicznych w proporcji określonej w umowie. To z kolei - dla zachowania równowagi interesów stron umowy - determinuje sposób interpretowania zapisów umownych w zakresie wydatkowania środków pochodzących z dotacji. Skoro bowiem cel umowy został osiągnięty, a środki publiczne pochodzące z dotacji zostały wydatkowane właśnie na ten cel (zgodnie z ustalonym przez strony kosztorysem), to żądanie ich zwrotu do budżetu państwa z powodu uchybienia umownemu terminowi płatności narusza zarówno przepis art. 65 § 2 kc, jak i zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 kc, i jako takie nie korzysta z ochrony prawa. Skarżący powołał się przy tym na orzecznictwo sądów powszechnych, powstałe na tle wykładni art. 65 § 2 kc. W przekonaniu skarżącego, wobec braku uzasadnienia dla uznania dotacji przyznanej na realizację zadania publicznego nie zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązku zwrotu dotacji na podstawie art. 152 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, a interpretacja przepisu przez organy obu instancji była niewłaściwa, co przyczyniło się do wydania w pierwszej instancji decyzji naruszającej prawo materialne, utrzymanej następnie w mocy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - z uchybieniem przepisom postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.  W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, uznając ja za pozbawioną podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2014, poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Stan faktyczny niniejszej sprawy jest w zasadzie bezsporny. Nie jest bowiem kwestionowane zawarcie przez strony umowy z dnia [...] marca 2015 r. numer [...] na realizację zadania publicznego pod nazwą [...]. Bezsporne jest także to, iż Stowarzyszenie dokonało wydatkowania środków z dotacji w łącznej kwocie 4.320,00 zł przed terminem realizacji zadania określonym w § 2 ust. 1 umowy na okres od 15 kwietnia 2015 r. do 31 sierpnia 2015 r., to jest w dniu 12 kwietnia 2015 r. Minister uznał kwotę 4.320,00 zł za pobraną w nadmiernej wysokości wskutek jej wydatkowania przed terminem realizacji zadania oraz z naruszeniem postanowień § 10 ust. 1 umowy, obligującym Stowarzyszenie do wykorzystania środków finansowych z dotacji w terminie realizacji zadania i dokonywania płatności w terminie realizacji zadania, nie wcześniej niż od dnia rozpoczęcia realizacji zadania i nie później niż do dnia jego zakończenia. W ocenie Ministra było to działanie nieuprawnione, w szczególności, że załączone do sprawozdania z realizacji zadania publicznego pn. [...] faktury nr [...] i nr [...] miały odpowiednio termin zapłaty do 21 kwietnia 2015 r. i 23 kwietnia 2015 r. Minister wskazał także, iż dokonując zapłaty kwoty 4.320,00 zł dotacji w terminach wskazanych w fakturach Stowarzyszenie uniknęłoby naruszenia § 10 ust. 1 umowy. Zdaniem zaś Stowarzyszenia nie każda nieprawidłowość w wydatkowaniu środków przyznanych tytułem dotacji skutkuje obowiązkiem zwrotu. Okoliczności sprawy nie uzasadniają zakwalifikowania sposobu wydatkowania środków przez Stowarzyszenie do któregokolwiek z przypadków wymienionych w art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Stowarzyszenie nie posiadało bowiem środków finansowych pozwalających na organizację konkursu ze środków własnych, jakiekolwiek działania związane z wydatkowaniem środków podjęło dopiero po przekazaniu dotacji na umówiony cel publiczny. Zadanie zostało wykonane, tym samym cel umowy został osiągnięty, co sprawia, że żądanie zwrotu środków narusza art. 65 § 2 kc, jak i zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 kc, i jako takie nie korzysta z ochrony. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji w zakresie uznania wskazanej w decyzji kwoty dotacji 4.320,00 zł, przypadającej do zwrotu jako pobranej w nadmiernej wysokości stanowi art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Jak wynika z § 1 ust. 2 umowy, strona zobowiązała się wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w umowie. W myśl § 2 ust. 2 zdanie pierwsze umowy zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania przekazanej dotacji, o której mowa w § 3, zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych umową. Słusznie zatem Minister wskazał, że wykorzystanie dotacji ze środków publicznych przed wyznaczonym terminem wykonania zadania stanowi naruszenie warunków umowy. Istotne w tej mierze jest, iż zawarta pomiędzy stronami umowa obejmuje realizację zadania publicznego (§1 ust. 1 umowy), a przekazana na ten cel dotacja, o której mowa w § 3 umowy stanowi środki publiczne. Wskazać zatem należy, że dotacja celowa jest przeznaczona na określony cel i powinna być zrealizowana w wyznaczonym terminie. Jej wykorzystanie jest wydatkiem ze środków publicznych, a zatem granice upoważnienia do jej wykonania stanowi zakreślony termin i cel. Zarówno przed wyznaczonym terminem realizacji zadania, jak i po jego upływie nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, bowiem środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają w dyspozycji jednostki, która je otrzymała. Dokonanie wydatku z takich środków jest przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych. Środki przyznane w ramach dotacji mają bowiem "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne, (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II GSK 159/13 - LEX nr 1485494). Jak już wskazano wyżej bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż środki pochodzące z dotacji w części stanowiącej łącznie kwotę 4.320,00 zł zostały przez Stowarzyszenie wydatkowane tytułem zapłaty za towary dokumentowane fakturami nr [...] i nr [...] w dniu 12 kwietnia 2015 r., podczas gdy termin realizacji zadania publicznego ustalono na okres od dnia 15 kwietnia 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. Stowarzyszenie w uzasadnieniu skargi, wskazując na wadliwość oceny Ministra co do zakwalifikowania powyższych środków jako podlegających zwrotowi wskazało, iż jakiekolwiek działania związane z wydatkowaniem środków podjęło po przekazaniu dotacji. Powyższe twierdzenie odbiega jednak od treści wyjaśnienia złożonego przez skarżącego w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r., dotyczącym przyjęcia sprawozdania z realizacji zadania publicznego, w którym wskazano, iż Stowarzyszenie podpisało umowę na realizację zadania publicznego w dniu 27 marca 2015 r. i po podpisaniu umowy zostały złożone zamówienia m.in. na dyplomy specjalne, których dotyczy faktura [...] na kwotę 1.960,01 zł. Jak wynika z zapisów widniejących na tej fakturze dostawa została wykonana w dniu 7 kwietnia 2015 r., należność została uiszczona przelewem w dniu 12 kwietnia 2015 r. Jednocześnie, jak już była o tym mowa bezsporne jest, iż do zawarcia umowy na realizację zadania publicznego doszło w dniu [...] marca 2015 r. Z powyższego wynika zatem, iż zamówienie dyplomów specjalnych nastąpiło przed zawarciem umowy o dofinansowanie, a ich nabycie wprawdzie po zawarciu umowy, ale przed datą początkową realizacji zadania określoną w umowie i przed datą początkową postawienia środków do dyspozycji beneficjenta. Z treści widniejących na fakturze VAT [...] na kwotę 2.360,00 zł wynika zaś, iż sprzedaż wskazanego w niej towaru (tusz HP No339 BLACK – 1 szt., tusz HP No343 COLOR 1 szt., rejestrator samochodowy TRACER – 7 szt.) nastąpiła w dniu 9 kwietnia 2015 r, zaś przeniesienie własności towaru z datą zapłaty, to jest w dniu 12 kwietnia 2015 r. Tym samym w odniesieniu do tej faktury nabycie wskazanego w niej towaru nastąpiło po zawarciu umowy, ale także przed datą początkową realizacji zadania określoną w umowie i przed datą początkową postawienia środków do dyspozycji beneficjenta. Możliwość dysponowania kwotą dotacji jest bowiem określona w umowie poprzez wyznaczenie datami okresu, w którym może być wykorzystana. Bez znaczenia jest tu faktyczna możliwość dokonania zapłaty z tych środków dlatego, że znajdują się one na rachunku beneficjenta. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w odniesieniu do kwoty dotacji, o której mowa w zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie naruszyło postanowienia umowy w zakresie § 1 ust. 2, § 10 ust. 1, w zw. z § 2 ust. 1 i 2, albowiem środki pochodzące z dotacji zostały wykorzystane na realizację zobowiązań i zakupy dokonane przed terminem realizacji zadania publicznego i wydatkowane przed tym terminem. Działanie to miało zatem miejsce z przekroczeniem udzielonego upoważnienia do wykorzystania środków publicznych. Przypomnieć bowiem należy, że dotacja celowa jest przeznaczona nie tylko na określony cel, ale powinna być także zrealizowana w wyznaczonym terminie. Wydatkowanie kwoty dotacji przed terminem realizacji zadania z całą pewnością nie jest działaniem prawidłowym i w ocenie Sądu należy środki te zakwalifikować co najmniej jako pobrane w nadmiernej wysokości. W sytuacji bowiem, gdy zadanie zostanie wykonane prawidłowo, to jest zgodnie z celem i terminem realizacji, przy wykorzystaniu części środków na ten cel przeznaczonych, to część wykorzystana przed terminem realizacji zadania, w sytuacji gdy organ nie kwestionuje prawidłowości przeznaczenia tych środków stanowi kwotę dotacji pobraną w nadmiernej wysokości. Tym samym w ocenie Sądu nie zasługują na podzielenie zarzuty naruszenia przez Ministra art. 169 ust. 2 i art. 152 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach zaś należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (§ 2). Z treści zapisów umowy, także przywoływanych wyżej wynikają niewątpliwie obwiązki obu stron umowy. Niewątpliwy jest też charakter objętego umową zadania i środków na jego wykonanie przekazanych. Naruszenie postanowień umowy, o którym mowa wyżej jest niewątpliwe i w istocie niekwestionowane. Postanowienia te wynikając wprost z treści umowy w sposób zrozumiały nie wymagają stosowania metod interpretacji poza gramatyczną. Z treści skargi nie wynika też, aby naruszenie postanowień umowy, o których była mowa wynikało z problemów z interpretacją jej treści, a było spowodowane skupieniem się na organizacji Gali Finałowej konkursu, z pominięciem szczególnego - publicznego charakteru zadania i szczególnego, bo publicznego charakteru otrzymanych środków, sposobu ich wykorzystania, których został precyzyjnie określony w umowie. Trafny jest zaś zarzut skargi naruszenia przez MON postanowień art. 10 § 1 Kpa. Zgodnie z jego brzmieniem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt administracyjnych Stowarzyszenie zostało pozbawione czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia o zakończeniu prowadzenia postępowania i umożliwienie złożenia dodatkowych wyjaśnień. Brak jest bowiem w aktach korespondencji, która wskazywałaby na realizację przez Ministra powyższego obowiązku, wynikającego z art. 10 § 1 Kpa. W ocenie Sądu jednak brak jest podstaw do stwierdzenia, aby naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, iż zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze nie wskazywano na braki postępowania, które powinny zostać uzupełnione, czy konieczność dodatkowego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności z udziałem Stowarzyszenia. Spór zaś sprowadzał się do oceny ustalonego stanu faktycznego i prawidłowości wykładni zastosowanych przepisów prawa. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż powyższe naruszenie art. 10 § 1 Kpa powinno stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji z zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Z tych też względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło