II SA/Rz 861/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-10-18
Skład orzekający: Maciej Kobak, Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych została wydana prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych. Raport oddziaływania na środowisko zawierał wszystkie niezbędne elementy, a udział społeczeństwa został zapewniony zgodnie z przepisami. Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdziły naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Fundacja zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów ustawy środowiskowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wadliwe ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie wniosków dowodowych, brak zapewnienia czynnego udziału stron, a także wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji. Organy administracji obu instancji uznały zarzuty za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko -skargę oddala-
II SA/Rz 861/17
UZASADNIENIE
W dniu 2 czerwca 2016 r. K sp. z o.o. z/s w [...] (dalej również: Spółka) zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na modernizacji instalacji do produkcji płyt wiórowych w zakładzie Spółki, zlokalizowanym w [...].
Uwzględniając stanowisko wyrażone w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, określając jednocześnie zakres raportu oddziaływania na środowisko.
Po przedłożeniu wymaganej dokumentacji oraz przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych zakładu K sp. z o.o. W sentencji tej decyzji określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko. Wskazano też, że instalacja nie podlega określeniu gotowości do wychwytywania dwutlenku węgla.
Określono również wymóg wykonania analizy porealizacyjnej przedsięwzięcia w zakresie ochrony powietrza i ochrony klimatu akustycznego modernizowanej instalacji, a także wdrożenia ciągłych pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza dla emitora suszarni wiórów (E-5) w zakresie pyłu ogółem, monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przez okres 4 lat od uruchomienia zmodernizowanej instalacji , i przedstawiania w terminie dwóch miesięcy od dnia wykonania pomiaru, uwzględniając pomiary hałasu przy wytypowanej zabudowie mieszkaniowej z częstotliwością co najmniej 4 razy w roku (w równych odstępach czasu) i pomiary emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych w sytuacji normalnej pracy zmodernizowanej instalacji we wskazanych zakresach.
Jednocześnie też organ stwierdził brak konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, brak konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej oraz brak konieczności utworzenia obszarów ograniczonego użytkowania.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że objęte wnioskiem Spółki przedsięwzięcia należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 71). W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz jego późniejszym uzupełnieniu, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.) – dalej: "ustawa środowiskowa", przeanalizowano opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Organ podniósł, że w świetle przedstawionej dokumentacji, celem modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych jest poprawa skuteczności systemu odpylania i kompleksowe ograniczenie emisji zanieczyszczeń z zakładu, wobec czego do realizacji wybrano wariant "inwestycyjny".
Odwołanie od tej decyzji wniosła E z/s w [...], domagając się uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia organu I instancji.
Zdaniem odwołującej Prezydent Miasta [...] oparł wydaną decyzję na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, skutkiem czego było uwzględnienie w pełnym zakresie wniosku inwestora. Ponadto, organ I instancji błędnie odstąpił od nałożenia na wnioskodawcę obowiązku unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz od nałożenia na inwestora konieczności przeprowadzenia ponownie oceny oddziaływania na środowisko w trybie art. 88 ust. 1 ustawy środowiskowej. Błędnie również przyjęto, że wnioskowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia znacząco oddziaływującego na środowisko. Niezależnie od powyższego odwołująca Fundacja zarzuciła organowi procedowanie w sposób niezgodny z uregulowaniami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: "k.p.a.", w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosków o przeprowadzenie rozprawy, wniosków dowodowych oraz niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację inwestycji (następuje na kolejnych etapach: w sprawach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę). Przepisy dotyczące ocen środowiskowych wprowadzone zostały w wyniku implementacji przepisów wspólnotowych (dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne Dz. Urz. UE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r. i mają służyć wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą spowodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (art. 2 ust 1 dyrektywy i art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej). Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu wydającego decyzje na dalszym etapie tego procesu (art. 56 ust. 9 w zw. z art. 46 ust. 4a ustawy Prawo ochrony środowiska). Przedsięwzięcie musi więc być realizowane w sposób określony w decyzji środowiskowej, w oparciu o projekt budowlany, którego warunkiem zatwierdzenia jest jego zgodność z taką decyzją. Również zgłoszenie inwestycji do użytkowania i jej odbiór następuje z uwzględnieniem warunków określonych w decyzji środowiskowej.
Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja podjęta została na wniosek inwestora w celu ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych zakładu. Przedsięwzięcie polegać będzie na modernizacji m.in. odpylania prasy głównej płyt wiórowych (zastąpieniu instalacji oczyszczania bazującej na płuczce, na skruber) wraz z przebudową emitora E-13 oraz likwidacją emitora E-13a (odpylanie prasy), instalacji odciągowej ze skrawalni (wymiana cyklonów i zainstalowanie filtra tkaninowego wraz z likwidacją emitorów E-3 i E-4 i zastąpienie ich nowym emitorem E-3, instalacji oczyszczania gazów na suszarni wiórów (emitor E-5) która prowadzona będzie w dwóch etapach: I etap - budowa baterii cyklonów wraz z tymczasowym emitorem odprowadzającym gazy z procesu suszenia wiórów, II etap budowa/montaż urządzenia UTWS (cyklon wstępny, wymiennik ciepła, elektrofiltr suchy, rekuperator) wraz z nowym emitorem odprowadzającym gazy; w związku z modernizacją nastąpi zmiana systemu ogrzewania suszarni wiórów z bezpośredniego na pośredni, instalacji odciągowej z rębaka bębnowego (zainstalowanie filtra tkaninowego zamiast cyklonu), linii mechanicznego oczyszczania trocin (wykonanie pyłoszczelnej obudowy) oraz likwidacji emitora E-2a (transport trocin linia II), instalacji odciągowej ze szlifierni (wymiana filtra tkaninowego), prasy głównej, której celem jest wydłużenie czasu prasowania, a tym samym zmniejszenie zawartości wolnego formaldehydu w płycie. Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie Zakładu K sp. z o.o. na działkach ewidencyjnych nr 76/1, 76/3, 77/1, 77/2, 83/1, 85, 10, 85/19, 85/21, 89/1, 89/2, 89/5, 90/1, 90/2, 90/3, 91/3, 91/5, 92 obręb 3 [...]. Charakterystykę przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dokonana analiza przedłożonych dokumentów wraz z kartą informacyjną wykazała, że planowane zamierzenie należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W wyniku przeprowadzonego postępowania oraz oceny oddziaływania na środowisko, w ramach którego planowana inwestycja uzyskała uzgodnienia wymagane prawem, przy zapewnieniu udziału społeczeństwa, uwzględniony został wniosek strony i organ I instancji wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania. Organ odwoławczy podniósł, że rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym nie stwierdził wad postępowania ani naruszenia prawa materialnego, podnoszonych przez Fundację w zarzutach odwołania.
W ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia art. 82 ust 1 pkt 1 lit c) ustawy środowiskowej w zw. z art 80 k.p.a., stanowi polemikę z ustaleniami organu I instancji. Planowane przedsięwzięcie polega na modernizacji istniejącego zakładu, zmierzającej do poprawy jakości powietrza, ograniczenia zanieczyszczeń pyłowych i substancji lotnych. Planowane przedsięwzięcie będzie w całości realizowane na terenie istniejącego zakładu K. W ramach realizacji zamierzenia inwestycyjnego nie dojdzie do przekształceń terenów pokrytych szatą roślinną, realizacji prac w granicach obszarów objętych formami ochrony przyrody, a także nie wystąpi konieczność usunięcia drzew lub krzewów. Charakter planowanego przedsięwzięcia przesądza o tym, że "warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich", o którym mowa w punkcie 1.2 decyzji należało ukształtować odmiennie niż w przypadku przedsięwzięć polegających na realizacji zamierzeń budowlanych na terenie dotychczas w ten sposób niewykorzystywanym. Wobec charakteru przedsięwzięcia polegającego na ograniczeniu emisji oraz realizowanego na terenie nie pokrytym szatą roślinną, nie można mówić o uwarunkowaniach zmierzających do konieczności ochrony wartości przyrodniczych lub zasobów naturalnych i zabytków. Ponadto w sposób konkretny inwestor został zobowiązany do realizacji inwestycji w ten sposób, że wielkość produkcji w instalacji nie ulegnie zwiększeniu w odniesieniu do stanu obecnego (punkt 1.2 - 2.7 decyzji), zapewnienia ekranu akustycznego o parametrach szczegółowo określonych w decyzji (punkt 1.2 - 2.6 decyzji), wykluczenie możliwości generowania ścieków przemysłowych w związku z realizacją zamierzonego przedsięwzięcia (punkt 1.2 - 2.2 decyzji).
Zdaniem Kolegium nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie o "całkowitym pominięciu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego". Takie twierdzenie oznaczałoby, że organ administracji w istocie nie uwzględnił sporządzonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i innych materiałów zgromadzonych w toku postępowania. Treść decyzji i jej uzasadnienie oczywiście przeczą takiemu stanowisku.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 82 ust 1 pkt 2 lit. b) i c) ustawy środowiskowej, tj. odstąpienia od nałożenia obowiązków unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ wskazał, że nie podlega on uwzględnieniu, ponieważ w rozpoznawanej sprawie przepis ten miał zastosowanie w brzmieniu dotychczasowym. Art. 82 ust 1 pkt 2 lit. b) i c) ustawy środowiskowej został znowelizowany ustawą z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936), która weszła w życie 1 stycznia 2017 r. , jednakże zgodnie z jej art. 6 ust. 2 do spraw wszczętych, dla których przed wejściem w życie tej zmiany przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie postanowienie o określeniu treści raportu zostało wydane dnia 26 czerwca 2016 r., a sam raport został przedłożony 12 września 2016 r., należało zastosować przepisy art. 82 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r. Organ nie był zatem obowiązany i w istocie nie miał podstawy prawnej do nałożenia w decyzji obowiązków, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b i c znowelizowanej ustawy środowiskowej, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
W odniesieniu do zarzutu odstąpienia od konieczności przeprowadzenia ponownie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w trybie art. 88 ust. la ustawy środowiskowej, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do dokonania oceny wpływu planowanego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, wobec czego konieczność ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie wystąpiła. Ponowna ocena jest bowiem wyjątkiem, a nie regułą. Ponadto brak obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę stwierdził RDOŚ w pkt V.I postanowienia z [...] grudnia 2016 r. w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Tym samym, decyzja organu I instancji zawiera zarówno przedstawienie stanowiska w sprawie ewentualnej konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, a także uzasadnienie tego stanowiska.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 817) w zw. z § 3 ust 1 pkt 47 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 71), w brzmieniu sprzed 1 sierpnia 2013 r., poprzez błędnie przyjęcie, iż instalacja do produkcji płyt wiórowych nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie znacząco oddziaływujące na środowisko, podczas gdy przepisy zmieniające wyraźnie wskazują, iż do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie z dnia 25 czerwca 2013 r. uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo przynajmniej jedną z decyzji, o których mowa w art. 72 ust 1 ustawy środowiskowej stosuje się przepisy dotychczasowe, organ odwoławczy podniósł, że w realiach opisywanej sprawy należy uwzględnić, że cytowany w odwołaniu § 2 rozporządzenia z 25 czerwca 2013 r. jest przepisem intertemporalnym. Zaskarżona odwołaniem decyzja dotyczy nowego przedsięwzięcia, wobec czego przepis § 2 wspomnianego rozporządzenia w ogóle nie znajduje zastosowania.
Zdaniem Kolegium, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy środowiskowej w zakresie w jakim nie uwzględniony został wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie rozprawy zmierzającej do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa jest bowiem fakultatywne (art. 36 ustawy środowiskowej), zaś w toku postępowania dwukrotnie była realizowana procedura udziału społeczeństwa, od 3 października do 21 października 2016 r. oraz od 20 stycznia do 10 lutego 2017 r. W trakcie procedury udziału społeczeństwa zainteresowanie postępowaniem było nikłe. Oprócz Fundacji żadne inne strony ani podmioty na prawach strony nie zgłaszały w toku postępowania jakichkolwiek uwag lub wniosków co do kształtu planowanego przedsięwzięcia, sposobu realizacji modernizacji itp. Również mieszkańcy [...] nie zgłaszali uwag i wniosków podważających zasadność realizacji przedsięwzięcia.
Odpowiadając na zarzut uniemożliwienia zapoznania się z całością dokumentacji w sprawie oraz wniesienia stosownych uwag i wniosków do dokumentacji uzupełnionej przez inwestora w dniu 9 lutego 2017 r., a zatem na 1 dzień przed upływem wyznaczonego przez organ terminu na składanie uwag i wniosków, Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 5, 6 i 7 ustawy środowiskowej, organ administracji obowiązany jest do podania do publicznej wiadomości informacji o możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, a także możliwości składania uwag i wniosków. Przepisy zawierają definicję tzw. "niezbędnej dokumentacji sprawy". Jest ona zawarta w art. 33 ust. 2 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym do niezbędnej dokumentacji sprawy należą: wniosek o wydanie decyzji wraz z wymaganymi załącznikami oraz wymagane przez przepisy postanowienia organu właściwego do wydania decyzji i stanowiska innych organów, jeżeli są one dostępne w terminie składania uwag i wniosków.
Raport został uzupełniony przez inwestora przy piśmie z 16.11.2016 r. w odpowiedzi na wezwanie RDOŚ z 27.10.2016 r. Uzupełniona dokumentacja była wystarczająca i umożliwiła RDOŚ uzgodnienie w dniu 19 grudnia 2016 r. Pełna dokumentacja została udostępniona społeczeństwu od 3.10.2016 do 21.10.2016 r. oraz od 20.01.2017 do 10.02.2017 r. Przedłożone przy piśmie z 10.02.2017 r. dodatkowe wyjaśnienia doprecyzowujące stanowiły odniesienie się i sprostowanie twierdzeń zawartych w ekspertyzie. Podobnie, wyjaśnienia do uwag i wniosków Fundacji przedłożone przez inwestora 28.02.2017 r. nie stanowiły uzupełnień "niezbędnej dokumentacji sprawy", a zatem nie było prawnego obowiązku jej udostępnienia społeczeństwu. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że z dniem rozpoczęcia drugiego terminu udziału społeczeństwa, tj. 20.01.2017 r. udostępniona została cała niezbędna dokumentacja sprawy, w tym stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, gdyż te zostały wydane przed tą datą. Ta sama argumentacja organu odnosi się do zarzutu zasięgnięcia opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przed, a nie po uzupełnieniu przez inwestora raportu. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że również RDOŚ w chwili uzgadniania warunków przedsięwzięcia dysponował pełnym raportem.
Kolegium odniosło się również do zarzutów Fundacji [...] braku szczegółowych obliczeń w zakresie faktycznego oddziaływania zakładu K przed modernizacją oraz braku wykazania, których wymogów BAT zakład obecnie nie wypełnia i dlaczego potrzebuje modernizacji. Zarzuty te były już podnoszone w toku postępowania w piśmie Fundacji z 10.02.2017 r. (punkt II.c i II.d), a inwestor odniósł się do nich szczegółowo w odrębnym piśmie z 28.02.2017 r. Wyjaśnienia inwestora zostały również zacytowane na s. 11 decyzji. W ocenie organu odwoławczego wskazanie, jakich wymogów BAT zakład obecnie nie wypełnia nie ma związku z planowaną modernizacją, a wszystkie niezbędne szczegóły planowanej modernizacji zostały przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w tej dokumentacji. Formułowanie takiego zarzutu jest zdaniem Kolegium stronnicze, gdyż z góry i bezpodstawnie zakłada złą wolę spółki. Zarzut ten nie jest uzasadniony również z tego względu, że punkcie II.2 - 2.7 decyzji określono, że w wyniku realizacji zadania wielkość produkcji w instalacji nie ulegnie zwiększeniu w odniesieniu do stanu obecnego". W zakresie zarzutu braku analizy oddziaływań skumulowanych (zdaniem odwołującej uwzględniono jedynie oddziaływania pochodzące z instalacji do produkcji MDF znajdującej się na terenie tego samego zakładu., a prawidłowo należy szczegółowo opisać stan istniejący oraz powiązania pomiędzy wszystkimi instalacjami i urządzeniami znajdującymi się na terenie zakładu, a także uwzględnić oddziaływania z zakładów sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji), organ odwoławczy podniósł, że podobnie jak poprzedni, ten zarzut stanowi powtórzenie twierdzeń zawartych w piśmie Fundacji z 10.02.2017 r. (punkt ll.f), do których inwestor szeroko się odniósł piśmie z 28.02.2017 r. Tezy z pisma K zostały zacytowane na s. 12-13 decyzji. Analiza oddziaływań skumulowanych została przedstawiona w raporcie, a RDOŚ uznał ją za satysfakcjonującą. Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że zasadniczym celem planowanej modernizacji zakładu jest ograniczenie emisji i uciążliwości powodowanej przez zakład, wobec czego kumulowanie się oddziaływań będzie w istocie ograniczone.
W odniesieniu do zarzutu iż w dokumentacji sprawy brakuje kopii pozwolenia zintegrowanego potwierdzającego obecne warunki korzystania ze środowiska obecnie funkcjonującej instalacji Kolegium podniosło, że żaden przepis nie nakłada obowiązku przedłożenia pozwolenia zintegrowanego, wobec czego trudno mówić o jakimkolwiek naruszeniu prawa. Ponadto pozwolenie zintegrowane jest dostępne publicznie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...].
Kolegium nie uwzględniło też zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 82 ust 1 pkt 1 lit b, c, d, f oraz ust 2 lit. b, c, ust 4 ustawy środowiskowej, poprzez zaniechanie obowiązku zawarcia w decyzji wszystkich obligatoryjnych elementów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając go za bezzasadny, ponadto Fundacja nie wskazała jakie uwagi i wnioski zawarte w ekspertyzie zostały jej zdaniem pominięte, natomiast objęty zarzutem art. 82 ust. 2 lit. b i c ustawy środowiskowej oraz art. 82 ust.4 ustawy jako jednostka redakcyjna nie istnieje.
Decyzję tę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, E z/s w [...], wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy środowiskowej w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które nastąpiło w wyniku dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie określenia wymagań, jakie pod kątem ochrony środowiska muszą zostać uwzględnione w projekcie budowlanym, z całkowitym pominięciem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynika, iż osiągnięcie planowanego efektu będzie możliwe tylko i wyłącznie przy realizacji odpowiednich założeń, które przez organ I instancji zostały całkowicie pominięte;
II. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust 1 pkt 2 lit. b) ustawy środowiskowej, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo odstąpienia przez organ I instancji od nałożenia obowiązku zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż za takie obowiązki uznać nie można czynności opisanych w punkcie II.2-II.5 decyzji, gdyż po pierwsze nie mają one charakteru obowiązku, a po drugie nie określają w sposób precyzyjny terminów, czym powodują, że nie są egzekwowalne;
III. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo odstąpienia przez organ I instancji od określenia konieczności przeprowadzenia ponownie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w trybie art. 88 ust la ustawy środowiskowej, bez przedstawienia stanowiska, co do konieczności przeprowadzenia takiej oceny, gdy tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że taka potrzeba w niniejszej sprawie zaistniała;
IV. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy środowiskowej w zakresie, w jakim nie uwzględniony został wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie rozprawy zmierzającej do wyjaśnienia okoliczności sprawy;
V. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 pkt 5, 6 i 7 ustawy środowiskowej, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo braku zapewnienia przez organ należytego udziału społeczeństwa w toku postępowania obejmującego ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności uniemożliwienie zapoznania się z całością dokumentacji w sprawie oraz wniesienia stosownych uwag i wniosków, co do dokumentacji uzupełnionej przez inwestora w dniu 9 lutego 2017 r., a zatem na jeden dzień przed upływem wyznaczonego przez organ terminu na składanie uwag i wniosków;
VI. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo zasięgnięcia opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przed, a nie po uzupełnieniu przez inwestora raportu, a zatem w toku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, kiedy to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny, gdy tymczasem obowiązek taki spoczywa na organie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do którego doszło po upływie pięciu miesięcy od wydania opinii przez PPIS w [...] z dnia [...] października 2016 r.;
VII. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] w toku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, kiedy to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny, gdy tymczasem obowiązek taki spoczywa na organie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do którego doszło po upływie trzech miesięcy od wydania postanowienia przez RDOŚ w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.;
VIII. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy poczynienia wszystkich istotnych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia naruszającego fundamentalne zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, prowadzące do wydania decyzji, która ma stanowić jedynie tzw. "gorzki kompromis", gdy tymczasem w ocenie skarżącej w świetle dotychczasowych działań inwestora i konfliktów społecznych wywołanych funkcjonowaniem zakładu za niezbędne uznać należy wydanie decyzji w oparciu o kompletny raport oraz szczegółowe dane;
IX. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku zawarcia w decyzji wszystkich obligatoryjnych elementów, w szczególności brak wszechstronnego i kompleksowego uzasadnienia przesłanek jakimi kierował się organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję oraz pominięcie części zarzutów odnoszących się do wniosków zawartych w opracowaniu pn: "Ekspertyza - koreferat do ostatecznej wersji raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn.: Modernizacja instalacji produkcji płyt wiórowych Zakładu K Sp. z o.o., grudzień 2016 r." autorstwa dr hab. inż. TP, prof. nadzw. [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.)– zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu, a wyeliminowanie go z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. W przypadku zaskarżenia decyzji przepis ten obliguje Sąd do jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405, ze zm.) – zwanej również w skrócie "ustawą środowiskową", zamieszczone w Dziale V – "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000".
W rozpoznawanej sprawie planowanym przedsięwzięciem jest modernizacja instalacji produkcji płyt wiórowych zakładu K sp. z o.o. Tego rodzaju inwestycja zakwalifikowana została zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 71) jako zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia;
Dodatkowe warunki wskazujące na zaliczenie przedsięwzięcia do "mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" określone zostały w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia – w pkt 3 tego przepisu wymieniono również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
Nie ulega wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane na terenie Zakładu K sp. z o.o., obejmującego powierzchnię ponad 17 ha, należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia.
W przypadku tego rodzaju przedsięwzięć przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej).
W rozpoznawanej sprawie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r., które określiło też zakres raportu oddziaływania na środowisko.
Art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy środowiskowej wskazuje, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stanowi ona część tego postępowania.
Według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień; zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
e) dostępność do złóż kopalin;
1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1)
Poza określonymi w art. 80 ust. 2 wyjątkami, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
W art. 81 ustawy środowiskowej określony został natomiast precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Z treści tego przepisu oraz art. 77 i art. 80 ust. 1 i 2 wynika, że wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:
1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony;
2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii przez organy, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej;
3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie;
4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych;
5. jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
Z przedstawionych regulacji wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie jest decyzją uznaniową, ma natomiast charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.
Przenosząc powyższe rozważania jurydyczne na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że orzekające w tej sprawie organy słusznie uznały, że nie zaistniały przesłanki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Dla terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz na który będzie ono oddziaływać obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Specjalnej Strefy Ekonomicznej w [...] uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...] z dnia 1 października 1999 r. z póź. zmianami). Zgodnie z tym planem na w/w terenie podstawową funkcją jest funkcja przemysłowa wraz z niezbędnym układem komunikacji kołowej i kolejowej, a także infrastrukturą techniczną i ochroną przeciwpożarową, z dopuszczeniem lokalizacji obiektów administracji i usług. Nie występuje na nim zabudowa mieszkalna, a najbliższa znajduje się w znacznej odległości od granic zakładu (odpowiednio ok. 200 m i ok. 640 m z różnych stron).
Przedsięwzięcie zostało pozytywnie zaopiniowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], a także uzgodnione zostały środowiskowe warunki jego realizacji, postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Jednocześnie stwierdzić należy, że nie są zasadne zgłaszane w tym zakresie zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej, uzasadniane koniecznością ponownego zaopiniowania oraz uzgodnienia decyzji po uzupełnieniu raportu przez wnioskodawcę. W świetle materiałów znajdujących się w aktach sprawy prawidłowe jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu odpierające te zarzuty. Raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia p.n. "Modernizacja instalacji do produkcji płyt wiórowych" został uzupełniony 16 listopada 2016 r., zgodnie z wezwaniem RDOŚ z dnia 27 października 2016 r. i dokument ten w takim uzupełnionym zakresie wraz z pozostałymi dowodami poddany został procedurze uzgodnieniowej. Jeśli chodzi o opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wydana ona została co prawda 28 października 2016 r., jednakże po uzupełnieniu raportu organ I instancji pismem z dnia 22 listopada 2016 r. przekazał organowi opiniującemu dołączoną przez inwestora dokumentację do zapoznania się i analizy w aspekcie weryfikacji stanowiska zawartego w wydanej opinii, jednakże organ ten nie zmienił ani nie uzupełnił swojej opinii z dnia 28 października 2016 r.
Słusznie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało brak naruszenia art. 77 ustawy środowiskowej, wskazując, że zgodnie z ust. 2 tego przepisu organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli był uchwalony. Wszystkie te dokumenty zostały w rozpoznawanej sprawie przedstawione. Podobnie, nie mogły zostać uwzględnione zarzuty dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 33 ust. 1 ustawy środowiskowej). Jak słusznie wywodził organ udostępnieniu podlega "niezbędna dokumentacja sprawy", a dokumentacja ta była dwukrotnie udostępniana – od 3.10.2016 r. do 21.10.2016 r. oraz od 20.01.2017 r. do 10.02.2017 r. Przez "niezbędną dokumentację sprawy" ustawodawca rozumie: wniosek o wydanie decyzji wraz z wymaganymi załącznikami oraz wymagane przez przepisy postanowienia organu właściwego do wydania decyzji i stanowiska innych organów, jeżeli są dostępne w terminie składania uwag i wniosków (art. 33 ust. 2 ustawy środowiskowej). W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że taka dokumentacja została przekazana do udostępnienia. Do dokumentacji takiej nie można natomiast zaliczyć licznie zgłaszanych uwag i zastrzeżeń skarżącej Fundacji, do których pisemnie ustosunkowywał się inwestor, nie mając takiego obowiązku. Uwaga ta dotyczy również pisma K Sp. z o.o. z dnia 9 lutego 2017 r., dotyczącego "doprecyzowania i wyjaśnienia informacji zawartych w raporcie Oddziaływania na Środowisko", które zostało złożone w związku z dołączoną do akt postępowania "Ekspertyzą – Koreferatem do ostatecznej wersji raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia p.n.: Modernizacja instalacji produkcji płyt wiórowych zakładu K Sp. z o.o.". Ekspertyza ta sporządzona została na zlecenie organu przez prof. nadzw. [...] dr hab. Inż. [...], jak zaznaczył organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, "w ramach analizy materiału dowodowego". Niewątpliwie ekspertyza ta ma charakter wyłącznie pomocniczy przy ocenie materiału dowodowego, a jej sugestie czy konkluzje nie są w żadnym razie wiążące dla organów orzekających w sprawie. Autor opracowania wskazuje własne uwagi, wątpliwości, stawia "otwarte pytania", nie przedstawiając często jednoznacznych rozwiązań. W podsumowaniu ekspertyzy zwraca uwagę na złożoność problemu, "mocne" i "słabe strony" przedstawianego raportu, konkludując, że "skłonny jest jednak rekomendować przedstawioną dokumentację w jej obecnym stanie (z uwzględnieniem Uzupełnienia), jako zbliżającą się do celu, jakiemu ma służyć". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r., II OSK 3064/12, uznający, że "wspieranie się w sprawie jednostkowymi opiniami czy ekspertyzami przedstawicieli świata nauki, uwypuklającymi mankamenty raportu nie są wystarczające do podważenia wiarygodności analiz i obliczeń zawartych w raporcie w sytuacji, gdy ich prawidłowość została pozytywnie zweryfikowana przez organy współdziałające w procedurze wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, odpowiedzialne za bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi oraz stan środowiska. W przypadku przedsięwzięcia, którego realizacja wzbudza negatywne nastawienie części społeczeństwa, a zbadanie zasięgu oddziaływania na środowisko którego to przedsięwzięcia wymaga wiedzy wielokierunkowo specjalistycznej i w stosunku do którego to przedsięwzięcia pojawiają się odmienne zapatrywania poszczególnych specjalistów na niektóre szczegółowe kwestie, związane z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, zwłaszcza z szacowaniem emisji zanieczyszczeń, jedynie poprzez kontrraport można byłoby podważyć ustalenia raportu. Raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą".
Niezależnie od tego Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji w swojej decyzji odniósł się drobiazgowo do uwag prof. dr inż. [...] – autora ekspertyzy, podając z jakich powodów uznał zakwestionowane w ekspertyzie zagadnienia za wyjaśnione w raporcie lub jego uzupełnieniu i odpowiadające katalogowi informacji, jakie powinien zawierać raport, sformułowanemu w art. 66 ust. 1 – 7 ustawy środowiskowej.
W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi raport oddziaływania na środowisko przedłożony przez inwestora zawiera wszystkie niezbędne elementy szczegółowe określone w art. 66 ust. 1 i art. 67 ustawy środowiskowej; w tym takie informacje zawarte w art. 66 ust. 1 pkt 5 – 7 dotyczące generalnie przedstawienia możliwych wariantów realizacji przedsięwzięcia i uzasadnienia wariantu wybranego do realizacji.
Zarzut braku przedstawienia analizy wszystkich wariantów z takim samym stopniem dokładności nie jest zasadny. W ramach przedstawionego raportu przeanalizowano wariant proponowany przez wnioskodawcę, warianty alternatywne i wariant najkorzystniejszy dla środowiska.
Jako wariant proponowany wskazano dla emitora E-13 odpylacz stanowiący płuczkę kondensacyjno-koagulacyjną (płuczka Venturiego), który, jak wyjaśniono, jako tzw. odpylacz mokry jest najbardziej skutecznym odpylaczem, nawet dla trudno zwilżanych pyłów. Wraz z odpylaniem prowadzone są jednocześnie procesy oczyszczania gazów oraz ich chłodzenie. Dla emitora E-1 wariantem proponowanym jest zastosowanie filtra tkaninowego, dla emitora E-3 – zastosowanie cyklonów jako odpylaczy wstępnych oraz filtra tkaninowego, dla emitora E-15 wymiana filtra tkaninowego na sprawniejszy i zastosowanie pyłoszczelnej obudowy dla ciągu mechanicznego oczyszczania trocin, likwidacja emitora E-2 i dla emitora E-5 – montaż urządzenia UTWS wraz z elektrofiltrem suchym (ESP).
Do przedstawionego w raporcie porównania proponowanych rozwiązań z alternatywnymi odniósł się już organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji i wskazał, że dla wariantu alternatywnego stanowiącego płuczkę pianową dla emitora E-13 oraz dla wariantów alternatywnych dla instalacji UTWS przeprowadzono najpierw analizę funkcjonalną i analizę skuteczności odpylania, z której wynika (według danych producentów), że ich skuteczność byłaby mniejsza od zaproponowanego rozwiązania. Wnioskodawca w wyjaśnieniach potwierdził, że nie było potrzeby wykonywania analizy obliczeniowej skoro wielkość emisji w wariancie alternatywnym byłaby z zasady większa ze względu na mniejszą skuteczność odpylania. Dlatego wariant ten został odrzucony jeszcze przed wykonaniem szczegółowych obliczeń. Także oddziaływanie na pozostałe elementy środowiska wariantów alternatywnych pozostaje bez zmian w stosunku do wariantu proponowanego. Warianty te nie powodują zmian wielkości emisji hałasu czy emisji odpadów. Warianty alternatywne zakładają jedynie zastosowanie innego rodzaj odpylaczy, co nie powoduje innego niż opisywane oddziaływania na krajobraz, faunę i florę, obiekty ochrony archeologicznej, środowisko gruntowo - wodne czy klimat.
W kontekście natomiast analizy konfliktów społecznych wariantów alternatywnych, w raporcie podkreślono, że warianty te oferują mniejszą skuteczność odpylania co nie jest pożądane w opinii społeczeństwa, więc z tego powodu warianty te nie zostały wybrane jako inwestycyjne.
Z raportu wynika natomiast, że szacowany efekt ekologiczny realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę to ograniczenie emisji na poziomie nawet do ok. 91 % dla pyłu całkowitego, ok. 32 % dla formaldehydu oraz ok. 63 % dla substancji organicznych, a zatem wariant ten znacząco wpłynie na zmniejszenie oddziaływania zakładu na warunki aerosanitarne.
Realizacja planowanego przedsięwzięcia wynika przede wszytkim z działań wnioskodawcy zmierzających do dostosowania instalacji do wymagań najlepszych dostępnych technik i z tego względu możliwość wyboru alternatywnych rozwiązań jest ograniczona.
Kwestie tę wyeksponował zresztą w swojej ekspertyzie prof. [...], wskazując, że modernizacja zakładu K podyktowana jest głównie względami praktycznymi, wynikającymi w pierwszym rzędzie z potrzeby unowocześnienia technologii i produkcji płyt wiórowych. Kładzie ona istotny nacisk na zmniejszenie negatywnego oddziaływania tego zakładu na środowisko i bierze pod uwagę wszystkie zalecenia, jakie w tym względzie wnoszą konkluzje BAT. W tym kontekście cenne są działania modernizacyjne podejmowane pod kątem ochrony powietrza, wśród których autor ekspertyzy wymienił udoskonalenie instalacji odpylania dla wszytkich emitorów, zastosowanie nowoczesnej suszarni wiórów, zwiększenie wydajności i skuteczności procesu odpylania prasy głównej. Przy tym działania w zakresie ochrony powietrza dotyczyć mają nie tylko ograniczenia zanieczyszczeń pyłowych, ale także szeregu substancji lotnych, jak i emisji formaldehydu.
Sąd podziela zatem ocenę organów, że przedstawiony w niniejszej sprawie raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest spójny, logiczny, zupełny pod względem formalnym i merytorycznym. Słuszne jest też stanowisko organu, że wbrew zarzutom skargi analiza oddziaływań skumulowanych została przedstawiona w raporcie i w tym zakresie RDOŚ uznał ją za kompletną, przy uwzględnieniu faktu, że modernizacja dotyczy wyłącznie linii produkcji płyt wiórowych, a zasadniczym jej celem jest ograniczenie emisji wywoływanych przez zakład.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy środowiskowej w zakresie w jakim nie uwzględniony został wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, zmierzające do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Przekonywująco argumentuje organ brak konieczności przeprowadzenia takiej rozprawy w niniejszej sprawie (która jest fakultatywna) faktem dwukrotnej realizacji procedury udziału społeczeństwa oraz tym, że w toku postępowania żadne inne podmioty, oprócz skarżącej Fundacji, nie zgłaszały jakichkolwiek uwag lub wniosków co do kształtu planowanego przedsięwzięcia czy sposobu jego realizacji.
Jeśli chodzi o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, również i ona zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Nie można też mówić o naruszeniu art. 82 ust 1 pkt 2 lit. b) ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r., dotyczącego nałożenia obowiązków w zakresie dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji, gdy tego rodzaju wymagania zostały nałożone na inwestora i szczegółowo wymienione w punkcie II decyzji organu I instancji, zwłaszcza w zakresie pomiarów emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych. Ewentualne natomiast niewypełnianie przez K Sp. z o.o. tych obowiązków stanowi odrębną kwestię, wykraczającą poza zakres kontrolowanej decyzji i nie jest możliwe do przewidzenia na etapie jej wydawania.
W odniesieniu do zarzutu odstąpienia od konieczności przeprowadzenia ponownie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w trybie art. 88 ust. la ustawy środowiskowej, Sąd podziela stanowisko i argumentację organu odwoławczego, który stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do dokonania oceny wpływu planowanego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, wobec czego konieczność ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie wystąpiła. Ponowna ocena jest bowiem wyjątkiem, a nie regułą. Ponadto brak obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę stwierdził RDOŚ w pkt V.I postanowienia z 19 grudnia 2016 r. w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie tego stanowiska.
W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu nie wystąpiły również przesłanki negatywne uzasadniające odmowę wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zawarte w art. 81 ustawy. Oceniając materiał dowodowy w sprawie organy obu instancji doszły do prawidłowych konkluzji uznając, iż przy uwzględnieniu nałożonych decyzją środowiskową warunków, zabezpieczone zostanie środowisko przed ewentualnym negatywnym wpływem ze strony planowanego przedsięwzięcia.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2017 r. oraz przeprowadzone przez te organy postępowanie nie są dotknięte naruszeniami prawa, o jakich mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. Taka zaś konkluzja obligowała Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło